Jiří Grygar: Zadeklaruję narodowość śląską

Śląską narodowość zadeklarowałem także w poprzednim czeskim spisie i zrobię to znów. Jestem przecież Ślązakiem. Urodziłem się we wsi, która w tamtym czasie była w Niemczech, dzisiaj jest w Polsce, ale wciąż jest to i będzie Śląsk. Później mieszkałem w Opawie, skąd wygoniła nas nazistowska okupacja, ale po wojnie znowu wróciłem i widziałem, jak powstawała z popiołów. Imponowało mi to i widziałem na własne oczy, że Ślązacy umieją się dogadać i postarać o swój hajmat. Musieli się też dogadywać między wojnami, ponieważ w Opawie i wtedy żyło mnóstwo Niemców, a także Żydów i Polaków. Mój ojciec mi opowiadał, że wtedy stosunki między narodowościami były względnie przyzwoite i uczciwe.

Po przeprowadzce do Pragi poznałem wielu śląskich intelektualistów. Na pierwszym miejscy pianistę, kompozytora i i pisarza, Ilję Hurníka, który również był zafascynowany wszechświatem, a od którego ponownie uzyskałem pogląd na świat muzyki. Spotkałem także tenora Ivo Žídka, który w czasie, gdy chodziłem do szkoły w Opawie, pracował jako student ostrawskiego konserwatorium na naszych szkolnych spotkaniach. Także podczas pracy w Instytucie Fizyki spotykam kolegów i koleżanki, które pochodzą ze Śląska, więc myślę, że jesteśmy w większości ludźmi dość wytrwałymi, dzięki śląskim korzeniom, do których zawsze z dumą się przyznawałem.

Jiří Grygar (* 17. marca 1936 Heinersdorf, Niemcy, dziś Dziewiętlice, Polska) jest astrofizykiem, popularyzatorem nauki i związku nauki z wiarą. Jego imieniem nazwana jest planetoida (3336Grygar odkryta 26. października 1971.W Republice Czeskiej i na Słowacji znany jest głównie dzięki telewizyjnym programom i publicznym wykładom, w których przybliża astronomię i astrofizykę szerokim masom, za co zyskał szereg prestiżowych nagród (m.in. Nagroda Kalinga, 1996). Był m.in. prezesem Czeskiego Towarzystwa Astronomicznego (1992-1998), Towarzystwa Naukowego Republiki Czeskiej (2004-2008) oraz Rady Telewizji Czeskiej. Jego badania naukowe związane są z fotometrią i spektroskopią gwiazd, materią międzyplanetarną i promieniowaniem kosmicznym. W ostatnich latach jego badania koncentrowały się na promieniowaniu kosmicznym w związku z Międzynarodowym Obserwatorium Pierra Augera w Argentynie.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Jiří Grygar jest dobrze znany publiczności w Czechach i na Słowacji z serialu telewizyjnego o Wszechświecie pt. Okna vesmíru dokořán (Szeroko otwarte okna Wszechświata; 1982–1990). Jest również zaangażowany w walkę z szarlatanerią w ramach czeskiego klubu sceptyków Sisyfos, będąc jednocześnie katolikiem.

Dej pozōr tyż:  Maria Brunn – prototyp kobiety autochtonicznej?

Foto: Slezská univerzita v Opavě

Przygotował: Leoš Kyša

Powyższy tekst jest odpowiedzią na ankietę portalu Wachtyrz.eu, w której bohemistka Anna Musioł wraz z Kamilem Kotasem przepytują znanych Ślązaków z Republiki Czeskiej czy i dlaczego zadeklarują w nadchodzącym spisie powszechnym śląską tożsamość.

Odpowiedzieli:

Tomáš Kočko: Zadeklaruję śląską i morawską narodowość

Anna Malchárková: Zadeklaruję przynależność do narodowości śląskiej

Petr Čichoň: Zadeklaruję tożsamość śląską

Eva Tvrdá: Zadeklaruję tożsamość śląską

Analogiczną ankietę Kamil Kotas przeprowadził wśród Ślązaków żyjących w granicach RP. Dotychczas odpowiedzieli:

Henryk Waniek: Potwierdzę swą śląską narodowość

Alojzy Lysko: Tożsamość jest siłą duchową regionu

Zbigniew Rokita: Zadeklaruję narodowość śląską oraz polską

Szczepan Twardoch: Śląska tożsamość wyrasta ze mnie samego

Marcin Melon: Byda deklarować norodowość ślōnsko

Henryk Jaroszewicz: Rozumiem i czuję, że jestem Ślązakiem

Wojciech Browarny: Śląskość jako tożsamość (post)narodowa

Artur Ganszyniec: Śląskość — filar mojej tożsamości

Dariusz Zalega: Postawię na narodowość śląską i polską

Joanna Rostropowicz: Zadeklaruję narodowość śląską i niemiecką

Aleksander Lubina: Naszkryflōm prowda

Tomasz Słupik: Zadeklaruję narodowość i język śląski

Klaudiusz Kaufmann: Wpisza nŏrodność ślōnskŏ

Monika Kassner: Zadeklaruję swoją śląskość

ks. Marek Uglorz: Śląska deklaracja

Arkadiusz Kuzio-Podrucki: Zadeklaruję narodowość śląską łączoną z polską

Wojciech Kostka: Zadeklaruję narodowość śląską łączoną z polską

Bernadeta Prandzioch: Śląskość jest dla mnie wyborem, ale i przywilejem

Výše uvedený text je odpovědí na dotazník portálu Wachtyrz.eu, ve kterém se bohemistka Anna Musioł spolu s Kamilem Kotasem ptají významných Slezanů z České republiky, zda a proč v blížícím sčítání lidu uvedou svoji slezskou identitu.

Tomáš Kočko se přihlási ke slezské a moravské národnosti

Dej pozōr tyż:  Na gōrnoślōnskich szportplacach, 28.11.2021

Anna Malchárková: Hlásím se k národnosti slezské

Petr Čichoň: Přihlásím se ke slezské identitě

Jiří Grygar: Přihlásím se ke slezské národnosti

Eva Tvrdá: Přihlásím se ke slezské identitě

Pavel Kotlář: Budu hlásit pouze ke slezské národnosti

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Jedyn kōmyntŏrz ô „Jiří Grygar: Zadeklaruję narodowość śląską

  • 20 kwiytnia 2021 ô 13:10
    Permalink

    Obserwując wątek dotyczący spisu powszechnego na waszym (naszym) portalu, zastanawia dużo większa liczba deklaracji śląskiej narodowości wśród osób zamieszkałych po czeskiej stronie śląska.
    W związku z tym rodzą się ważne pytania:
    – Jaka była metodyka kierowania próśb o deklarację narodowościową?
    – Jeśli uwzględniała czynnik populacyjny po obu stronach, to dlaczego występują takie dysproporcje w liczbie “ujawnień” własnej tożsamości?
    – Czy nie rzutuje na to obecna, odmienna sytuacja polityczna w obu krajach?
    – Może jednak uwarunkowania historyczne? – Otwarta manifestacja własnej narodowości rodziła problemy po każdej zmianie władzy/państwowości.
    – itd.
    Odpowiedzi na te i wiele innych pytań w tym zakresie dałyby obraz naszych śląskich elit. Bez silnych, jasno zdeklarowanych elit nie posuniemy się do przodu w budowaniu naszej śląskiej tożsamości.
    Gruntowna, naukowa wiedza to podstawa dalszego rozwoju.

    Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź do Pioter Pociep ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza