Dariusz Zalega: Postawię na narodowość śląską i polską

Narodowość? Niezdecydowany. Tak odpowiedział policjantom robotniczy radykał z Rybnika w 1932 roku. Założę się, że przy odrodzeniu Polski w 1918 r. co najwyżej jedna trzecia osób polskojęzycznych czuła się Polakami. Nawet w Niemczech w tym czasie – mimo dekad formatowania przez szkołę i armię, nie udało się do końca stworzyć „jednego narodu niemieckiego”. A czego więc można było żądać od Ślązaków? Nie ma polskiego, niemieckiego czy śląskiego genu narodowego. A jednak coś wybieramy, przyjmujemy jakąś narodowościową matrycę. Z przyzwyczajenia, sympatii, sprzeciwu wobec tego Innego.

Osobiście nie wierzę w istnienie ukształtowanego narodu śląskiego w czasach podziału regionu – zbyt wielu miał potężnych konkurentów. A i regionaliści często okazywali się marionetkami magnatów ziemi i fabryk. Tak jak nie ma wzoru Polaka, tak nie istnieje ten mityczny Ślązak z Sevres. Inny był spod Olesna, Karwiny, Bytomia, inny ze wsi i z robotniczych osad. Zmieniał się. Nie był skamieliną. Co więc łączyło mieszkańców Śląska? Świat przemysłu, wielokulturowość, plebejskość, egalitaryzm. Dziś bez wahania zadeklaruję więc narodowość śląską. To po prostu mój świadomy wybór: fascynacja regionem, jego historią, ludźmi – z kiedyś i z teraz. Wrosłem w ten świat i mi on odpowiada. A tym bardziej, gdy stara się go stłumić namolną warszawsko-polską propagandą.

Jednak wybieram też opcję polską. I również czuję się z nią związany. Bo z jednej strony, szkoda mi oddawać ją bogoojczyźnianym histerykom, a z drugiej jest też inna Polska – która budziła się wraz z Kościuszką, która z niemieckimi republikanami walczyła na barykadach Berlina podczas Wiosny Ludów, czy z niemieckimi antyfaszystami nad brzegami Ebro w czasie wojny domowej w Hiszpanii. Polska, która jest inna od tej skrojonej pod szlachecki dworek.

Dej pozōr tyż:  Maria Brunn – prototyp kobiety autochtonicznej?

Ludowa historia Śląska ma zresztą tą wspaniałą cechę, że jest częścią ludowej historii zarówno Niemiec, Polski, jak i Czech. I to jest nasz atut.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Język? Przy całej sympatii do śląskiego, tu zostanę przy polskim. Tym językiem się posługuje. Nie będę kaleczył śląskiego, jako cieszyniok z tej zawiślańskiej części Górnego Śląska.

Dariusz Zalega – prowadzi fanpage „Zbuntowany Śląsk”, autor książki pod tym samym tytułem, reżyser filmów dokumentalnych poświęconych walkom społecznym na Śląsku.

 

Powyższy tekst jest odpowiedzią na ankietę portalu Wachtyrz.eu, w której Kamil Kotas przepytuje znanych Ślązaków czy i dlaczego zadeklarują w nadchodzącym spisie powszechnym śląską tożsamość oraz używanie języka śląskiego.

Dotychczas odpowiedzieli:

Henryk Waniek: Potwierdzę swą śląską narodowość

Alojzy Lysko: Tożsamość jest siłą duchową regionu

Zbigniew Rokita: Zadeklaruję narodowość śląską oraz polską

Szczepan Twardoch: Śląska tożsamość wyrasta ze mnie samego

Marcin Melon: Byda deklarować norodowość ślōnsko

Henryk Jaroszewicz: Rozumiem i czuję, że jestem Ślązakiem

Wojciech Browarny: śląskość jako tożsamość (post)narodowa

Artur Ganszyniec: Śląskość — filar mojej tożsamości

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

2 kōmyntŏrze ô „Dariusz Zalega: Postawię na narodowość śląską i polską

  • 16 marca 2021 ô 19:41
    Permalink

    Czamu kalyczyc? Przeca wariant cieszyński tyz je szumny;)?

    Ôdpowiydz
  • 16 marca 2021 ô 19:38
    Permalink

    Zbuntowany Ślōnzok dowo narodowośc ślōnsko, a richtig zbuntowany ślōnzok ślonsko a niymiecko;)

    Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź do Silesius Anonymus Pociep ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza