Jo, Wincynt abo tyż IV Powstanie Ślōnske
Ireneusz Borek
Jo, Wincynt abo tyż IV Powstanie Ślōnske
Monodram
Występuje:
Wincynt Hudy – samozwańczy prezydent Republiki Ślōnskij
Wincynt Hudy
Na scenie stoi mównica, Wincynt przemawia
– Rostomiyłe Ślōnzoczki i rotomiyłe Ślōnzoki.
Tak ôto chcymy dzisioj proklamować tyn nasz Wolny Ślōnsk. To je nasza ôjczyzna, nikierzi godajōm hajmat. Jak by niy bōło, żyjymy tu ôd prapradziada i bes cołki tyn czos zmiyniali sie ino nasze „ byzicery”. Roz to byli Habsburgi, inkszym razym Hohenzollerny, potym prziszoł Ziuk Piłsudski, potym taki kurdupel z Braunau, kerego matka niyopatrznie ôchrzyciyła Adolf, ôstatnio juzaś Prezes z Warszawy. Musza pedzieć, iże nasza bosko, ślōnskō ciyrpliwość, kero jest przisłowiowo, bōła bes te lata, idzie pedzieć, wieki, fest wystawianō na rostomaite prōby. Ale żodne ciyrpiynie, żodne zagryzanie zymbōw i zaciskanie piyńści, żodno ôfiara krwi i potu, kero nasze starziki i starki, matki i ôjce położyli na tym ōłtorzu, niy poszła na marne. Dzisioj stojymy sam, na tym srogim placu, powiywajōm złoto – niybieskie proporce i cosik sie przelywō bes nasze serca.
To jest nasz niypodległy, wolny Ślōnsk.
Jo sie nazywōm Wincynt Hudy i bōłech przewodniczōncym Komitetu Niypodległości Ślōnska, nale teroski ôgłaszōm sie Tymczasowym Presidyntym Republiki Ślōnskij, kero tu wszēm i wobec proklamiyruja.
Oklaski, szum tłumu, okrzyki „ niych żyje, niych żyje”
– Piyknie wōm dziynkuja za wasze wsparcie.
Ślōnzoczki i Ślōnzoki.
Przichodzi czas prōby. Eli Ślōnsk wytrzimie to, co na niego teroski śleci, zależi ôd wos, wolnych miyszkańcōw wolnyj ziymie, ale godōm wōm, iże zygōr historii już wybijō godzina sprawiedliwości. Rzeczpospolitō gotuje sie do zbrojnyj interwyncyje, nale ôni mogōm nōm ino nagwizdać. Fest liczylimy na wsparcie naszych kamratōw z Europy, ale przeliczylimy sie. Ôni godajōm, to je niylegalne, naprzeciwko statutōm, a umowōm, niy mogymy wōs poprzić. Jo, jak tak spoziyrōm nazod w ciymność historyje, to sie pytōm, a kedy to walka ô wolność bōła legalno? Zowdy uciskani, kerzi walczyli ô swoje, walczyli tyż z niysprawiedliwym prawym, kere wdycki bōło przeciw nim.
Jedyn mōndry chop, abo to bōła tyż kobiyta, pedzioł kejsi: Jak szukosz pomocnyj rynki, znojdziesz jōm zōwdy na kōńcu twoigo ramiyniō. Pora razy już my pokozali, że Ślōnsk poradzi walczyć ô swoje. Terōski tyż tak bydzie.
Wiwaty, oklaski, okrzyki „poradzymy, poradzymy”.
– Dzisioj spoglōndōmy w prziszłość ze srogōm nadziejōm, iże tyn nasz hajmat, już teroski wolny, bydzie roskwitōł, iże sie podniesie choby tyn Fyniks ze popiołōw i już żodyn niy bydzie nōm kopoł w rzić. Jo, Wincynt Hudy, prezidynt Republiki Ślōnskij, przirzekōm wōm dowiyźć nasz ukochany Ślōnsk do brzegu, a jak jeszcze roz ktoś nōm bydzie chcioł skopać rzić, tyn sie ôbudzi na tamtyn świecie, ale jako kuternoga, tak mi dopōmōż nojświyntszy Pōnbōg.
Wrzask tłumu, oklaski, krzyki „niych nōm żyje”
Ślōnzoczki i Ślōnzoki !
Telō lot ciyrpiała nasza ślōnskō mowa, poniywiyranō bes rostōmajte kabarety, abo samozwańczych „ jynzykoznawcōw”. Zrobiyli śniyj skansyn, s kerego sie szło dobrze pośmiōć i przi kerym szło zjeść krupniōka z rusztu. Nale to jest przeca mowa naszich przodkōw, kerōm i dzisiōj godajōm setki tysiyncy Ślōnzoczek i Ślōnzokōw. Po jakymu niy poradzymy sie doprosić ôd świata tego, co sie nōm należi? Czyli uznaniō naszyj mowy za prawowity jynzyk? Ze tym robiymy roz na zawsze porzōndek! Ôd dzisioj wprowadzōmy jynzyk ślōnski jako jynzyk urzyndowy do naszych urzyndōw i jynzyk nauczaniō do naszych szkōł!
Wiwaty tłumu, krzyki „ niych żyje jynzyk ślōnski”
– Na kōniec jeszcze wōm powiym, niych Polska niy myśli, że Ślōnsk niy mo swoij historyje, że wszystko, co dobre, mōmy yno z łaski „maciērzy”. Ta „maciērz” zgotowała nóm po wojnie wywōzki i łagry, pogarda i co nojwyżij uśmiych politowaniō dlo tych ôbywateli drugij katygorii, kerymi byli Ślōnzoki. Tyn inkszy „ hajmat” prziniōs nōm drogi, chałpy, mosty i robota, a śniōm kasy zapomogowe. Jo wiym, prziniōs tyż wojna i ciyrpiynie. I nikierzi s nos uwierzili Hitlerowi, ale za wiela ich niy bōło. My niy sōm pryndke do tego, coby kożdy kurdupel, kery sie mianuje wybawcōm narodu takego, abo inkszego, śmignōł nōm pora afek i my sie za nim ciepnymy, choby Izraelici bes Czerwōne Morze. My mōmy swoja historyjō i śniyj my sōm dumni. Jest to historyjō ô scharatanych rynkach, ô pocie, kery sie nōm leje z czoła, ô dobryj robocie, do keryj nos prziuczali nasi praôjce. Jest to historyjō ô naszych matkach, kere niyrōz musiały beczeć po dzieciach, kej te już niy wrōciyły sie z gruby, abo z werku do dōm. Nasza historyjō to sōm te jasnobrōnzowe fotografie, starka ze starzikiym w dziyń ślubu, ōnkel Rudi we uniformie z Wehrmachtu, tyn, co już niy prziszoł nazōd ze Stalingradu, chociaż wcale sie tam niy prosiōł, ôpa Wili ze sumiastym wōnsym, a nad niym wszechmocnō ôma Truda. Tego żodyn na świecie niy poradzi nōm ôdebrać.
Niych nōm żyje wolno Republika Ślōnsko!
Okrzyki „ niych nōm żyje”. Zapada ciemność.
Następują odgłosy walk, wybuchy , strzały, itd. Potem cisza. Do dyspozycji realizatora. Następnie Wincynt w pomiętym odzieniu, w celi więziennej.
***
Wincynt Hudy
– Historia toczy sie kołym. Jo niy wiym, eli mōm sie s tego cieszić, eli płakać. Do tego drugego jest mi bliżyj. Niy tak to miało być. Niy nadowōm sie na mynczynnika, jo chcioł, choby drugi Korfanty…nale ôn tyż siedziōł na Pawiaku…a potym umar…
A możno Korfanty bōł ino chachor…tak, jak jo teros…
Niy pomyślōłbych, że te gorole sie na to ôdważōm. Zaś nōm ftoś kopie do rzici, a jo jest piyrszy, kery rzić nastawiō.
Prosza bardzo, prosza bardzo, panie i panowie, towarzyszki i towarzysze, kopcie , wiela wlezie, sam jest moja rzić.
Wypina się i ściąga spodnie, pokazując goły tyłek
Możno to i dobrze…bezmaś bōl to jest przedsiōnek ôrgazmu, dejcie mi to zaznać, bogowie, dejcie mi uniyść sie tak wysoko, cobych bliknōł śmiyrci w ślypiō…ach, to sōm yno kwańty niy styj ziymi, jo przeca niy je żōdyn Kordian, jo jest bergmōn, tam, na dole, zaglōndołech niy roz tyj bestyji w ôczy, kamratōw zgasłe gowy tyż żech widziōł…były choby myńsze, bladziuśke, ulatywały polekućku w ôcios, Wincynt, Wincynt, godały dō mie, a jo żech niy wiedziōł, co im dać na droga.
Ôni tu stojōm teroz za mnōm, czuja tyn dych, ale to niy jest dych śmierci. To jest cōłkiym coś inkszego…choby dym z kadzidła pomiyszany z nojlepszym parfinym…Wincynt, godajōm, to je dobre, godajōm, idź tōm drogōm, godajōm, jeszcze trocha nastawisz rzić, ale ôna je twardo, twardo rzić bergmōna, szczimie wszystko…
Witōm wōs, kamraty, pamiyntōm kożdo chwila swami, coście już sōm po tamtyj strōnie i swami, kierzi jeszcze spoglōndōcie we słońce. Pamiyntōm tyż takich ciulōw, jedyn sie mianowōł nōczelny inżynier górniczy, inkszy kierownik robót górniczych , potym pora nadsztygarōw, same gorole…Ôni byli, jak trolle, złe elfy, pōłnocny wiater z gymbōm clowna przignōł ich w te nasze podziymia. Jednōm rynkōm chytali cie za gardło, a drugōm patroszyli bebechy. Już ich niy ma… a możno jeszcze sōm, ino im łeby poôdrostały, jak Hydrze? Tam , za tym murym, syczōm nōm w gymby, ôd nich macki przibliżajōm sie do naszych gardeł. Sōm to ci sami, co teroz nos chcōm udupić? Tak mi sie zdōwo…
Chwila milczenia
Mōj ôjciec podpisōł cyrograf. Jego mōndrość bōła choby skafander aliena. Zgodziōł sie na tyn skafander. Niy umiōł śniego wylyźć, bo jakby wyloz, to by sie jego światek rozlecioł, a ôn razym śniym.
Jo ani żech niy prōbowoł tyn skafander przimierzić, niy podoboł mi sie outfit…umar w tym stroju , pod koniec chciōł luzować sprzōnczki, ale bōł już za słaby…i umar, potym ôrkiestra prziszła dziepiyro na cmyntorz, kej go już ôpuściyli do tego ôstatnigo dołu…dōł ôstateczny.
Niy ma Sōndu Ôstatecznego, jest yno Dōł Ōstateczny.
Teroz patrzi na mie ze swoigo siōdmego nieba i godo, Wincynt, Wincynt, synek, mało żech mioł czasu dlō ciebie, bo trolle bōły ważniejsze, trza wōs bōło chrōnić przed niymi. Przebocz, synek, tak żech umar, jak żech żōł, Wincynt.
Milczenie
Jo, Wincynt…
Jo, Wincynt…
Piszymy nasze ôsprōwki i niy wiymy, jake demony wypuszczōmy s flaszki. Te piyrwsze litery kreślymy polekućku, potym coroski pryndzyj, aż sie ta nasza godka wymykō spod kōntroli i już je za późno…Niy ma nazōd i niy ma przebōcz. Dalij, dalij w tyn horyzōnt, kery ci kejsi śmignōł przed ôczami. Jak w niego wierzisz, to mosz jeszcze szansa, chyba, że tak, jak terōz porwały go rydwany wojny. Nic niy je wieczne, kożdo wojna kejsi sie skōńczy i juzaś przidōm naprawiacze świata, co ci pedzōm, jak mosz żyć.
Do dupy to wszystko!
Prowda jest yno pomiyndzy stropym, a spōngiym. Idziesz w te korytarze przedsia, woda ciurliko w kanalikach, leci kajś na dōł, bo ta twoja pōńć mō sztyry procent nachylyniō, czyli idziesz pod gōrka, kajś tam jasne podszybie i ta winda życiō, ta szola, kero za chwila wywiezie cie do słōńca…To zōwdy bōła prōwda, możno yno ta jedna, jedynō. Ale mie sie zdōwało, że prziszōł już czas, coby my wylejźli s tych naszych podziymi, s tyj naszyj prehistorii, rosdupcyli te kokōny, kere nos motajōm.
Poszło pryndko i gładko, musza prziznać. Nale potym…Jedne ôstrzeżyni za drugim. Jedyn godo, opcja niemiecka, drugi godo, prastare ziymie piastowskie…W to jeszcze uwierza, niykożdy Piast bōł po tamtyj, wschodnij strōnie, historia to je matka ôd dużo bajtli…
Potym tyn, godajōm ô nim Prezes, zadzwoniōł do mie i godo, że jak niy przestanymy, to pożałujymy. Mioł żech go posuchać?
Jo, Wincynt…?
Kaj sie podziywajōm twoje trałmy, prezidyncie? Kaj je tyn twōj wymarzōny świat? Mało ô nim wiysz, a i terōs siedzisz w hereszcie i niy wiysz, co sie tam poza niym dzieje…Tam jest jeszcze jedna dziołcha…moja dziołcha. Niy chciała suchać, jak sie do nij godałō Pani Prezydentowo, bolōm mie ôd tego uszy, prawiōła. Niy chciała usuchnōnć, niy mōm własnych dzieci, godała, to te pokrziwiōne bes los sōm moje, godała.
Moja kobiyta, wiynkszo duchym ôd nōs wszystkich…Ône jedzōm ij z rynki, choby ptoki. Możno przidzie kejsi taki świat, kery te dzieci tyż przigarnie? Bōłby to tyż twōj trałm, panie prezidyncie? Pamiyntej, Wincynt, my sōm wszyjscy ôd jednego Pōnbōczka. A Prezes tyż, pytōm sie? Tyż.
Mōm twardo rzić. Moga jōm jeszcze dugo nastawiać na hiby, ale chciōłbych wiedzieć, co sie tam, za tymi murami, wyprawiō. Trocha mie potarmosiyli, ale niy za dużo. Godoł mi pułkownik , że nasze wojsko jest we stu procyntach za nami, za nami…kto to sōm my? Jo, Wincynt Hudy, a kto jeszcze? Arcybiskup?
Na nich trza uważać, na tych wielebnych, bo ôni majōm w szranku pora trupōw, kere sie niy chcōm dać posprzōntać.
Niy wiadomo, eli Kościōł to je sojusznik…zōwdy bōł, zōwdy stoli ludzie w Piekarach na pielgrzimce w jednyj raji razym śniymi, farorzami i biskupami. Co to sie ôroz porobiyło? Już niy idzie prziść do ksiyndza, pedzieć mu: Kapelōnku, cosik mie mynczy, a jo niy poradza sie wywiedzieć, co to je? A ōn cie biere na strona i godo, to sōm normalne sprawy miyndzy tobōm, a Panym Bogym, idź teroski, mōj synu i harknij sie jednego abo dwa, a wtedy Duch Świynty cie nawiedzi.
Kaj sie to potraciyło?
Niy wiym, co sie tam wyprawiō…
Porzućcie wszelką nadzieję, wy, którzy tu wchodzicie.
Po jakymu? Po jakymu niy wolno mieć nadziei, po jakymu niy wolno śnić po nocach ô niymożliwym? Niy jest to w boskim interesie, coby ludzie spoglōndali ku Niemu i szarpali Go za rynkōw, Pōnboże, pacz yno, tu cosik trza poprawić, tam cosik przemalować, jo to zrobia, yno potrzebuja kiwniyńciō Twoij Rynki?
Niy wiym, eli to bydzie dobre, ale ida Twojōm drogōm, tak mi sie przynnōjmnij zdōwo…tak mi sie zdōwo…
Jo, Wincynt…
Co Ci takigo zrobiōła ta moja ôjczyzna, co Ci takigo zrobiyły te inksze ôjczyzny, że śnimi ciepiesz s kōnta w kōnt? Co Ci zawinili ci ludzie, kerzi z płaczkami na gymbie idōm na poniywiyrka? Po jakymu godzisz sie na to? Co z Ciebie za Bōg, kej przed Twoimi boskiym ôbliczym morduje sie dzieci i kobiyty?
Klęka nagle w snopie światła, który bije z małego, więziennego okienka
Przebocz mi, Panie, za mały zymie człowiek, coby patrzeć w Twoje wyroki, Ty mosz przeca cōłki świat na gowie, a niy yno mie. Ale rzykōm do Ciebie na klynczkach, pacz, to jest taki winkel, malutki pōnkt na Twoij mapie, kery teroz potrzebuje Twoij pomocy. Prosza Cie, Panie, wejrzij na tyn pōnkt i dej mu wsparcie.
Żegna się naipierw z lewej na prawą, potem z prawej na lewą
Mo to jakiś znaczynie? Nikaj niy pisze, eli Chrystus nojpiyrw bōł z lewyj strony przibity do krziża, eli z prawyj…
Kuli sie i dotyka serca, ust i czoła, powtarza ten gest
Tak sie żegnajōm muzułmanie. Ôni tyż rzykajōm do swoigo Boga, do tego jednego…To jest przeca tyn sōm, skoro Ôn jest jedyn, to niy może być dwóch! Wstaje z klęczek i ponosi głowę
Panie Boże, tyś jest jedyn i wszechmocny, rzykōm docia, ôbudź sie, niy dej już tyranōm poniywiyrać biydnych ludzi, zrōb śniymi roz na zawsze porzōndek…
Z zewnątrz dochodzi do celi hałas tłumu, policyjne syreny, pojedyńcze strzały
Co sie tam wyprawiō? Zawarli mie sam, choby wieprzka w chlywiku.
Podchodzi do drzwi celi i wali w nie pięściami
Halo, jest tam kto? Chca pogodać, słyszycie? Przidźcie sam dō mie, skurwysyny!
Gorole pierdolōne! Postowcie mie przed plutōnym egzekucyjnym, ale niy kożcie mi sam siedzieć w niypewności!
Niy wiym czamu, ale prziszōł mi Mickiewicz do gowy…Stare, szkolne czasy…
Recytuje „Stepy akermańskie”
Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu
Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi
Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi
Omijam koralowe ostrowy burzanu
Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu
Patrzę w niebo, gwiazd szukam przewodniczek łodzi;
Tam z dala błyszczy obłok? Tam jutrzenka wschodzi?
To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu.
Stójmy!-Jak cicho!-Słyszę ciągnące żurawie,
Których by nie dościgły źrenice sokoła;
Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie,
Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła.
W takiej ciszy – tak ucho natężam ciekawie,
Że słyszałbym głos z Litwy. – Jedźmy, nikt nie woła!
Jak my wtedy mało ô świecie wiedzieli…takich my mieli nauczycieli, że ôni jeszcze myni wiedzieli, jak my. Tak ich te politruki dopiytnościyli, że sie te ludzie potraciyli w tyj czerwōnyj pajynczynie. Ale byli miyndzy niymi tyż tacy, kerzi byli ździebko inksi. Nikierzi mieli na przedramiyniu tatuaż…pora cyferek, ôbozowe imię…Ci godali dō nōs w inkszym jynzyku. Po ludzku.
Siada pod ścianą
Po jakymu żodyn niy ôsprawioł nōm ô Zagładzie? Po jakymu żodyn niy ôsprawiōł nōm ô obozie na Zgodzie w Świyntochłowicach? Chcieli nōm ôszczyndzić, czego? A możno to bōło tak, że te nasze rechtory, kerzi stoli przed tablicōm, patrzōnc na nōs, widzieli w nos małych poniymieckich podciepōw, kere sie yno muszōm nauczić godać jako tako po polsku i rusku, liczyć dwa razy dwa je sztyry i to styknie? Po jakigo pierōna wiyncyj? Ôni przeca niy skoczōm wyżij, jak te szyby kopalniane, ich przeznaczyniym jest patrzeć w pyski hutniczych piecōw, ôddzielać na seperze kamyń ōd wōnglo abo prziginać kark nad maszynami do szyciō, po co ich szkolić wiyncyj, niż sztyry lata? Ôni przeca godajōm tak śmiysznie…
Po jakymu niy pedzioł nōm żodyn, że my sam kejsi niy byli sami? Iże połowa snos godała po niymiecku, a potym już ino starzi, czyli nasi rodzice? Brakuje mi teroz klockōw, żeby poukłōdać te puzzle.
Zamyśla się
Za bajtla poniywiyrōłech sie miyndzy Biskupicami, a Fryncitōm. Kto niy wiy, kaj to je, tymu godōm – Fryncita to je Nowy Bytom. Ôd Friedenshütte, huta Pokój. Tam żech wylōndowōł na takich wyspach, archipelagu, kery sie mianowōł familoki. Archipelag Familoki. Cołkiym , choby Bermudy. Ale to bōły moje Bermudy, wyspy szczyńściō, kaj kapitanym bōła moja ôma, a bosmanym ôpa, po jakymu ôpa yno bosmanym, tego niy wiym. Ale tyn szif dobrze sie czimōł na wodzie, a jo, jako majtek dużo żech sie naucził.
Ale kejsi żech sie przeôkryntowōł, na szif ôd moich starych. Na pozōr transatlantyk, we środku ale gruchot. Ôtali te dziury, jak mōgli, czasym bōło dobrze, czasym źle. Jak wszyńdzie. Dobijali my do rostomajtych brzegōw, lōndowali my w cōłkiym inkszych galaktykach, jak to ludzie po dwōch strōnach drogi, ściskali my sie nojprzōd dziynnie, potym roz na tydziyń, potym yno przi ôkazji, na kōniec czaskali my dźwiyrzami po kożdyj haji. Nasze gwiozdy, za kerymi my paczeli, rozjechały sie ôroz we wszystkich kierunkach i ôstołech sōm; kejby niy ta moja dziołcha, niy wiym, coby symnōm bōło. A terozki siedzia w tyj dziurze…
Wstaje i prostuje się
***
Bier yno ta twoja skopano rzić w troki, Wincynt, prezydyncie Republiki Ślōnskij. Siadej do stoła i pisz ôdezwa do narodu. Tak sie należi. Tam ludzie czekajōm na jakiś signal, na znak życiō ôdcia…
Siada i pisze
Jak sie już pedziało a, trza przejechać cōłki alfabet, a jo niy wiym, eli jest żech dziepiyro przi b, eli już przi w, jak Wincynt. To je chyba wszystko jedno, chyba, że my już sōm przi w jak wolność. To je cōłkim coś inkszego. Słyszołech żech już ô wolności take pierdoły, że jeszcze dzisioj boli mie w tyj moij skopanyj dupie.
Co to je, ta wolność? Na razie to sōm ôtwarte drzwi w tym hereszcie, potym ôczy mōij dziołchy, kero mie wito zaroz za bramōm…wolność to jest piramida ze słodami, po kerych musisz iść, całujōnc kożdy słodek, polekućku do gōry, dać pozōr, coby niy klojzdnōć, czasym na wszystkich sztyrech, a tu jakeś diobły z lewyj, a tu jakeś piniōndze z prawyj, już widzisz ta flama na wiyrchu, ale diobły, ale piniōndze ciōngnōm cie na boki i na dōł i złościsz sie i pieronisz, po co mi to jest, co jo sam robia, ale zaciskosz zymby i idziesz dalij…
Nōjciekawszo na drodze do wolności jest droga, a co na kōńcu…?
Już niy wiym, eli żech chcioł ôstać prezydyntym…jak żech tak patrzōł na tych ludzi, co sie mianujōm prezydyntami, jak żech słyszōł, co godajōm, toch żech sie pedziōł, Wincynt, ty to zrobisz lepij! Nale terozki…Nigdy żech niy siedziōł w hereszcie, niy mioł żech tela czasu, coby pogōdać ze sztyryma ścianami, ale widza, że to jest ciyrpliwo publiczność. Taki hereszt to jest biwak po drodze na ta gōra, kero sie mianuje Wolność , sam idzie bliknōnć do zadku, napisać ôdezwa, abo tyż ôstatnie życzynie, idzie wejrzeć w siebie i zoboczyć, że tych Wincyntōw jest wiyncyj…
Wstaje, prostuje się i poprawia ubranie
Coby sie niy zdarziłō, Wincynt, sztaluj sie tam jako, na grubie niy jedyn roz widziołeś ta z tōm kosōm, śmiōłeś sie dō nij, to i tu powiydz ij Szczyńść Boże.
Staje na przeciwko drzwi i milczy. Muzyka. Drzwi otwierają się i na scenę wpada światło. Odgłosy wiwatującego tłumu
Głos
– Panie prezydencie, jest pan wolny!
Wincent wchodzi w światło, niepewnie. Słychać komendy wojskowe: Baczność! Prezentuj broń!
Muzyka
Koniec
grafika tytułowa: ChatGPT

