Rafał Cieplok: Amatory. Part 2. Byczo godzina

Prolog
Part 1. Chopcy zy kamerami

25.10.1977

We swojij izbie, na swojim biōrku, we swojim hefcie, Maks chce zapisać swoja idyjo na scynario do swojigo filmu. Jego myśli, jego robota, jego kōnszt, jego debiut. Chcioł by sprowdzić, eli to, co mo w gowie, poradzi sie ś nij wyciōngnōnć a pokozać ludziōm. Ino po co? Po co sie pokazuje inkszym swoje myśli? Kogo to bydzie ôbchodzić? A musi? Pojakymu direkcyjo filmu tak pociōngo Richata abo Ernesta, a kamera Jacka Saternusa? Teroz mody filmorz wiy ino, że chcioł by wygrzebać ze sia cosik, co sie nado na scynario. Niych to bydzie piyrsze, co przidzie do gowy a doleci do rynki. Niy tropi sie tym, jak to bydzie godać ô nim, czuje, że mo to zrobić. I ôddowo sie tymu uczuciu.

Mōno je mody a gupi. Mōno jak zjy wiyncyj krup, spokopi, że filmy robi sie, coby ludzie chcieli z tobōm godać. Pytać cie, skōnd ta idyjo? Jak żeś to zrobiōł? Wiela to zajyno? Wooow, mosz talynt, chopie! A dyć, że Maks mo! Mo bezmała siedym inkszych ôd sia narychtowanych gyszichtōw! Ino, że w gowie, niy na papiōrze. Niy poradzi skuplować swojich myśli tak, żeby to do kupy bōła jedna a tuplikowała ymocyje, co wyloły sie w jakimś mōmyncie. Niy poradzi poukłodać zdań tak, coby mieć historyjo do pokozanio kōmuś, fto by to przeczytoł i pedzioł, że chcioł by ôboczyć taki film. Abo ôn ino rod medykuje ô tych roztōmajtych akcyjach, bo skuli tego może se furgnōńć, kaj chce, i ôstać kim chce, a take furganie dowo mu tyla szpasu, że niy mo aż takij potrzeby zrobiynio czegoś wiyncyj we życiu, w kerym sie ino chodzi.

Szrajbnōnć scynario idzie w jedyn dziyń, idzie we tydziyń, idzie we rok. Tyla, siedzieć i szrajbować, tyla potrzeba. Wic to je siednōnć i zaczōnć szrajbować. Filok klupać biōrko. Ci, co sie jeszcze niy nauczyli, jak majōm to robić, czynsto niyskorzōm^[1] tyn proces fest dugo, bo durś znojdujōm inksze rzeczy do zajmowanio sie, a bez jakijś presyje abo przimusu scynario im niy ma teroz potrzebne.

Amatory w klubach majōm daty, kej przichodzōm zy misyjōm pokidanio tintōm. Taki tref napoczyno sie ôd ôzprowianio ô wcześniyjszych gyszichtach, jak sie ône kludzōm, jak charaktery sie majōm abo jaki mo mieć richtōng. Niyskorzij trza ale szrajbować.

Szrajbowanie scynario to je trzecio szpryma, kero trza znać, jak sie chce być klubiorzym we Rolerze. Niykere chopy majōm medykacyje zawarte w gowie, kaj sie warzōm we ciżbie i jak sōm wiyncyj negatywne, to sie ś nimi mynczōm. Z lepszych knifōw na blokowanie takich mōmyntōw je trefianie sie i ôzprowianie z ludziami, fajnie jak z kamratami, bo wtedy czowiyk bezczas socjalizowanio sie immanyntnie czuje, że robi coś dobrze ze swojim życiym. Inkszy knif to wypuszczynie medykacyjōw z gowy na plac na papiōrze, sztelōngu abo filmbandzie. Zwykły chop niy bydzie godoł ô swojich ymocyjach, nale szrajbnōnć abo sknipsować coś ô tym, co go tropi, już mu pasuje.

Żeby zrobić jakiś tekst, trza siednōnć, haltnōnć myślynie, że sōm inksze rzeczy do robiynio w tym czasie i zaczōnć kidać tinta. Tyla. Nawet jak na poczōntku to sōm solo werty, to zaroz bydōm już syntyncyje, co pedzōm historyjo zy zaklyntymi w nij kōnskami dusze ôd kogoś. Perzōny, kere chodzōm do klubu, majōm tam gynau warōnki do tego, skuli czego je to aryał, kaj mogōm sie uspokojić a poczuć sie bezpiecznij z tym, co im usōndek zaś wytworzōł.

Majōm ôni w tyj swojij gowie bardzij radzi swōj żywot? Myjgliś. Na zicher kożde wypuszczanie ymocyj je dobre do czowieka, a skirz tego, że je sam plac do robiynio tego bez ryzyka bycio posōndzōnym ô bycie wrażliwym, mogōm pracować nad zapanowaniym nad tym abo nauczyć sie, skuli czego majōm te niygodane, nale słyszane głosy.

Turbacyje ze sztartym szrajbowanio majōm nawet ludzie, kerzi już coś ukōńczyli. Mało fto mo taki fokus, że poradzi go załōńczyć choby na knefel i ôd razu robić, co sie chce a kej chce. Knif ôd Hyńka Cieploka to danie se czasowego rantu. Bez bajszpil, jak za godzina mosz busa, to zaczynosz teroz pisać, żeby czuć, że czas sie kōńczy. Inksi ta godzina wymuszajōm kożdy dziyń u sia i zy zygorkiym na biōrku pracujōm nad swojim projektym. Mirek Wybraniec, co tworzi ksiōnżka ô Krasowach, mo metoda tako, że jak mo jakiś part zrobić, to co dziyń mo cyl wielaś tam tymatōw abo zajtōw napisać. Ernest Szarlej scyny dzieli na dziesiynć jednozdaniowych pōnktōw, jedyn pōnkt mo trzi zdania, a potym podug nich już pisze normalnie gyszichta. Taki narychtowany kōnsek papiōru to, krōm historyje do filmu, je tyż ymocjōnalny ślod ôd kożdego autora, kery ôddoł trocha samego siebie inkszym. Abo aspōń papiōrowi.

Kajś we izbie Maksa je schowany jego ymocjōnalny ślod, nale niy ma to na jego papiōrze. Niy ôdpisane, bo kaj to posłać? Niy ma mie i niy bydzie. Dziynkuja. Tyla sie miało pedzieć, tyla bōło pedziano. Żodnyj aufrygi^[2] niy ma, bo życie niy ma maszkecynie, coby bōło durś przijymnie. Żolu trocha je, bo kożdy chce mieć trocha w życiu przijymnie. A może bydzie tak jak we filmach, pokoże sie to za dramatyczne budowanie akcyje, coby pod kōniec wyszło wszysko dobrze? To niy je ta bojka, mody synku.

Maks: Wiym. Musza robić.

Filok klupie rytm jego ulubiōnyj śpiywki, kero bōła na winylplacie zy rockowymi hitami. Gramofōn mioł we swojij izbie, po tym jak łōńskigo roku, po piyrszyj szychcie na grubie, przetransportowoł go do sia. Reszta familije fest niy miała rada tyj platy i jij kakofōnicznego larmorōbstwa, nale tyż żodyn niy pedzioł Maksowi, żeby prziniōs nazod ta audiomaszina, bo niy chcieli mieć tych klangōw we paradnyj izbie. Abo bōł jeszcze ku tymu inkszy grōnt.

Rytm ôd filoka je ambiyntym ôd amatora Uniwersala bezczas medykowanio nad idyjōm na scynario, bo bez cufal rynka zaczła go robić, a uchu to niy zawodzało. A tekst sie mioł zaczōnć ôd gynau placu a godziny akcyje, nale godzina sie zapytała, eli niy ma już za niyskoro. Zaś przemedykowołech cołko robota! Pōmyśloł grubiorz-filmorz. Schowoł heft a filok do jakle, wziōn tasza, zeszoł do kuchnie po klapsznity w cajtōngu zy wczora a poszoł na busa.

Na miedzy mody rajner poczuł aufryga do samego siebie, bo to niy bōł piyrszy roz, jak pojechoł zy myślami kajś dalyko, a prziwiōz nic. Trza być dorosły a umieć furgać we gowie krōtko abo we mōmyntach niyspotrzebowanych na inksze, kōnkretniyjsze zajyncia. Ugodoł sie zy sobōm, że przed spaniym, bydzie mioł cosik szrajbniynte do filmu, żeby mōc pedzieć jako mało historyjka.

To je blank sytuacyjo, kej sie czowiyk nyrwuje ino na sia. Jak coś, co wiy sie, że je włosnym problymym i chce sie tego unikać, a i tak to sie robi. Sōm perzōny, co myślōm za dużo, nale żyjōm na świecie tym samym co inksi i niy mogōm swojimu daroprzeklyństwu dozwolić na utrudnianie kożdodniowego fōngowanio. Trocha lekszyj je bez kożdonocne fōngowanie, bo usōndek sie wtedy poradzi ukanałować na jedna rzecz. Nale dyć tyż niy może być tak, że jak tyla sie myśli, to niy idzie z tym nic zrobić. Może je jakiś knif abo szpryma, co dozwoli na ôrdōnek we gowie a snadne transferowanie tego na papiōr?

Aufryga sie skōnczōła, bo pojawiōła sie mało turbacyjo. Piynćdziesiōnt metrōw dalij, na tyj samyj miedzy, kero kludziōła Maksa do busa, bōł srogi pies, kery za czymś sznupoł. Niy do sie pedzieć, eli cufalowo wōnioł ziymia a trowa, abo patrzoł już za czymś kōnkretnym, nale do sie pedzieć, że ôn niy ma pies do przegōniynio kopniynciym. Niy do sie tyż pedzieć, eli to niy ma jakoś krōtko zwida, bo kolega amatōr zaś niy społ w nocy tela, wiela winiyn. Szło by pedzieć, że to skuli poświyncynio sie do kōnsztu wstoł tak wcześnie, żeby we ciszy i ćmoku medykować ô akcyjach, kere zryalizuje. Idzie tak pedzieć, ino akurat tym razym bōł inkszy powōd. Jak sie wstowo po trzech godzinach spanio i niyskorzij już sie niy poradzi wrōcić do tego sztandu, to lepij je chocioż spotrzebować tyn czas na jakiś produktywny proces, a niy leżynie i myślynie ô swojim życiu, co wiyncyj utrop niż ôdpowiedzi dowo.

Ôstatnie dni bōły chłōdne, a pole już je po żniwowaniach, nale przed ciepaniym gnoju, to niy trza sie tropić ôbmaraszyniym bōtōw, skuli czego filmorz idzie bez nie, coby niy iś wele zwiyrza. Niy mo rod psōw, a ze tymi srogimi niy wiy sie, eli sōm agresywne abo majōm jakeś chorōbsko, bez co lepij niy dować se szans na sprowdzanie tego i zabiyranie roboty weterynorzowi. Rajner snadnie przechodzi bez zwapniōny kōnsek erdy na inkszo miedza, kero akurat je prōźno. Pies teroz je daleko, bez to ta cesta je bezpieczno. Chyba, że teroz na nij, abo kajś za przytnicōm^[3], wyleci inkszy futrzok.

Żodyn nowy zwiyrz sie niy pojawiōł, a tamtym niy doł pozōr na grubiorza, kery idzie do swojij żywicielki. Je durś cima, bo słōńce poleku idzie na swoja szychta, nale we miesiōnczkowyj blindzie światła na jegliczne strōmy, Maks dojzdrzoł pod astami czorny miech. Rozwalōny, rozpruty i z kerego wylatujōm choby jake klocki. Bliżyj widzi, że to niy sōm klocki, ino bōty. Ftosi wywalo strzewiki na pola? Z dwanoście por bydzie. Zdowo sie, iże sōm dobre, atoli musi coś ś nimi być, że sōm tukej, a niy we chałpie abo na stopie, kaj jejich kōmpetyncyje poradziōły by być wykorzistane. Jedyn bōt, indywidualista-solista, bōł ale inkszy, bo brakowało mu kapy. I to niy tak, że mioł to fajnie wyciynte podug linije, ino wyszarpane ze siyłōm. Hmmm, pōmyśloł Maks, a poszoł dalij.

Hmmm, pōmyśloł Maks jak bōł zicać we busie zy filokiym a heftym, kere miały sie zaroz kusnōnć, a erbowiznōm tego kōntaktu miała być szrajbniynto idyjo na bild. Je ôna potrzebno coby pokludziōła modego filmorza do zrobiynio debiutu abo aspōń do fertig scynaria.

Ciekawe czymu ftoś wyciepoł tyla strzewikōw! Co jak to bōło tak, że bōł jakiś chop z loczkami, co poszoł wyciepać hasie do lasa i prziszoł w cufalowym byzuchu do kamrata, pana ôd tego ryszawego psa zy miedze, jak akurat bōł robić buda, na kero tyn zwiyrz tak fest dugo czekoł? Je podzim, chłōdno a robi sie chłōdnij, hned śniyg bydzie suć, a tyn ôbalōny hasiok z porōma hadrami, w kerym śpi zaroz do reszty zruścieje i futrzok se łapy zamrozi. A tyn chop lokaty jak prziszoł, to lang ino ôzprowioł zy gospodorzym, skirz czego po dwōch godzinach ta buda niy powstała. Niebo bōło już ćmawe, na placu bez lampōw sie nic niy widziało, a robota tam już niy miała synsu, tōż sie rozestali i poszli do dōm. A psa w bebechach powykryncało.

POWYKRYNCAŁO! Piana na pysku sie pokozała, pies wylecioł z placu jak ze szlojdra, ôboczōł, kaj lokaty szoł i CHAPS! Pies bajso brōnotny strzewik zy sztofu! Zymby wbiōły sie do stopy ôd spodka a ôd wiyrchu! Chop ciśnie noga na zachōd, zwiyrz na wschōd. Strzewik niy umi sie zdecydować, kaj mo iś, stopa by ale chciała ôstać z resztōm nogi. Dwa hazoki, co sie gōniōły po polu, zdrzōm sie teroz na ta akcyjo-hajacyjo.

Pies chce poprawić swōj bajs, bez co luzuje trocha ścisk, żeby dać pysk dalij, nale furgo do zadku! Zymby mu sie przekiołzdły po stopie lokatego i niy miały jak trzimać sie ciała. Chop, zmachany ôd siyłowanio sie zy paskudnym, ryszawym agrysorym, teroz sie zdrzi zlynkniynty na niego z ôczami wiynkszymi, niż jakby ôboczōł we chałpie raubiyrza wiōnzać jego matka. Pies pōłtora metra dalij jak bōł, zdrzi nazod na swojigo nemezis. Mo w pysku kapa, nale ja wypluwo, chce drugo runda, chce reszta.

Zaś pokazuje piana w pysku. Ôczy ôd chopa sōm wielge jak nigdy w jego życiu, a roztopiyrzōne ôd strachu loki mu sie napuszōły, skuli czego zrobiōła sie mu choby aureola. Hazoki durś badajōm na duel na krasowskij przytnicy. Lokaty dycho gibcij, mo prawie tyż piana we pysku, a ôczy ściekle ściekłe. Dwōnog idzie piyrszy, niy czuje bōlu we stopie, podnosi rynce choby niydźwiydź i ciśnie.

Pies wiy, że to je piyrwotno furyjo, co poleku nań szarżuje. Pies niy wiy, co to je hōnor, żeby prać sie ô niego zamiast tyłować ôd gupigo ryzyka. Buda jutro sie tyż do zrobić, zima i tak jeszcze niy prziszła, a tyn chop zy aureolōm może te jutro zachabić. Batalijo trza przełożyć. Ryszawy futrzok polecioł z pola bitwy, nale przodzij jeszcze wziōn kapa, swoja prajza, za kero by mioł reszpekt u inkszych psōw, jakby wiedziały, co to je hōnor. Wojtuś idzie do dōm zy ino połowōm bōta, co niy ma hōnorowe, nale wojok mo przeżyć. Tyla i aż tyla.

Maks Uniwersal tyż bydzie mioł batalijo do przeżycio, tak jak codziyń. Bus sztopuje, ôtwiyro sie, a śmiyrtka godo „Bydźcie, Maks”. Maks niy ôdpowiado teroz, ôdpowiy, jak pōdzie nazod. Piyrw ale przed wyjściym za brama gruby, kero jak widzi chopōw przichodzić a wychodzić, myśli co może jeszcze im pokozać, żeby se jij wożyli tak, jak ôna se tego życzy, trza jeszcze wziōnć głymboki wdych, coby być richtig fertig do ryalizacyje wcześnij ustalōnego cylu. A do tego cygareta nadowo sie idealnie. Tabakkapsa uruchōmiōno, proces zaczynty.

Ôroz ciynżko rynka wali we Uniwersalowe ramia, kere dzisiej już kōnszt robiōło, nale niy skōńczōło i durś je potrzebne. Ôn sie  tak rod wito, taki miyły a bolesny zignal, co znaczy, że bydzie godka. Rafał, kōmpel zy podstawōwki, zy technikum, zy szpilplacu, zy gruby, nale niy ôddziału, godo rod kamratowi:

Rafał: Mosz fojer?

Maks: No mōm.

Rafał: Jo tyż!

Maks: To po co sie pytosz?

Rafał: Bo sie ciesza, że cia widza!

Maks: Czymu?

Rafał: Taki dziyń dzisiej czuja!

Mody filmorz mo rod dobry humor kamrata, nale akurat myśloł ô tym, jak pokoże w filmie bajśniyncie ôd psa. Przeca trza pochytać zoki tak rube, żeby do skōry niy doszoł kieł, potym zrobić psa mieć aufryga, tako srogo, coby bajsnōł, potym go wylynkać chopym y aureolōm… Trocha bydzie z tym roboty. Yntlich to je kino!

Rafał niy wiy, co to je kino. Przijechoł do roboty na kole, kerym rajzuje, wiela może. Mo to fest rod, a tyż niy nabiyro tyla fetu, jak to zowdy przi kōncu roku jego ciało robi. Rafał mo dobry humor, bo dobrze społ, dobrze śniodoł a dobrze sie przeluftowoł na ceście do gruby. Skuli takigo tańca jego zadbane a yntuzjastycznie nastawiōne do roboty ciało wyprodukowało yndorfiny, kere niy sōm tōnie, a niykerzi bez nich niy poradzōm żyć.

Kamraty idōm do wielgigo aszynbechra zrobiōnego zy metalu, wysokigo do nyrek wiynkszości robotnikōw werku, kery stoji blisko bramy, coby być kuplujōncym pōnktym, trzecim placym zakładu, kaj idzie iś i z kimś pogodać. Filmorz kōńczy robić swoja cygareta, keryj ôstatni krok ôstoł ôwdy zablokowany, a yndorfiniorz dopiyro ja zaczyno rolować. Maks niy czeko, bo smōndki jego kolegi sie krōcyj polōm, bezto zdōnży go dogōnić. Spokopio ale, że na jakli Rafała, na rynkowie przi lewym barku je dukla wypolōno cygaretōm, do keryj wkłodo palec.

Maks: Kupiōł byś se nowo jakla, bo łazisz jak lōmp.

Rafał: Niy moga. Szporuja. Durś szporuja.

Maks: Na co? Tōż zeszyj se to.

Rafał: No zeszyja, zeszyja. Niy pamiyntōm nigdy.

Maks: Na co szporujesz?

Rafał: Chca miyszkanie kupić.

Maks: I kaj sie przekludzisz?

Rafał: A blisko, na Wesoło. Budujōm tutej teroz. Wszyndzie po prowdzie budujōm.

Maks: Tōż co, Partyjo je dobro?

Rafał: A smolić ja chopie! Skuli nij moja dziołcha wziyna pojechała na wieczny byzuch do Niymiec.

Maks: Wiktoria? Kej?

Rafał: Trzi tydnie tymu. Pedziała, że tutej bydzie żōła jak w mortwym polu… Cokolwiek to znaczy.

Maks: Chyba chodzi ô to, że niy bydzie miała szansy na-

Rafał: Maks, smola ô co chodzi. Myślołech, że sie ślubnymy. Bydymy miyszkać razym. Piyrw w mojij małyj ajncli, potym postawia chałpa. Możno bych nawet przeżōł te pora lot u mojich abo jeji ôjcōw. Po robocie bych jeździōł na budowa, bracio, ujki a kamraty by mi pōmogali. A ta se pojechała!

Maks: Przikro mi, Rafał. Wiym, co…

Rafał: A smolić ja… I tak bōła za chudo.

Maks: Jo nigdy nikaj niy wyjada. Niy weznōm mie, niy wywalōm.

Rafał: Po to ta ajncla miała być. Chciołech… Chca. Ksiōnżeczka zrobiōłech.

Maks: No to bydziesz ja mioł. Myślołeś do nij listek pisać?

Rafał: Mhm…

Maks: Pōdź już, kido.

Kamraty kōńczōm cygarety, bo dyszcz im chcioł je piyrszy zgasić. Idōm bez brama gruby, Rafał sztopuje, żeby zawiōnzać szplatki, Maks filuje doôbkole. Trza dać pozōr, bo może jakoś ściana sie pōmiyniōła abo chodnik mo inkszo trakcyjo, a take rzeczy poradzōm być ôznakōm zagrożynio, kerego sie jeszcze niy zno ani niy widzi.

Filmorz filuje teryn kole sia i widzi jak idzie chop, kole trzidziestki, z gowōm w bindzie, na keryj widać krew. Je trzimany ôd inkszego chopa, kery mioł na ramiyniu jego tasia, wele swojij. Ôbolok je ôblyczōny we hymda zapiynto na dwa strzodkowe knefle, pioskowo jakla a dżinsy. Mioł gynau taki sōm wōns jak chop, kery go trzimoł za rynce i kludziōł do wynścio, nale chyba niy mieli kej tego spokopić.

Kamrat Maksa skōńczōł szplatkować, tyż badnōł na Ôboloka, co ledwo mioł ôczy ôtwarte, aji na Trzimoka, kerymu bōło już ciynżko i pedzioł, że ôn zno tego zy bindōm i że niych sie cieszy, że ino tak dostoł. Dwa egal wōnsy minyły, Maks i Rafał weszli do cychownie, kaj piyrszy poszoł po woda, a drugi kaj indzij. W grubowym gyszefcie filmorz kupiōł se tyż krepla, bo tak jak mocka ludzi rod maszkeci, nale ôstawiōł go na niyskorzij, bo chce go mieć jako prajza za podarzōny dziyń roboty. Potym poszoł do szatnie, kaj se wygodnie zicnōł, doł tasza kole nōg a wziōn hefcik.

Na grubie, we jejij trzywiach, psy niy furgajōm, tōż Ôboloka z wōnsym niy mōg bajsnōnć pies w gowa. Pojakymu mioł na nij binda? Na zicher musioł mieć ciynżki grzech – sorōństwo. Starsze chopy godajōm, że jak ftosi niy robi we raji ze inkszymi, a sōm se przizwolynia daje, to bez niego wszyscy ciyrpiōm po zwale. Gynau tak godajōm. Ôbolok siedzioł jak inksi robiyli, a potym se lygnōł. Za przenośnikami bōło trocha placu, a jak sie poprzestowiało trocha wōngla a kamiynio, to zy prostymi nogami szło ganc wygodnie se lygnōnć. Przenośniki bōły wyłōnczōne, bo wyrobisko bōło robiōno kaj indzij, bez to larma za fest tyż niy bōło. Ôbolok sie dzisiej rozpłakoł, kej mioł za dużo czasu lygać a nic niy robić. Zowdy jak coś sie dzioło, to jego kamrat, Andreas, szoł po niego. Wiedzioł kaj, bo widzioł zza taśmy jego nogi, i godoł mu, że trza iś. Dzisiej ale niy bōło widać lebra, bo Ôbolok we szlagu ymocyj skulōł sie do ymbriōnalnyj pozycyje. Skuli czego mioł płaczki wiy ino ôn, nale z– hefcik filmorza wziōn mody hajer, Antōn, co mo prawie dwa metry wzrostu i durś mo Maksa za ciga, kero idzie szterować jak modszo siostra.

Antōn: Starsze chopy godać, że jak ftosi niy robi w raji ze inkszymi-

Maks: Dowej tyn heft, wieprzkowy uciepie.

Antōn: Niy no Maks, fajnie szkryflosz. Może jakoś poezyjo sam znojda? Dziołsze byda do ucha godoł.

Maks: Ty chopie niy rozrōżniosz litery ôd cyfer, a chcesz poezyjo czuć. Weź sie, rylu, przeblykej do roboty, bo wiyncyj tymu światu niy dosz.

Antōn: Te, artysta, ty lepij tyla niy pisz, bo bydziesz marnowoł ludziōm czas jak bydōm musieli czytać twoje wynokwiynia.

Modo Ciga probōje doskoczyć do wielgigo hajera, co trzimie wysoko heft, choby tam bōły jego wszyske tajymnice. Ôroz Antōn leci do przodku, prawie sie ôbalo, nale jeszcze rōwnowoga chce chycić. To je Rafał! Prziszoł pōmōc swojimu kamratowi. Wraziōł swoja noga przed jego lewo i tyrpnōł go siylnie barkiym w plecy. Prawie dwa metry chopa! Maks zdrzi na modre klajdy, kere przed nim sie ruszajōm i lōndujōm na ścianie i spokopio, że to je tyn mōmynt! Kopie we kolano hajera, a potym ścino jego stopy zy zola, skuli czego tyn sie przewalo direkt gowōm na ławka, kaj filmorz wcześnij zicnōł se szrajbować gyszichta ô Ôboloku.

Modo Ciga biere swōj hefcik z rynki Antōna i idzie raus, bez chynci nawet badniyncio na niego. Chce podziynkować Rafałowi za sparcie we tyj trudnyj misyji, nale piyrwyj słyszy „Ała, mōj łeb, Maks, jak cie chyca…” i dopiyro po tym filmorz pokazuje wdziynczność kamratowi skrōmnym ruchym gowy. Biere swoja tasza i idzie na kolyjno batalijo, kero musi wygrać, bo nic inkszego sie niy do ś niōm zrobić.

c.d.n.

Rafał Cieplok – z połednia Mysłowic, filmrychter, badajōncy socjologijo pracy i tego jakōm tajlōm ôd życia czowiyka ôna jes. Absolwynt Szkoły Filmowyj m. K. Kieślowskigo w Katowicach, amatorske filmkluby zy PRL bōły tymatym jego pracy licyncjackij.

^[1] niyskorzić – ôdwlykać w czasie zrobiynie czegoś

^[2] aufryga – złość, ôd niym. „(sich) aufregen”

^[3] Przytnica – miedza miyndzy polami, co je rozdzielo