Złota czupryna przy studni w Emanuelssegen

Przy drodze, która prowadziła kiedyś od stacji kopalnianej w Emanuelssegen[1] aż do nadleśnictwa i mijała zwierzyniec, stała niegdyś chatka myśliwego. Naprzeciwko niej, w lesie, znajdowała się zapadnięta studnia, co dawno już wyschła. Co roku, gdy przychodziła wiosna, ziemia wokół studni poczynała lśnić złotym blaskiem. Złota czupryna[2], która nie rosła w Emanuelssegen nigdzie indziej, pleniła się po wilgotnej glebie, zajmując około metr długości i pół metra szerokości. O miejscu tym lud opowiadał sobie pewną historię. Dawno temu mieszkała tu żona myśliwego. Miała pasierbicę, która była jej solą w oku. Kobieta dniem i nocą rozmyślała nad tym, jak się dziecka pozbyć. Pewnego razu posłała dziewczynkę do studni po wodę. A potem podkradła się do dziecka i wepchnęła je do środka. Lecz dziewczynka nie poszła na dno – studnia była zbyt płytka. Macocha chwyciła więc jej długie, jasne włosy, owinęła je wokół drewnianego pala i wbiła go tak głęboko w dno studni, że głowa dziecka znalazła się pod wodą. Dziewczynka utonęła. Nazajutrz źródło wyschło, a po dziecku nie pozostał żaden ślad. Ziemię obok studni pokryły zaś drobne, żółte kwiatki, co lśniły niczym złoto. Botanicy nazywają je śledziennicą skrętolistną. Ludzie jednak szeptali między sobą:
– To złote włosy sieroty, którą tutaj zamordowano.

źródło: Richard Kühnau, Das Goldenmilzkraut am Brunnen zu Emanuelssegen, w: Oberschlesische Sagen geschichtlicher Art, Breslau: Ferdinand Hirt 1926, s. 312–313.
Przełożyła Nina Nowara-Matusik – literaturoznawczyni, germanistka i tłumaczka. Profesorka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W pracy naukowej zajmuje się literaturą niemiecką na Górnym Śląsku, kreacjami fantastycznych światów i problematyką płci. Jej teksty ukazały się m. in. na łamach „Oxford German Studies” oraz „Orbis Litterarum”. Niedawno wydała monografię Josef Wiessalla: Na dole. Opowiadanie bytomskie oraz antologię przekładów Po drugiej stronie studni. Górny Śląsk w przekładach. Stypendystka miasta Bytomia w dziedzinie literatury oraz europejskiego programu stypendialnego KPO dla kultury, związana z Śląskim Centrum Pamięci Regionalnej oraz Transgranicznej. Mieszka w Bytomiu.
[1] Dzisiaj Murcki. Przyp. tłum.
[2] Złota czupryna to ludowa nazwa śledziennicy skrętolistnej (chrysosplenium), rośliny z rodziny skalnicowatych. Por. Józej Rostafiński, Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 609. Przyp. tłum.

