Aleksander Lubina: Planowanie

Koniec czerwca – koniec roku szkolnego. Dla uczniów i uczennic. Odebrali świadectwa i mają wakacje. Nie zazdroszczę. Miałem kiedyś swoje.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Nauczyciele powinni zabrać się za planowanie  dwóch semestrów roku szkolnego 2019/2020. Od pierwszego lipca mają chyba jakąś pewność, ile będą mieli lekcji tygodniowo i z kim im przypadnie pracować. Tak do końca tego nie wiedzą, bo może będą pracowali z pierwszoklasistami, których poznają na podstawie dokumentacji: świadectwa i wyniki egzaminu po szkole podstawowej.

Półrocze planowałem w zarysie następująco: cztery tygodnie jeden temat (krąg tematyczny z podstawy programowej) i następnie tydzień na wzmocnienie, na operacjonalizację celu poprzez zastosowanie. Tak zwany tydzień buforowy.

W takim tygodniu skoncentrowałem się na webquestach i (auto)prezentacjach do assessment center oraz na lekcjach poza szkołą (ogrody botaniczne, muzea, archiwa, kawiarnie, galerie, skanseny, zabytki techniki i różne miejsca w Gliwicach). Po piętnastu tygodniach – ponownie komunikacja w tak zbudowanej przestrzeni edukacyjnej. Tym razem w oparciu o wyjścia poprzedzające lekcje – będą to już dłuższe (całodniowe) wyjcia (recherche, eksploracja – jak kto woli). W ostatnim tygodniu zaplanowaliśmy wyjazd do Niemiec z chodzeniem do szkoły. Ostatni tydzień szkoły i  pierwszy tydzień ferii zimowych. Spore doświadczenia dla uczniów.

Planując lekcje starałem się uwzględnić metody i techniki nauczania koleżanek i kolegów, ich wymagania i  przyzwyczajenia  oraz  ich sposoby wychowywania. Uczniowie nie uczą się w szkołach.     Uczniowie     uczą     się     u    danych    zespołów      nauczycielskich. W   jakimś   stopniu    chodząc   do   tej   samej  szkoły  równocześnie pracują w bardzo różnych warunkach. Kiedy np. pracowałem w zespole nauczycieli liberalnych – sam uczniom już nie dawałem zbyt wiele wolnej przestrzeni. Kiedy pracuję w zespole autorytarnym lub formalistów – stosuję miększe podejście i metody.

Co   zrozumiałe   samo  przez  się,  we wrześniu uwzględniałem  także,  na  której z  kolei  godzinie lekcyjnej  przyszło  nam  pracować  i  jakie lekcje uczniowie mają już za sobą i co uczniów jeszcze czeka.

Znaczącą   rolę  odgrywały   przy  tym   dzień   tygodnia,   pora roku,   i   okres   w   którym się znajdowaliśmy  (przed klasyfikacją,  po  feriach,  w trakcie   egzaminów,    nagromadzenie sprawdzianów).

Przez wakacje przygotowywałem materiały: audio i wideo, teksty dwu- i trzyjęzyczne, linki do oferentów materiałów autentycznych, karty samoocen, zasady współpracy oraz Przedmiotowe Systemy Oceniania, które uwzględniają specyfikę każdej grupy nauczanej i wychowywanej. Każdy uczeń otrzymywał swój indywidualny pakiet na nośniku. Wszystko zamieszczałem też na stronie szkoły.

Uczniowie i uczennice klas pierwszych najczęściej pod koniec roku szkolnego  samodzielnie dobierali się w 3-5 osobowe grupy, w których zamierzali pracować w klasie drugiej. Pakiety odpowiadały ambicjom i możliwościom danej podgrupy. przeprowadziłem krótki feed back oraz ankietę, która odpowiedziała na pytania o cele zakładane przez uczniów w klasie drugiej.

Odmienne techniki stosowałem w pierwszej klasie gimnazjum, a inne w drugiej i trzeciej. Inne w klasach z poszerzonym nauczaniem  języka niemieckiego, inne w klasach z niemieckim jako drugim obcym po niemieckim.

W klasie drugiej z niemieckim jako drugim po poszerzonym angielskim dostosowałem problematykę i metody do problematyki zaplanowanej na lekcjach języka angielskiego, co  umożliwiało opracowanie tych samych zagadnień na lekcjach niemieckiego, co na angielskim (powtarzanie i wzmacnianie angielskiego) przy pracy w języku niemieckim.

Korelacja (w tym CLIL czy odwrócona szkoła), praca w tandemie, analiza możliwość i obowiązków uczniów, redukcja „materiału”, obieranie celu, praca w tandemie… Wszystko to  wymusza planowanie w lipcu i sierpnie.

Oczywiście nie było to linearne planowanie następstwa tematów opartego najczęściej na progresji gramatycznej. Planowałem powiązane kręgi tematyczne, stosując w założeniu systemy aproksymacji, co przy uczeniu się ułatwiało łączenie się w sieć zdarzeń językowych na podobieństwo raczej przyswajania języka niż na wzór metod modernistycznych, tak jak to ma miejsce przy bezpośrednim uczeniu się języka.

Samodzielność uczniowska i bazowanie na neurodydaktyce owocuje uczniowskim dyskursem w każdej przestrzeni komunikacyjnej – formalnej (klasa, lekcja, egzamin) i nieformalnej (sieć, real).

Planowanie konsultowałem na bieżąco zarówno z zawodowcami jak i z laikami.

 

Do tej pory w tej serii ukazały się:

Khan Academy

Nauczyciel/ka

Tablica

W poznanej szkole…

Pełzający polpotyzm

Siedem tez

Nauczanie zorientowane na ucznia

Głos w klasie

Zadanie domowe

Film na lekcji

Krzywdzą dzieci

Oświata to oszustwo

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Aleksander Lubina

Górnoślązak/Oberschlesier, germanista, andragog, tłumacz przysięgły; edukator MEN, ekspert MEN, egzaminator MEN, doradca i konsultant oraz dyrektor w państwowych, samorządowych i prywatnych placówkach oświatowych; pracował w szkołach wyższych, średnich, w gimnazjach i w szkołach podstawowych. Współzałożyciel KTG Karasol.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza