KulturaPolecane

Złota czupryna przy studni w Emanuelssegen

Kopalnia węgla kamiennego Murcki. źródło: Fotopolska.eu

Przy drodze, która prowadziła kiedyś od stacji kopalnianej w Emanuelssegen[1] aż do nadleśnictwa i mijała zwierzyniec, stała niegdyś chatka myśliwego. Naprzeciwko niej, w lesie, znajdowała się zapadnięta studnia, co dawno już wyschła. Co roku, gdy przychodziła wiosna, ziemia wokół studni poczynała lśnić złotym blaskiem. Złota czupryna[2], która nie rosła w Emanuelssegen nigdzie indziej, pleniła się po wilgotnej glebie, zajmując około metr długości i pół metra szerokości. O miejscu tym lud opowiadał sobie pewną historię. Dawno temu mieszkała tu żona myśliwego. Miała pasierbicę, która była jej solą w oku. Kobieta dniem i nocą rozmyślała nad tym, jak się dziecka pozbyć. Pewnego razu posłała dziewczynkę do studni po wodę. A potem podkradła się do dziecka i wepchnęła je do środka. Lecz dziewczynka nie poszła na dno – studnia była zbyt płytka. Macocha chwyciła więc jej długie, jasne włosy, owinęła je wokół drewnianego pala i wbiła go tak głęboko w dno studni, że głowa dziecka znalazła się pod wodą. Dziewczynka utonęła. Nazajutrz źródło wyschło, a po dziecku nie pozostał żaden ślad. Ziemię obok studni pokryły zaś drobne, żółte kwiatki, co lśniły niczym złoto. Botanicy nazywają je śledziennicą skrętolistną. Ludzie jednak szeptali między sobą:

–  To złote włosy sieroty, którą tutaj zamordowano.

Frank Vincentz: śledziennica skrętolistna https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=50916747

źródło: Richard Kühnau, Das Goldenmilzkraut am Brunnen zu Emanuelssegen, w: Oberschlesische Sagen geschichtlicher Art, Breslau: Ferdinand Hirt 1926, s. 312–313.

 

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Przełożyła Nina Nowara-Matusik – literaturoznawczyni, germanistka i tłumaczka. Profesorka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W pracy naukowej zajmuje się literaturą niemiecką na Górnym Śląsku, kreacjami fantastycznych światów i problematyką płci. Jej teksty ukazały się m. in. na łamach „Oxford German Studies” oraz „Orbis Litterarum”. Niedawno wydała monografię Josef Wiessalla: Na dole. Opowiadanie bytomskie oraz antologię przekładów Po drugiej stronie studni. Górny Śląsk w przekładach. Stypendystka miasta Bytomia w dziedzinie literatury oraz europejskiego programu stypendialnego KPO dla kultury, związana z Śląskim Centrum Pamięci Regionalnej oraz Transgranicznej. Mieszka w Bytomiu.

 

[1] Dzisiaj Murcki. Przyp. tłum.

[2] Złota czupryna to ludowa nazwa śledziennicy skrętolistnej (chrysosplenium), rośliny z rodziny skalnicowatych. Por. Józej Rostafiński, Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 609. Przyp. tłum.

 

Śląsk Magiczny – wstęp
Czarna studia cz.1
Czarna studnia cz.2
Czarna studnia cz.3
Czarna studnia cz. 4
Polna piastunka
Las Goj (cz.1)
Las Goj (cz. 2)
Las Goj (cz. 3)
Las Goj (cz. 4)
Spacer po Wesołej (cz.1)
Spacer po Wesołej (cz. 2)
Spacer po Wesołej (cz.3)
Narzeczona wodnika. Baśń Eichendorffa
Kobieta z bagien (cz. 1)
Kobieta z bagien (cz. 2)
Kobieta z bagien (cz. 3)
Eichendorff młodzieńczy
O(d)czarowując Górny Śląsk – Arthur Silbergleit
Arthur Silbergleit: Górny Śląsk. Cz. 2
Arthur Silbergleit: Górny Śląsk. Cz. 3 (ostatnia)
Alfred Nowinski: O tym, jak dzieciątko Jezus przybyło na Górę św. Anny
Górnośląska Meluzyna
Wieszczka z wieży czy wietrznica? Górnośląska Subella
O zjawach, odkupieniu i kobiecej sile
Bajka o fynchelkach
Jeszcze o górnośląskich fynchelkach
Sobowtór – cz. 1
Sobowtór – cz. 2
Dzielna młynareczka
Dirszel – cz. 1
Dirszel – cz. 2
Gdzie szumi Opawa – cz. 1
Gdzie szumi Opawa – cz. 2
Gdzie szumi Opawa – cz.3
Szalony hrabia
Trzech martwych górników w kopalni „Łazarz”
Górnośląski utopiec – konteksty może nieco mniej oczywiste
Czarnoksiężnik (1)
Czarnoksiężnik (2)
Czarnoksiężnik (3)
Dlaczego zboże na Górnym Śląsku ma tak drobne kłosy
Podanie o sosnowym źródle w pobliżu Luisental
Podanie o Czarnym Źródełku
Morowa lipa
Skrzatek w butelce
Błękitny kwiat
Rozgniewana nimfa
Pies przy oborskim źródle
O tajemniczych lasach
Zapomniane dziecko
Brzozy nad Bielawą
Gnom Oppo i Kwaśne Źródło
Nawiedzone łąki
Głos z lasu
Niesamowity Bytom
O niesamowitych drzewach
Lipa panny młodej i płaskorzeźba na kościele w Leobschütz
Czarci dąb w pobliżu Dobrodzienia

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Ôstŏw ôdpowiydź