Fyminizm we sużbie nacjōnalizmu

Przekład na polski tutaj >>.

Kole siōdmyj klasy szkoły podstawowyj dostali my do napisanio wypracowanie ô tym, jako je nasza norodowość. Inksze dzieci napisały piykne laurki, co z nich sōm za Polocy i Polki, bo chodzōm do polskij szkoły, godajōm po polsku i patrzōm na polsko telewizyjo. Joch napisoł, iże troje z mojich starzikōw byli Niymcy, a jedna starka była Ruska, tōż niy wiym.

We tamtym czasie jużech doś mocno sie interesowoł historyjōm. Do dzisiej mōm historyczny atlas, coch go dostoł ôd ôjcōw, a co w nim żech analizowoł terytorialne nabytki ôd Kazimierza Wielkigo na Rusi, miyjsca bataliji polskich wojsk w czasie wojyn ze Rusyjōm we XVII stoleciu abo granice rozbiorōw. Na kożdyj z tych map je zaznaczōne moje miasto i na kożdyj ôno je na samym kraju i na inkszyj farbie aniżeli Polska. Patrzoł żech na te piyńć liter słowa „Bytom” i zastanowioł żech sie: „A co było sam?”.

Wtynczos, chocioż przichodziyły mi do gowy pytania i wōnty, toch bōł pod wielkim wpływym polskij literatury i polskigo rozumiynio świata. Inkszegoch niy znoł.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Niyskorzij, po dugszym czasie, pokozało sie, iże troje mojich starzikōw to niy byli Niymcy, ino Ślōnzocy, co podle potrzeby do kōmunikacyje używali jynzyka stōnd abo niymieckigo, starka niy była Ruska ino Kazaszka, a we mojim mieście zdōnżyło swoje życia przeżyć dwadziścia dziewiyńć pokolyń bytōmiokōw miyndzy rokym jego ôdpadniyńcio ôd państwa ôd Piastōw a rokym jego przejyńcio ôd Polski. Wyszło na to, że tak naprowda nic niy wiym.

To sōm sprawy, co ich niy idzie poukłodać przed siebie. Wiy sie, iże coś niy sztymuje. Ale co? Je żech w sztańdzie ôznaczyć pōnkt, co w nim wziōnły sie pokazować piyrsze ôdpowiedzi na pytania, co mie szterowały. To bōł dziyń, coch w nim dostoł ksiōnżka „Historia Bytomia 1254-2000” ôd Jana Drabiny. To była piyrszo ksiōnżka, co mi ôpowiedziała to, czego mi brakowało.

Potym były nastympne, jak „Dzieje Radzionkowa”, co miyndzy inkszymi je pisali moji rechtorzi ze postrzednij szkoły, abo „Henckel von Donnersmarckowie. Kariera i fortuna rodu” ôd Arkadiusza Kuzio-Podruckigo. Moje myślynie ô sobie i swojim ôtoczyniu wziōnło sie przebudowować. Traciyły sie dziury, przichodziyły ôdpowiedzi na pytania, wszysko sie ukłodało we synsowno całość. Moje lektury dokludzały tyż do dyskusyji za starszymi człōnkami mojij familije. Te godki przinosiyły nastympne rozwiōnzania problymōw czynsto do tego mōmyntu ani niy nazwanych.

Kej pisza tyn tekst, je 20 marca 2021 roku. Rōwno sto lot tymu na Gōrnym Ślōnsku ludzie ôdpowiadali na pytanie, do jakigo państwa chcōm noleżeć. To pytanie było postawiōne skuli tego, że na gōrnoślōnskij ziymi walczyły ze sobōm dwa nacjōnalizmy: polski i niymiecki.

Tukej wert by było pedzieć, co sam ôznaczo słowo „nacjōnalizm”. Nojlepij to zdefiniowoł George Orwell we swojim eseju „Notes on Nationalism”:

Bez „nacjōnalizm” po piyrsze mōm na myśli zwyk przijmowanio, iże ludzie mogōm być klasyfikowani jak ôwady i cołke bloki milijōnōw abo dziesiōntek milijōnōw ludzi mogōm być pewnie ôznaczane za „dobre” abo „złe”. Po druge ale — i to je moc ważniyjsze — mōm na myśli zwyk idyntyfikowanio sie ze jednym norodym abo inkszōm grupōm, wyciōnganio go nad dobro abo zło i niywidzynio żodnego inkszego ôbowiōnzku ôkrōm ciśniyńcio do przodku jego interesōw. Nacjōnalizmu niy powinno sie mylić ze patriotyzmym. Ôba słowa sōm porzōnd używane tak niyprecyzyjnie, iże kożdo definicyjo może być łatwo podwożōno, ale trzeba nakryślić granica miyndzy nimi skirz tego, że to sōm dwie rozmajte, a nawet przeciwne siebie idyje. Bez „patriotyzm” rozumia ôddanie danymu miyjscu i danymu spusobowi życio, co sie wierzi, że ôn je nojlepszy na świecie, ale niy chce sie go wymusić na inkszych ludziach. Patriotyzm je ze swojij natury defynsywny, tak militarnie jak kulturalne. Nacjōnalizm za to je niyôddzielny ôd pożōndanio władzy. Trwały cyl ôd kożdego nacjōnalisty to upewnić wiyncyj władzy i wiyncyj prestiżu niy do siebie, ale do norodu abo inkszyj grupy, co w nij postanowiōł zatopić swoja indywidualność.

Zdowało by sie, że we ôpowieści ô Gōrnym Ślōnsku we 2021 roku nacjōnalizmy powinny być przedstawiane za coś złego. Że jeźli nasi przodkowie skuli nacjōnalizmōw przeżyli piyrszo światowo wojna, wojna polsko-niymiecko i drugo światowo wojna, to spusōb myślynio ô nacjōnaliźmie powiniyn sie zmiynić. Niy chce tego ale przijmnōńć polsko prawica, beztōż tworzi rozmajte instytuty abo panteōny.

Dej pozōr tyż:  Wszysko sie powtorzo - wywiad z Rafałym Ryszkōm

Polsko prawica ale niy je sama we swojij anachrōnicznyj myntalności. Chocioż ôd upodku kōmunizmu hned minōm trzidziści dwa lata i ôd tego czasu kożdo srogszo partyjo sie dorwała do władzy, polsko edukacyjo ô historyji niy zmiyniyła sie moc. Wyciepniynty bōł wielki nacisk na ôpowieść ô ucisku siodłokōw i robotnikōw, ale niy było i niy ma cugu do uczynio historyje na moderny spusōb. Liczy sie ino napisano 150 lot tymu wizyjo polskości.

Anita Kucharska-Dziedzic i jeji nacjōnalizm
Anita Kucharska-Dziedzic, co sie szteruje niy nacjōnalistycznym przesłaniym, ino ôdwołaniym do Boga.

Nacjōnalistyczno myntalność znojdymy tōż u ludzi, co sōm iści swojij tolerancyje i kosmopolityzmu. Kej Robert Biedroń publikuje we społecznościowych mediach post po slōnsku, to pod nim pokazujōm sie dziesiōntki kōmyntorzōw ô „uwstecznianiu”, „bezsensie”, „ważniejszych rzeczach”, że „tu jest Polska”, abo „po co języki regionalne? […] w interesie Polskim (sic) jest polskość jednolita”. Kej Kaszub i Wilamowiōn prōbujōm Jackowi Dehnelowi wyeklerować, że wszyscy muszymy sie pōmogać, to słyszōm „ekhem, jak konkretnie prześladowani są dziś Ślązacy, no daj spokój. Zakaz ślubów? Masowa przemoc? Wywalanie z domu przez rodziców za to, że ktoś jest Ślązakiem? Ataki na marsze Ślązaków? Rozbijanie pikników? Deptanie modrej kapusty?”. Kej ftoś publikuje „Katechizm polskiego dziecka” ze ôstatnim wersym „W Boga wierzę”, to Anita Kucharska-Dziedzic, posłanka Wiosny, niy szteruje sama ta nacjōnalistyczno szmira, ino ôdwołanie w nij do religije. Nacjōnalizm je tak głymboko wżarty we polske mōzgi, iże Polocy go ani niy widzōm.

Dehnel, zopis ekranu
Dehnel i jego prowda ôbjawiōno

Niy dziwi bez to, że ôstatnie lata to czas nacjōnalistycznyj aktywności fyministek na Ślōnsku. Działań je wiyncyj, ale skupia sie sam na sztyrech, co sōm ze sobōm wzajymnie połōnczōne: Piyrsze to „60 na 100. Sąsiadki”, seryjo portretōw kobiyt, co „budowały na Ślōnsku Polska” sto lot tymu. Narysowała je Marta Frej z Czynstochowy. Portrety sōm ôbwożōne i wystawiane po cołkim Gōrnym Ślōnsku i niy ino. Druge to „Zanim nastała Polska… Praca społeczna kobiet w okresie powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku. Wybór relacji” ôd Joanny Lusek. Trzecie to Śląski Szlak Kobiet co go kludzi Małgorzata Tkacz-Janik, a sztworte to seryjo „Patriotki ze Śląska” ôd Stowarziszynio On/Off.

Pisza, że sōm połōnczōne, bo ône wszyske ôpowiadajōm ô tych samych ôsobach. Dōm sam głos samym fyministkōm. „Patriotki ze Śląska”:

Jaskółką zmian mentalności Ślązaczek były światłe Polki z Wielkopolski i Pomorza, które pod koniec XIX wieku z różnych powodów przyjeżdżają na Śląsk […].

Faktycznie jednak pod hasłem: „Bóg, rodzina, ojczyzna”, te bardziej świadome i lepiej wykształcone kobiety-patriotki próbują obudzić w Ślązaczkach świadomość narodową.

Już na poczōntku piyrszyj czyńści „Patriotek ze Śląska” fyministki piszōm, jak wyglōndajōm sprawy. Desant szlachcianek to „światłe”, „bardziej świadome” i „lepiej wykształcone” Polki, co wiedzōm lepij ôd Ślōnzoczek, kim Ślōnzoczki sōm, i bez to „próbują obudzić” we Ślōnzoczkach polskość.

Dej pozōr tyż:  Na gōrnoślōnskich szportplacach, 12.09.2021

Chciało by te ksiōnżki cytować cołke, bo z kożdego akapitu bije w ôczy polski nacjōnalizm, ale ôgranicza sie ino do tych barzij zofcitych. Porubiynia ôdy mie:

Powstanie wybuchło i szybko upadło […]. Z okien swojego mieszkania Maria obserwowała pijanych Niemców wytaczających się z restauracji „Pilsner Urquell”, bluźniących i opluwających prowadzonych śląskich więźniów.

Dla Katowic nastał ponury czas, naznaczony szalejącym niemieckim nacjonalizmem, którego zuchwałość objawiała się w śmiałych dążeniach Niemców do pozostawienia im Śląska na stałe, nawet wbrew decyzjom międzynarodowej konferencji. Na początku 1920 r. Katowice zdawały się być miastem zdominowanym przez Niemców […].

„W przeddzień plebiscytu pełniliśmy dyżury na dworcu w Katowicach, rozdzielając adresy kwater dla przyjeżdżających na głosowanie katowickich Polaków. Tych było niewielu. Przeważali sprowadzani masowo z głębi Niemiec hakatyści”.

[…] Na Niemcy głosowała ludność miast, natomiast na obszarach wiejskich druzgocącą przewagę uzyskała Polska. Plebiscyt nie rozstrzygnął kwestii przynależności Górnego Śląska.

„Sporo było tych głosów za Polską, woziliśmy do urn chorych nawet, ale i Niemcy nasprowadzali szumowin skąd się dało i wynik był nie po naszej myśli”.

Jednak poza przykrym uczuciem rozczarowania rezultatem głosowania, zapamiętała najbardziej niesamowity przypływ patriotycznych uczuć u wszystkich Ślązaków. Kwestia rozpoczęcia kolejnego powstania była dla wszystkich jasna: musi ono wybuchnąć.

Po zakończeniu plebiscytu nadszedł czas wielkiej próby: trzecie powstanie śląskie […].

Myśla, że te siedym cytatōw styknie do pokozanio głymbokigo problymu: autorki, co turbowania ôd kobiyt rozkłodajōm na czyńści piyrsze, niy majōm zatym żodnyj refleksyje nad nacjōnalizmym. Budujōm wizyjo „pijanych”, „plujących”, „zuchwałych” Niymcōw, co „nasprowadzali szumowin” i ôpluwanych, patriotycznych Polokōw, co chorych woziyli do urn. Chocioż Katowice noleżały we tamtych czasach do Prus i Niymiec ôd 180 lot, ône kryślōm ôbroz niymieckij tymczasowości, dōnżynio do ôstawiynio im Ślōnska „na stałe”. Do tego dokłodajōm informacyjo, że Katowice „zdawały się być miastem zdominowanym przez Niemców”, chocioż Niymcōw w tym mieście było wtynczos 80 procynt i to ôni to miasto zbudowali.

Ôkładzina piyrszyj tajle „Patriotek ze Śląska”
Ôkładzina piyrszyj tajle „Patriotek ze Śląska”

Autorki kwestiōnujōm tyż ważność wynikōw dymokratycznego welowanio. Polska plebiscyt przegrała, tōż „[p]lebiscyt nie rozstrzygnął kwestii przynależności Górnego Śląska”. Możno mōm jakiś problym ze percepcyjōm, ale podle mie wynik referyndum kōńczy dyskusyjo. We referyndum 2003 ô wchodzie Polski do Europejskij Unije mynij uprawniōnych welowało za wchodym niż we plebiscycie welowało za Niymcami. To co my w tyj Uniji ôd 17 lot robiymy?

Co nojgorsze, przegrano we dymokratycznym plebiscycie idzie podle autorek ôbrōcić. „Patriotyczne uczucia u wszystkich Ślązaków” godały jedno: „powstanie musi wybuchnąć” i to bōł „czas wielkiej próby”. Niy je ważne to, jak welowali ludzie. Mogymy to zmiynić siyłōm.

Wszyske sztyry inicjatywy ôpiyrajōm sie na takij samyj myntalności: liczy sie ino polskość. We 1919 roku do katowskij miejskij rady weszły dwie piyrsze kobiyty: Teresa Krupa, szefowo Zwiōnzku Zawodowego Żyńskich Pōmocy Dōmowych i imigrantka i nacjōnalistka Aleksandra Szyperska. Piyrszo niy noleżała do polskigo ruchu norodowego, tōż Marta Frej sportretowała ino Szypersko z podpisym „pierwsza Polka w Radzie Katowic”.

Śląski Szlak Kobiet pisze ô sobie „»Brakująca połowa dziejów« Górnego Śląska”, ale niy ma co w nim szukać takich nazwisk jak Maria Göppert-Mayer, Margot Sponer, Hertha Sponer, Elisabeth Grabowski, Valeska Bethusy-Huc, abo Juliana Maksymiliana Henckel von Donnersmack. Chocioż ône wniosły coś do nauki, sztuki, literatury, abo ôgōlnie świata naôbkoło siebie, dō nich miyjsca we Śląskim Szlaku Kobiet niy ma. Ciynżko tōż sam godać ô połowie dziejōw. Ślōnsk istniyje tysiōnc lot, a polske fyministki na Ślōnsku chcōm pamiyntać ino ô tych porudziesiyńciu nacjōnalistkach, co sie sam sjechały sto lot tymu.

Dej pozōr tyż:  How Many Communist States in the Early 21st Century?

Cołkigo ôbrazu nacjōnalizmu polskich fyministek dopołniajōm media. Nōminalnie antynacjōnalistyczne „Wysokie Obcasy” cieszōm sie i bez nojmyńszego pōmyślōnku ôpisujōm walka ô polskość Ślōnska we artykule „Powstanki, aktywistki i gospodynie domowe ze Śląska w memach Marty Frej”.

Niyskorzij katowicko Gazeta Wyborcza publikuje wywiad ze Joannōm Lusek i ôna gynau pokazuje cołki problym:

Kobiety, jak wspomina wiele z nich, po prostu wykonywały swoje obywatelskie obowiązki.

Działania „powstańcōw” i „powstanek” dzisiejsze polske prawo by zakwalifikowało jako zdrada stanu. Za to je 25 lot. Ciynżko to nazwać ôbywatelskimi ôbowiōnzkami. Polske fyministki widzōm we jejich działaniach ôbywatelske ôbowiōnzki ino bez to, że ône chciały ôderwać terytorium inkszego państwa i je prziłōnczyć do Polski. Jakby polske fyministki niy były nacjōnalistkami, to by umiały wejzdrzeć na to ôbiektywnie.

Moc szteruje we tyj cołkij sprawie fakt, że te polske nacjōnalistki ôrganizujōm lekcyje z dziećmi i uczōm ich tyj ksynofobicznyj wersyje historyje. Po stu latach ôd tamtych zdarzyń, kej je przileżytość naprowda ôdszydzić historyjo Ślōnska i pokozać, do czego kludzi ściykły nacjōnalizm, ône powtorzajōm błyndy sprzed wieku.

Niydowno John Oliver, co kludzi satyryczny program we amerykańskij telewizyji, pedzioł przi dyskusyji nad historyjōm Zjednoczonych Stanōw, że historyjo uczōno dobrze pokazuje nōm, jak ulepszyć świat, ale historyjo uczōno źle fałszywie twiyrdzi, iże niy ma nic do ulepszynio. Podle fyminacjōnalisytycznyj historyje Ślōnsk bōł wyzwolōny spod cudzego panowanio, prziszła Polska i teroz już je wszysko dobrze.

Polske społeczyństwo niynawidzi Niymcōw niy bez to, co sie zdarzyło we XX wieku, ino bez to, jak sie ô tym uczy. Tworzynie ôpozycyji polski patriotyzm – niymiecki nacjōnalizm, używanie nacychowanych słōw na to, co robiyli „ôni”, a normalnych na to, co robiyli „my”, przedstawianie świata ino z jednyj perspektywy to niy sōm działania, co niy przinoszōm szkōd. „60 na 100” mo klang, choby z poczōntku miało być „100 na 100”, ino postaci brakło. Myśla, że niy brakło by ich, kej by polske fyministki chciały ôpisać historyjo kobiyt, a niy polskich nacjōnalistek.

Nojwiynkszo irōnijo tych inicjatyw je tako, że te ôsoby sōm przekōnane, iże ôdszydzajōm historyjo, kej je cołkym na ôpach. Dzieci nauczōm sie ôd nich rōmantycznyj wizyje, co w nij 60-procyntowo przegrana we referyndum może być ôbrōcōno bez użycie siyły. Nauczōm sie, iże ôderwane ôd rzeczywistości nacjōnalistyczne przibłyndy przekōnane ô swojij ekstra misyji wobec ludu to sōm bohaterki. Nauczōm sie, iże 60 procynt Ślōnzokōw, co welowali niy po myśli aroganckich szlachcianek, tak naprowda głosu niy mo. Nauczōm sie w kōńcu, iże niy je ważne bycie piyrszymi kobiytami we radzie Katowic, ino bycie piyrszōm Polkōm we radzie Katowic. W efekcie wszyske te zmylōne ôd nich dzieci bydōm musiały sie nojprzōd ôduczyć nacjōnalistycznych ber, żeby wyjś ze nacjōnalistycznego nastawiynio. A to je moc ciynżyjsze, aniżeli uczynie sie ôd razu prawidłowych postaw, bo niy kożdy czuje potrzeba szukanio ôdpowiedzi poza tym, co sie dowiaduje we szkole. Prawie beztōż nasz moralny ôbowiōnzek to walka ze takimi inicjatywami.

Fotografijo na wiyrchu: Teodora Dombek i Janina Omańkowska, nojwiynksze bohaterki polskich fyministek na Ślōnsku. Piyrszo była z Wielkopolski, a drugo ze Ziymie Chełmińskij.

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Tumacz, publicysta, popularyzatōr ślōnskij mŏwy. Autōr Korpusu Ślōnskij Mŏwy, ślōnskich przekładōw „A Christmas Carol” Charlesa Dickensa, „Dracha” Szczepana Twardocha, „Le Petit Prince” Antoine de Saint-Exupéry'ego i „Winnie-the-Pooh” A. A. Milne, jak tyż ger kōmputrowych Euro Truck Simulator i American Truck Simulator. Laureat Gōrnoślōnskigo Tacyta za rok 2018.

Śledź autora:

7 kōmyntŏrzi ô „Fyminizm we sużbie nacjōnalizmu

  • 22 marca 2021 ô 20:38
    Permalink

    Każda okazja jest dobra, by dołożyć feministkom, nawet tym sprzed 100 lat, prawda? To zwiększa klikalność. Katowice budowali nie tylko Niemcy, ale i Żydzi, i Polacy, i Ślązacy.

    Ôdpowiydz
    • 22 marca 2021 ô 20:53
      Permalink

      Wspaniały argument. Niech feminizm uczy nacjonalizmu, a wszyscy inni mają się zamknąć, bo przecież chodzi o wyższy cel. Myślenie takimi kategoriami to już nie jest feminizm, tylko szowinizm. Właśnie go Pani pokazała.

      Ôdpowiydz
    • 27 marca 2021 ô 20:30
      Permalink

      Owszem, Polak Cześlik wybudował cały Plac Miarki i pół Kościuszki. W trakcie zmienił nazwisko na Zimmermann i spłodził trzech synów. Jego syn Anton był radnym Katowic o niemieckiej orientacji. W 1922 zachował tablicę z Bismarckturm. Innym radnym Katowic o niemieckiej orientacji był drugi największy budowniczy Katowic – Żyd Ignatz Grünfeld. Polacy pracowali raczej na stanowiskach robotniczych, głównie przyjezdni z Galicji. Odnoszę wrażenie, że nie zrozumiała Pani tekstu, który cytuje.

      Ôdpowiydz
  • 22 marca 2021 ô 08:27
    Permalink

    Bardzo Panu dziekuję za ten tekst. Mogę powiedzieć, ze czekalam na niego. Żaluję, że akurat wizerunki Omankowskiej i Dombkowej go ilustrują, ale trudno. Ktoś tak zdecydował.
    Zgadzam się w zupełności z tezą przewodnią tekstu, choc to, o czym Pan pisze nie wyczerpuje drog i sposobow dochodzenia do nacjonalizmu, zreszta skupia się Pan tylko na polskim nacjonalizmie, a przelom XIX i Xx wieku oraz poczatek, XX to walka wielu nacjonalizmow w naszym regionie. Ma Pan prawo pisać, o czym Pan chce, ja to szanuję. Tak, jak szanuję historię Gornoslazaczek i Niemek, ktore tu kiedys mieszkały. Jestem kuratorką wystawy “Sąsiadki”. Ta wystawa opowiada o kobietach z czasów powstan i plebiscytu, Marta Frej narysowala ja wg mojej koncepcji, dlatego Marte zostawilabym na Pana miejscu w spokoju i skupilabym sie na uderzaniu/odwołanie się do we mnie. Moja wystawa nie skupia sie w ogole na zadnej definicji patriotyzmu, unikałam tego słowa jak ognia, skupiajac sie na “brakującej polowie dziejów” (to cytat tytulu ksiazki Anny Kowalczyk) i opowiadam ta wystawą o kilku sprawach. Przede wszystkim o emancypowaniu sie kobiet w tamtym czasie, to temat tak obszerny, ze nie dam rady go tu strescic, ale chętnie stanę do debaty, po drugie o tym czym się zajmowaly, i jesli zajmowaly się propagandą propolską, to mowię o tym wprost, propagandystka. Po trzecie pokazuję je przekrojowo na tle burzliwych drog dochodzenia do praw kobiet w innych, bliskich i dalekich krajach. Nie dodal pan, ze op isana przez pana radna Terese Krupp byla niemiecka radną w Radzie Katowic w 1919 roku. W sumie bardzo mnie dziwi, ze jej nazwisko zapisał Pan po polsku. To, o czym opowiadam, gdy oprowadzam po wystawie i zatrzymuję sie przy Szyperskiej, to – skracając bardzo – tlumaczenie, dlaczego obie kobiety mogly wziac w ogóle udział w wyborach.
    Mowię o przyznaniu praw wyborczych kobietom w Niemczech i w Polsce w 1918 roku, wyjasniam zawilosci prawne list wyborczych pod kątem herstorii i mowie, ze wowczas w Radzie Katowic zasiadali Polacy, Niemcy, jak i Zydzi. Teresa byla niemiecka Zydowka.
    Po czwarte moja wystawa pokazuje 30 kobiet i nie sa to tylko naplywowe kobiety z Wielkopolski, czy z Kresów. Panuje tam w tej kwestii równowaga, zadbałam o to. Są kobiety, ktorych rodziny od stuleci mieszkały tutaj. Koniarkowa, Balasowa, Miglancowa, itd. Podaje ich nazwiska po meżach. Ich panienskie brzmialy raz bardziej niemiecko, raz bardziej górnosląsko. Po piąte, nie unikam trudnych tematow, nawet gdy wokół wystawy, robie zajęcia dla przedszkolakow, a tym bardziej, gdy wykladam herstorię regionu studentom, czy seniorom. Zrobilam tych wystaw juz 14 i Ci, i Te, ktorzy mnie słuchali na pewno to potwierdzą. Moglabym pisac dalej, po szoste, po siódme i chętnie usiadłabym z Panem do rozmowy o skomplikowanych losach tutejszych kobiet.
    Feminizm nie służy mi do uprawiania nacjonalizmu. Nie ma we mnie, ani w wystawie takiej intencji.
    Z ogromnym szacunkiem, takze jako radna Sejmiku Śląskiego traktowalam regionalistow, niekoniecznie z wzajemnoscią. A szkoda, bo los mojej rodziny również poszarpany przez nacjonalizmy. Tym razem rosyjski i niemiecki. Prababcia moja byla Hucułką, ale umarla tutaj, bo wojny są zderzeniem nacjonalizmów, a najwieksze straty i cierpienia są doswiadczeniem jednostek, a nie – izmów ostatecznie.
    Muszę kończyć, bo wzywają obowiązki, ale do tej rozmowy z Panem chcialabym bardzo wrocić, bo mam nadzieję, ze Pan również poważnie, otwarcie i w jakims sensie serdecznie przyjmie moje zaproszenie, tak jak ja z otwartoscia na wielokroć uzasadnioną krytykę, przyjełam Pański punkt widzenia. Mam wiele do zaoferowania w zakresie herstorii, kulturoznawstwa oraz perspektyw naukowych, jakimi sa krytyka feministyczna oraz genderowa, proszę o kontakt. Jeszcze raz dziękuję za podjecie tematu i proszę o ponowne pochylenie się nad nim w debacie z feministką.
    Przepraszam za literowki, bardzo spiesze sie na po-covidową rehabilitacje, gdyz bardzo cieżko chorowałam.
    To o czym zdazylam tu napisać, to zaledwie wierzchołek, fragment, bardzo mały i powierzchowny.
    Nie powinno to tak zostac w czasach, gdy kobiety zmieniają świat.
    Pozdrawiam serdecznie
    Małgorzata Tkacz Janik

    Z szacunkiem i bez agresji:)

    Ôdpowiydz
  • 21 marca 2021 ô 17:28
    Permalink

    Jedyna recepta na nacjonalizm państwowy jest nacjonalizm bezpanstwowy. Zrozumieli to przedstawiciele wszystkich narodów bezpanstwowych Europy z wyjątkiem Ślązaków. Jedni uzyskali własne państwa, inni szeroką autonomię polityczna lub/i kulturową. A slaskiemu mainstreamowi nadal wydaje się, że Śląsk leży na Marsie, a nie w Europie, więc stosuje strategie rodem z Marsa i myśli, że cokolwiek ugra mówiąc slaskiemu nacjonalizmowi (nawet otwartemu na wzór kataloński, czy szkocki) kategorycznie nie. Nacjonalizm rozumie tylko jezyk nacjonalizmu i jeśli do naszych elit to nie dotrze, to wyginiemy, jak Etruskowie, Scytowie, czy Piktowie, bo na tożsamości plemienne w XXI w. w Europie nie ma miejsca, a tożsamości regionalne są w cieniu tożsamości narodowych.

    Ôdpowiydz
    • 11 kwiytnia 2021 ô 09:40
      Permalink

      Nacjonalizm śląski to narzędzie nieodpowiednie do problemu… Szkoda marnowania Energii i kompetencji takim anachronicznym narzędziem. Większość Ślązaczek/Ślązakōw dobrze wie do czego nacjonalizmy na Śląsku doprowadziły. Porōwnanie Ślaska z Katalonia jest bardzo Romantyczne ale niestety oderwane od rzeczywistości. Przeciętny Ślązak zacznie bronic śląskośc kiedy będzie miał z tego wymierny zysk. My Ślązaczki/Ślązacy to w większości nie nacjonaliści/nacjonaliści a oportunistki/oportuniści!

      Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź do Anna Gumułka Pociep ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza