Kornel Sadowski: GYNAU PROWDA (5)

Tajla piyrszŏ sam, tajla drugŏ sam, tajla trzeciŏ sam, a tajla szwŏrtŏ sam.

Tajla piōntŏ:

Rostomili! Momy to! Dojechalimy furt ôbez cōłki matyrial TvRepublika „Gynau Prowda” ô blank pofyrtanym tytule „Separatysty ślōnskie w miyńszości. Wiynkości się zdowo, że som Polokami”. Mom richtig szpas, iże kończa tyn maraton na ceście ze cygańtw. A ô czym ôsprowiali na końcu matyriału? Wrócemy się do tymatu jynzyka ze poprzedniyj tajli, a bydzie trocha szkalowanio ślōnskiych aktywistów i trocha negowanio istnienia ślōnskości. Zapraszom.

Ôstatnio my sztoli jak cosik tam pōn Kroczek fuloł ô ślōnskim esperanto, chciołech się spokopić bezco tymat godki je tukej powziynty, eli tyż się zastanawiocie to langsam, bo pōn Gmyz, już nom godo, iże jynzyk je ino piyrszom tajlom. Potym godo po niym pon Krystyniak, iże nojsampiyrw je  jynzyk, potym, miyńszoś etnioczno, potym autonomie, a potym separacjo. A potym to już niy musza wom chyba godac, pra? Ino powiym, że już się możecie na ulica Zwycięstwa godać juzaś Wilhelmstrasse. A przede wszyjskim! – godo pōn Krystyniak – 2 mln złotych POLSKICH (bo to blank ważne) były na jynzyk ślonski i co? I pōn tego niy śledził, do czego się przyznoł zdanie dalyj.  Ô ja, szczeroś je ważno, dobrze się czasym przyznać, iże się czegoś niy śledziło.

Daliyj Republika przeznaczyła pora minut ino coby zaatakować Pyjtra Langera. Dostojemy od Republiki pora koncków wideo ze rajzy Ślonkiyj Ferajny do Katalonie na marsz. To by niy boł problym. Ale Chopcy mieli we tyj Kataloni treski! Treski mioły szrajbunek „Two Nations, One goal” – i tyn szrajbunek padnie trzi, aby cztery razy – czyli we skali Republiki je fest ważne. Zarozki bydzie ô tym ôsprowioł pōn Wacław Jan Kroczek i dodo, iże je to rychtunek na szkoda Polski i prowadzi do separacyji landu. Je to richtig nojbarzij przeceniny bildr Pyjtra jaki żech widzioł.

Dugo’ch myślōł czy mom bronić Pyjtra Langera, ze kerym trocha się zgadzom, a trocha niy. Som Pyjter niy bydzie mi mioł za złe jak powiym, iże we poru tymatach je radykalny. Czy powinno się brać we obrona radykała? Ja! Po piyrsze Pyjter to je nosz radykał, a po drugie we bildrze Pyjtra zrychtowanym bez  Rebuplika je jedyn knif – cherry picking. Autorzy wybrali ze działaności Pytjra ino te nojbarzij niypolskie koncki – coby pokozać strosznego separatysty ze ślōnska. Kerego nec ônaczy cołki polski reskirunek. Wykludzo to zatym, iże za wszyjskim stoi Pyjter z geszeftu Ańcla na Nikiszu, razym ze synkiem – bo zodwy je jich dwóch – majter i uczyń. Choby Sithów. (i Pytra, i Adalberta pozdrowiōm).

Nostympnie pōn Krystyniak godo, iże Poloki majom gańba z godanio „Ziymie odzyskane” – choby – godo Krystyniak – była gańba, iże Polski reskirunek odbudowoł miasta po ’45. Pōnie Krystyniak aleś pōn fleki dup… Gańba Poloki niy majom gańba ze tego, iże wtoś ôdbudowoł Ślōnsk czy Pomorze, łazi ô samo „ôdzyskanie” to je upfal i było za komuny zrychtowane do propagandy. Szrajbnął ô tym Zbyszek Rokita we Odrzanii: „Jedno rajza jakiegoś poety starczyła, coby pokozać polskoś wielu miast. […] chobymy mieli mierzyć polskoś miast rachujōnc wiela poetów kajś spało to XIX-wiyczny Paryż bołby barzi polski jak XIX-wiyczny Wrocław”.[1] Możno ze spokopienio tyj geszichty je gańba.

Dalyj ganc krótko we formie pytań, coby jeszcze trocha postraszyć i… fertig! Ufff. Momy już koniec tygo blank szkodliwego matyriału.

Bez tyn maras ze cygaństw, rychtowanio tajli społecznych, roz wybielanio, a roz wynokwianio na komuna, brakło nojważniyjszego – Argumynta! Choby jednego argumynta.

Bo ôbejrzyjmy to co Republika chcioła nom wytuplikować: Czy to, iże pora ludzi w amcie pódzie do haźla a niy do „toalety” to jakiś nec obcych wpływów? Czy gezez ô jynzyku ślōnskim i pomoc we jygo rozwoju to je coś na czym zolyży Niymcom? Czy familia Langerów we marszu we Katalonii, to coś wiyncyj niż pora ślōnzoków na marszu? (A dyć jeszcze Pyjter je ôrganizator marszu autonomie we Katowicach, to przydo mu się uwidzieć eli tamtym je zrychtowany). Czy kożdyn profesor kery niy godo komunistycznyj propagandy eli idzie ô „powstania ślōnskie” je „ślązakowcem”? Czy skuli tego prof. Norman Davies pódzie z nami we marszu autonomie? Abo chociaż dejmy mu honorowego ôbywatela Mikołowa, czy coś.

Bez robota nad tym felietonym (piyńcioma tajlami) korzystōłech ze szejściu ksionżek, a dwóch artikułów ze zajtungów i przyznom, iże jestech przerażony wiela roboty trza coby odcyganić taki matyriał. Mo to swoje miano – je to prawo Brandoliniego, abo inkszyj zasada asymetryji szajsu – barzi pasi te drugie miano. Niy zdowo się sprawa tyn wto w to niy wloz, jak wiele trza merytorycznygo sznupaniŏ, na kożde cygaństwo. Fulanie, cygaństwo, wiyszanie nudli na uszy – richtig „Gynau Prowda”, pra? Ze komyntatorów wspomna jeszcze ino pōna Wojtulka i pōna Kroczka – u kerych wielość cygaństw boła wyższo niż wydobycie za Gierka.

Dodom jeszcze, iże we matyriale niy wypowiedział się żodyn ślōnzok, kery popiero sprawa ślōnsko, a dyć takich kerzi som po prawyj zajcie sporu politycznego tyż niy brakuje. Matyriał je propagandom średniyj klasy. Wonio manipulacjom, blank ôde startu. Niy polecom, ale możno bydzie klasikiem do szpilanio we prawicowe bingo.

Chca ino jeszcze pedzieć, iże absolutnie niy chciołech robić wic ze tego, iże specem ôd nacyje boł doktór geologii, abo stomatologii. Robiłech się wice ze nich ino beztoż, iże popisali się oni srogom niywiedzom i ignorancyjom. We szanowanio zdania jinych, muszemy czasym spokopić czy naszo opinia niy zabiero prawa jinych perzonów. A szczególnie jak idzie ô takie kwestyje eli nacyje.

Pozdrawiom Szauszpil Majster

Część 5:

Drodzy państwo, szczęśliwie dotarliśmy niemalże do końca materiału „Ściśle jawne” o przewrotnym tytule „Separatyści śląscy w mniejszości. Większość uważa się za Polaków” Telewizji Republika. Sam przyznam, że cieszę się, że kończę. A co czeka nas na tej upragnionej końcówce maratonu niedomówień i bezsensów (z odrobiną kłamstwa oczywiście)? Oczywiście temat języka, kilka personalnych ataków na aktywistów i negowanie istnienia śląskości. Zapraszam.

Zatrzymaliśmy się ostatnio na wypowiedzi pana doktora Kroczka o śląskim esperanto. Gdyby ktoś z państwa się zastanawiał, po co ten temat został podjęty w tym materiale to spokojnie. Autorzy szybko tłumaczą, że to nie chodzi o żadną ochronę dziedzictwa. Język śląski to tylko pierwszy etap! Tłumaczy nam to pan Krystyniak: Najpierw język, potem grupa etniczna, a potem autonomia, no i separacja. A co po separacji? No wiadomo, nie będę mówił wprost, ale już możecie zacząć mówić na ul. Zwycięstwa – ponownie Wilhelmstrasse. A przede wszystkim pan Krystyniak mówi, że 2 mln złotych popłynęły na rozwój języka śląskiego, ale tego nie śledził, to dobrze jest czasem przed sobą się przyznać do niewiedzy, nawet jeśli jesteśmy zaproszeni jako eksperci.

A to natomiast splata się z atakiem na Pyjtra Langera. Mamy krótki wycinek z wycieczki Ślōnskyj Ferajny do Katalonii na marsz i cytat z koszulek śląskiej delegacji do Barcelony „Two Nations, one goal” – hasło to pada też kilka razy. Później jeszcze wypowie je pan stomatolog Wacław Jan Kroczek, dodając, że jest to działanie na szkodę państwa i prowadzi do odrąbania części kraju. Jest to tym samym najbardziej przeceniony obraz siły Pyjtra, jaki widziałem.

Zastanawiałem się, czy powinienem w jakiś sposób bronić Pyjtra Langera, z którym część poglądów podzielam, a część nie. Sam Pyjter zapewne nie obrazi się, jeśli powiem, że jest , w mojej opinii radykalny w swoich przekonaniach. Czy powinno się bronić radykała? Tak, bo po pierwsze Pyjter to nasz radykał, a po drugie w przedstawieniu Pyjtra w Tv Republika zastosowana została metoda zwana „cherry picking”, twórcy materiału celowo wybrali te najbardziej kontrowersyjne z polskiej perspektywy zachowania, aby podbić obraz separatystycznego śląska, którego struktura  śląskich sieci wpływów oplotła całą koalicję rządową. Za wszystkim zaś stoi Pyjter ze sklepu Ańcla na Nikiszu, z synem – bo zawsze jest ich dwóch, mistrz i uczeń, jak Sithów. (Obu panów z tego miejsca pozdrawiam).

To, co jeszcze mówi pan Wacław Jan Kroczek to, że strona silesiaisnotpoland.eu buduje na Śląsku resentyment i nienawiść wobec polaków, co jest w interesie, nie kogo innego a Łukasza Kohuta, bo nie dajcie się zwieść drodzy widzowie, pan Kroczek nie da nam zapomnieć, kogo nienawidzi najbardziej. Jeszcze kilka sugestii o tym, że to wszystko tu jest tak naprawdę ruską propagandą (w sensie Śląsk, a nie Republika, ale mnie też na chwilę zmyliło). Że Kadyrow mówił o referendum (tego, jak odpowiedziały mu organizacje śląskie, nikt nie wspomina) i że to jest wykonywanie rozkazów Moskwy i Berlina, czyli największych wrogów Warszawy. Coś tam wyżej Kroczek mówił o podziałach i nienawiści, chyba? A może mi się zdawało.

Pan Krystyniak mówi jeszcze, że Polacy się wstydzą mówić „ziemie odzyskane” – tak jakby się wstydzili tego, że odbudowali te tereny po ’45. Otóż drogi Panie – pewnie Pan to wie, ale wolał  o tym nie wspominać. Wstyd nie wynika z tego, że Polacy odbudowali Pomorze i Śląsk, a z tego, że samo „odzyskanie” jest słowem użytym nad wyraz, zastosowanym w celach ówczesnej propagandy. Jak Zbyszek Rokita pisze w Odrzanii: „Jedna podróż jakiegoś poety starczała, by udowodnić polskość wielu miast. […] gdyby mierzyć polskość miast tym, ilu poetów gdzieś spało albo jadło, to XIX-wieczny Paryż byłby bardziej polski niż XIX-wieczny Wrocław”.[2] Może z uświadomienia sobie tego wynika ten wstyd.

Dalej krótkie podsumowanie w formie pytań, aby spotęgować niepokój i… uff! Koniec. I w ten sposób dotarliśmy do końca, tego zbyt długiego, w pełni kłamliwego materiału.

Pośród tego obrzucania błotem, kreowania podziałów, na zmianę wybielania i rugowania komunistów, w każdej wypowiedzi (poza tymi dwoma, które określiłem za poprawne) brakuje najważniejszego: Choćby jednego merytorycznego argumentu! Argumentu!

Bo zastanówmy się na chwilę nad tymi farmazonami z plomby wziętymi: Czy to, że paru posłów może w przerwie iść do haźla, a nie do toalety, to jakaś obca sieć wpływów, która oplotła rząd? Czy uznanie języka śląskiego za język i realna pomoc w jego rozwoju, a co najistotniejsze przetrwanie, to coś, na czym zależy Niemcom?  Czy Langerowie z przyjaciółmi idący w marszu autonomii Katalonii, świadczy o czymś więcej niż to, że kilku Ślązaków poszło w tym marszu? (Nie wspominając o tym, że Pyjter sam jest jednym z organizatorów podobnego Marszu Autonomii Śląska, czy organizatora takiego samego, ale na mniejszą skalę wydarzenia, nie powinny interesować takie rzeczy?) Czy każdy profesor, który nie powiela komunistycznej propagandy względem powstań śląskich, jest „ślązakowcem”? Czy w związku z tym doczekamy w końcu prof. Normana Daviesa na marszu w Katowicach? Albo, chociaż dajmy mu honorowego obywatela Mikołowa, czy coś?

Podczas pracy nad tym materiałem skorzystałem z 6 pozycji książkowych i dwóch artykułów prasowych [przypisy robiłem na bieżąco] i przyznaję, że przeraził mnie ogrom pracy, jaki trzeba włożyć w odkłamanie głupot zawartych w materiale.  Ma to nawet swoją nazwę: Prawo Brandoliniego albo inaczej Zasada Asymetrii Bullshitu – i biorąc pod uwagę fekalny wymiar drugiej nazwy po tym materiale zdecydowanie skłaniam się do drugiej wersji. To niezwykłe jak niewiele trzeba, aby szerzyć głupotę, dezinformację i szczuć na ludzi, co ochoczo czyniło zacne grono komentatorów Republiki z panem Wojtulkiem i panem Kroczkiem na czele, u których ilość półprawd, banałów i generalizmów przekraczała ilość znaków w słowie.

Dodam jeszcze, że w materiale nie został dopuszczony do głosu żaden Ślązak, który popiera sprawę śląską, a takich o prawicowych poglądach przecież też nie brakuje. Materiał jest propagandą średniej klasy, manipulacja jest widoczna niemalże od samego początku, ogólnie nie polecam, chociaż może akurat okazać się u was w domu klasykiem wieczorów w prawicowe bingo.

Na koniec chciałbym podkreślić, iż absolutnie nie chciałem nabijać się, iż specjalistą w sprawach narodowościowych był doktor stomatologii, czy geologii. Nabijałem się tylko i wyłącznie, z tego iż ci dwaj panowie popisali się wyjątkową ignorancją i brakiem wiedzy.

W celu poszanowania zdania innych osób, należy czasem zastanowić się, czy wyrażana przez nas opinia (jak bardzo byśmy w nią nie wierzyli) nie odbiera tego prawa u innej osoby – szczególnie w tak niemierzalnych naukowymi metodami kwestiach, jak poczucie przynależności narodowościowej.

Pozdrawiam Magister Sztuki.

[1]    Z. Rokita Odrzania. Podróż po ziemiach odzyskanych       tł. K. Sadowski

[2]    Z. Rokita Odrzania. Podróż po ziemiach odzyskanych

 

Kornel Sadowski – śląski aktor i pisarz, na co dzień związany z Teatrem Miejskim w Gliwicach. Absolwent Akademii sztuk teatralnych we Wrocławiu. Autor tekstów teatralnych. Laureat nagrody i kilku wyróżnień podczas konkursów na jednoaktówkę po śląsku.