Wojciech Browarny: śląskość jako tożsamość (post)narodowa

Moja wyobrażona śląskość jako tożsamość (post)narodowa

W tegorocznym spisie powszechnym, tak jak w poprzednich, poświadczę swoją narodowość śląską i żadnej innej. To wcale nie znaczy, że tożsamość śląska jest przyrodzona, jedyna i na zawsze. Nie, moja śląskość jest wyobrażona i wypracowana, a przede wszystkim postnarodowa. Nikt mi jej nie może narzucić ani odebrać. Czuję się jej współtwórcą i podmiotem, a nie obiektem, ofiarą czy bezwolnym spadkobiercą.

Śląskość jest dla mnie praktyką kulturową. Myślę, czuję i porozumiewam się dolno-śląskimi symbolami, opowieściami, tradycjami i pamięcią, miejscami i postaciami historycznymi. To jest mój język. Nie mam na to lepszego słowa niż narodowość, ale z dziewiętnastowieczną identyfikacją narodową ma to na szczęście niewiele wspólnego.

Jako filolog i regionalista z Dolnego Śląska potrafiłbym sklecić kilka zdań po dolno-śląsku, ale nie mam ochoty zamykać się w klatce ubogiego i prowincjonalnego dialektu. Śląsk przez stulecia gadał i ciągle gada wieloma językami, dlatego nie uznaję „języka śląskiego” w liczbie pojedynczej. Śląskość nie narodowa, lecz właśnie postnarodowa może bez ograniczeń czerpać z wielu tradycji i systemów językowych.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Wojciech Browarny ©

dr hab. Wojciech Browarny, prof Uwr – ur. 1970 w Oleśnicy, historyk literatury, krytyk literacki, regionalista, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Wrocławskiego. Pracuje w Instytucie Filologii Polskiej UWr. Kieruje Zakładem Historii Literatury Polskiej po 1918 roku, Pracownią Literatury Polskiej po 1989 roku i Śląską Pracownią Regionalistyczną. Zajmuje się współczesną polską prozą, kulturą literacką na Śląsku po 1945 roku, antropologicznymi problemami nowoczesności.

Dej pozōr tyż:  Stracōne ślōnske miasta: Ôsobłoga

Powyższy tekst jest odpowiedzią na ankietę portalu Wachtyrz.eu, w której Kamil Kotas przepytuje znanych Ślązaków czy i dlaczego zadeklarują w nadchodzącym spisie powszechnym śląską tożsamość oraz używanie języka śląskiego.

Dotychczas odpowiedzieli:

Henryk Waniek: Potwierdzę swą śląską narodowość

Alojzy Lysko: Tożsamość jest siłą duchową regionu

Zbigniew Rokita: Zadeklaruję narodowość śląską oraz polską

Szczepan Twardoch: Śląska tożsamość wyrasta ze mnie samego

Marcin Melon: Byda deklarować norodowość ślōnsko

Henryk Jaroszewicz: Rozumiem i czuję, że jestem Ślązakiem

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

2 kōmyntŏrze ô „Wojciech Browarny: śląskość jako tożsamość (post)narodowa

  • Avatar
    13 marca 2021 ô 12:31
    Permalink

    Ciekawa wypowiedz, niejako tej postnarodowej śląskości należy moim zdaniem przyszłość. Każda mŏwa nie rozwijana jest uboga. Polska bez adaptacji różnej maści zaporzyczeń by byla też uboga, i nie wiadomo jak by zwać, dach, rynek, wanne, szufladę, anioła, kaloryfer, autostradę, burmistrza, ratusz, wójt, sołtys, kalosze, stróżak, itd, itd a gdzie dopiero seria elokwentnych internacjonalizmów, którą można również pezproblemowo zaadoptować do mowy dolnośląskiej, w gōrnośląskiej ma to miejsce. Czy dolnośląski jest w swojej istocie prowincjonajny? Jeśli jest to cieszy mnie tym bardziej, że w obrębie tej ubogiej prowincjonalnej godki (dolno)śląskiej powstały pierwsze drukowane książki po polsku. A więc poza granicami Polski. Śląsk niejago dzięki swojej multijęzyczności i nie oderwaniu się od zachodniego kręgu kulturowego, wyprzedził Polske w druku książek w jejij własnym języku. Ślązacy nie na jeden już język współrozwijali. Na warsztacie aktualnie język (gōrno)ślōnski. Nieukrywam rewitalizacja mowy śląskiej na dolnym, byłaby wielkim dokonaniem. A podstawy są, ku temu, zapewne lepsze jak 100 lat temu.

    Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza