Jiří Grygar: Zadeklaruję narodowość śląską

Śląską narodowość zadeklarowałem także w poprzednim czeskim spisie i zrobię to znów. Jestem przecież Ślązakiem. Urodziłem się we wsi, która w tamtym czasie była w Niemczech, dzisiaj jest w Polsce, ale wciąż jest to i będzie Śląsk. Później mieszkałem w Opawie, skąd wygoniła nas nazistowska okupacja, ale po wojnie znowu wróciłem i widziałem, jak powstawała z popiołów. Imponowało mi to i widziałem na własne oczy, że Ślązacy umieją się dogadać i postarać o swój hajmat. Musieli się też dogadywać między wojnami, ponieważ w Opawie i wtedy żyło mnóstwo Niemców, a także Żydów i Polaków. Mój ojciec mi opowiadał, że wtedy stosunki między narodowościami były względnie przyzwoite i uczciwe.

Po przeprowadzce do Pragi poznałem wielu śląskich intelektualistów. Na pierwszym miejscy pianistę, kompozytora i i pisarza, Ilję Hurníka, który również był zafascynowany wszechświatem, a od którego ponownie uzyskałem pogląd na świat muzyki. Spotkałem także tenora Ivo Žídka, który w czasie, gdy chodziłem do szkoły w Opawie, pracował jako student ostrawskiego konserwatorium na naszych szkolnych spotkaniach. Także podczas pracy w Instytucie Fizyki spotykam kolegów i koleżanki, które pochodzą ze Śląska, więc myślę, że jesteśmy w większości ludźmi dość wytrwałymi, dzięki śląskim korzeniom, do których zawsze z dumą się przyznawałem.

Jiří Grygar (* 17. marca 1936 Heinersdorf, Niemcy, dziś Dziewiętlice, Polska) jest astrofizykiem, popularyzatorem nauki i związku nauki z wiarą. Jego imieniem nazwana jest planetoida (3336Grygar odkryta 26. października 1971.W Republice Czeskiej i na Słowacji znany jest głównie dzięki telewizyjnym programom i publicznym wykładom, w których przybliża astronomię i astrofizykę szerokim masom, za co zyskał szereg prestiżowych nagród (m.in. Nagroda Kalinga, 1996). Był m.in. prezesem Czeskiego Towarzystwa Astronomicznego (1992-1998), Towarzystwa Naukowego Republiki Czeskiej (2004-2008) oraz Rady Telewizji Czeskiej. Jego badania naukowe związane są z fotometrią i spektroskopią gwiazd, materią międzyplanetarną i promieniowaniem kosmicznym. W ostatnich latach jego badania koncentrowały się na promieniowaniu kosmicznym w związku z Międzynarodowym Obserwatorium Pierra Augera w Argentynie.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Dej pozōr tyż:  Zdarzyło się w sierpniu – śląskie kalendarium

Jiří Grygar jest dobrze znany publiczności w Czechach i na Słowacji z serialu telewizyjnego o Wszechświecie pt. Okna vesmíru dokořán (Szeroko otwarte okna Wszechświata; 1982–1990). Jest również zaangażowany w walkę z szarlatanerią w ramach czeskiego klubu sceptyków Sisyfos, będąc jednocześnie katolikiem.

Foto: Slezská univerzita v Opavě

Przygotował: Leoš Kyša

Powyższy tekst jest odpowiedzią na ankietę portalu Wachtyrz.eu, w której bohemistka Anna Musioł wraz z Kamilem Kotasem przepytują znanych Ślązaków z Republiki Czeskiej czy i dlaczego zadeklarują w nadchodzącym spisie powszechnym śląską tożsamość.

Odpowiedzieli:

Tomáš Kočko: Zadeklaruję śląską i morawską narodowość

Anna Malchárková: Zadeklaruję przynależność do narodowości śląskiej

Petr Čichoň: Zadeklaruję tożsamość śląską

Eva Tvrdá: Zadeklaruję tożsamość śląską

Analogiczną ankietę Kamil Kotas przeprowadził wśród Ślązaków żyjących w granicach RP. Dotychczas odpowiedzieli:

Henryk Waniek: Potwierdzę swą śląską narodowość

Alojzy Lysko: Tożsamość jest siłą duchową regionu

Zbigniew Rokita: Zadeklaruję narodowość śląską oraz polską

Szczepan Twardoch: Śląska tożsamość wyrasta ze mnie samego

Marcin Melon: Byda deklarować norodowość ślōnsko

Henryk Jaroszewicz: Rozumiem i czuję, że jestem Ślązakiem

Wojciech Browarny: Śląskość jako tożsamość (post)narodowa

Artur Ganszyniec: Śląskość — filar mojej tożsamości

Dariusz Zalega: Postawię na narodowość śląską i polską

Joanna Rostropowicz: Zadeklaruję narodowość śląską i niemiecką

Aleksander Lubina: Naszkryflōm prowda

Tomasz Słupik: Zadeklaruję narodowość i język śląski

Klaudiusz Kaufmann: Wpisza nŏrodność ślōnskŏ

Monika Kassner: Zadeklaruję swoją śląskość

ks. Marek Uglorz: Śląska deklaracja

Arkadiusz Kuzio-Podrucki: Zadeklaruję narodowość śląską łączoną z polską

Dej pozōr tyż:  Utropy, lynki i drōga bez mynki (ajnfachowego fana przed kōncertym Iron Maiden)

Wojciech Kostka: Zadeklaruję narodowość śląską łączoną z polską

Bernadeta Prandzioch: Śląskość jest dla mnie wyborem, ale i przywilejem

Výše uvedený text je odpovědí na dotazník portálu Wachtyrz.eu, ve kterém se bohemistka Anna Musioł spolu s Kamilem Kotasem ptají významných Slezanů z České republiky, zda a proč v blížícím sčítání lidu uvedou svoji slezskou identitu.

Tomáš Kočko se přihlási ke slezské a moravské národnosti

Anna Malchárková: Hlásím se k národnosti slezské

Petr Čichoň: Přihlásím se ke slezské identitě

Jiří Grygar: Přihlásím se ke slezské národnosti

Eva Tvrdá: Přihlásím se ke slezské identitě

Pavel Kotlář: Budu hlásit pouze ke slezské národnosti

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Jedyn kōmyntŏrz ô „Jiří Grygar: Zadeklaruję narodowość śląską

  • 20 kwiytnia 2021 ô 13:10
    Permalink

    Obserwując wątek dotyczący spisu powszechnego na waszym (naszym) portalu, zastanawia dużo większa liczba deklaracji śląskiej narodowości wśród osób zamieszkałych po czeskiej stronie śląska.
    W związku z tym rodzą się ważne pytania:
    – Jaka była metodyka kierowania próśb o deklarację narodowościową?
    – Jeśli uwzględniała czynnik populacyjny po obu stronach, to dlaczego występują takie dysproporcje w liczbie “ujawnień” własnej tożsamości?
    – Czy nie rzutuje na to obecna, odmienna sytuacja polityczna w obu krajach?
    – Może jednak uwarunkowania historyczne? – Otwarta manifestacja własnej narodowości rodziła problemy po każdej zmianie władzy/państwowości.
    – itd.
    Odpowiedzi na te i wiele innych pytań w tym zakresie dałyby obraz naszych śląskich elit. Bez silnych, jasno zdeklarowanych elit nie posuniemy się do przodu w budowaniu naszej śląskiej tożsamości.
    Gruntowna, naukowa wiedza to podstawa dalszego rozwoju.

    Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza