Malowano Historyjo Ślōnska: Hołd sztandōw ślōnskich przed Fridrichym II

Fridrich II, niyskorzij nazwany Wielkim, we moju 1740 roku ôstoł krōlym Prus. W grudniu tego samego roku weszoł ze pruskōm armijōm na austryjocki Ślōnsk i wziōn go w pōłtora miesiōnca. Zaczynto wtynczos piyrszo wojna ślōnsko trwała do czyrwca 1742 roku, a skōńczyła sie pokojym we Berlinie, co we jego 5. artykule stoło:

Żeby uniknōńć dalszych zwad granicznych, Jeji Majestat Krōlowo Wynger i Bohymije bez tyn traktat na cołko wieczność i ze połnōm suwerynnościōm i niyzależnościōm przekazuje ze Landōw Korōny Bohymije Dolny i Gōrny Ślōnsk Jego Majestatowi Krōlowi Prus, notabene ôkrōm Ksiynstwa Cieszyńskigo i Miasta Ôpawy.

Tak to stworzōł sie podzioł na Ślōnsk Pruski i Ślōnsk Austryjocki, co we rozmajtych formach trwo do dzisiej.

Przed kōńcym wojny, 7 listopada 1741 roku, we wrocławskim ratuszu Fridrich przijōn ôd ślōnskich sztandōw hołd i wejzdrzimy na trzi ôbrazy ze tego wydarzynio. Wszyjske skupiajōm sie na mōmyńcie, jak krōl wyciōng imperialny miecz, żeby przijmnōńć przisiynga, a feldmarszałek Graf von Schwerin trzimie miecz.


Wyżyj: Adolph Menzel (1855): Hołd sztandōw ślōnskich we Wrocławiu we roku 1741
Ôlyj na pōtnie, miara: 97.5 cm wysoki, 136.4 cm szyroki

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Ôbroz ôbsztalowało Ślōnske Towarzistwo Kōnsztu dlo Muzeum Wrocławskigo i ôn bōł tam do 1945 roku.
Adolph von Menzel namalowoł mōmynt, jak krōl wyciōng imperialny miecz, żeby przijmnōńć przisiynga. Feldmarszałek Graf von Schwerin trzimie miecz, z prawyj kole krōla stoji jego brat princ August Wilym, z lewyj princ Leopold von Dessau.
Z przodku z lewyj przedstawiciele świyccy i protestancke duchowiyństwo, a z prawyj duchowiyństwo katolicke i wysoko ślōnsko arystokracyjo we spaniałych szatach.

Dej pozōr tyż:  Nowo gra po naszymu

Ôbroz je we zbiorach Nationalgalerie der Staatlichen Museen zu Berlin – Preußischer Kulturbesitz.

Wyżyj: Wilhelm Camphausen: Hołd sztandōw ślōnskich przed Fridrichym II we Wrocławiu 1741

Fresk namalowany we 1882 roku we Ruhmeshalle we Berlinie, to znaczy we Miastowym Pałacu. Pałac bōł zniszczōny społym ze freskym we bōmbardyrowaniu we 1945 roku. Na kōniec 2020 roku mo sie skōńczyć jego ôdbudowa. Możno wrōci tyż fresk?

Wyżyj: Carl Rochling: Hołd sztandōw ślōnskich, 17 listopada 1741

Ilustracyjo z 1880.

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Grzegorz Kulik

Tumacz, publicysta, popularyzatōr ślōnskij mŏwy. Autōr Korpusu Ślōnskij Mŏwy, ślōnskich przekładōw „A Christmas Carol” Charlesa Dickensa, „Dracha” Szczepana Twardocha, „Le Petit Prince” Antoine de Saint-Exupéry'ego i „Winnie-the-Pooh” A. A. Milne, jak tyż ger kōmputrowych Euro Truck Simulator i American Truck Simulator. Laureat Gōrnoślōnskigo Tacyta za rok 2018.

Śledź autora:

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza