Malowano historyjo Ślōnska: Batalijo pod Legnicōm

Kōniec marca i poczōntek kwietnia 1241 roku to niy bōł bezpieczny czas na Ślōnsku. Ze wschodu na nasza ziymia weszli Mōngołowie, co sie ich mianowało tyż Tatary.

Mōngołowie pochodziyli ze postrzodkowyj Azyje, kaj we 1206 roku stworzili kōnfederacyjo plymiynno i ôd tego czasu wartko podbiyli ôgrōmne teryny ôd Pacyfiku na wschodzie, aż do wschodnij Europy na zachodzie.

Inwazyjo na Ślōnsk to była tajla dywersyje, żeby swiōnzać europejske siyły na czas, jak Tatarzi prōbowali podbić Wyngry.

Po zniszczyniu połedniowyj Polski 20 marca biyli sie pod Raciborzym ze wojskym ôd princa ôpolskigo Mieszka Rubego, a na poczōntku kwietnia pod Ôpolym ze wojokami ôd Władysława ôpolskigo.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

W tym czasie princ ślōnski Hynryk Pobożny nakozoł zebrać sie wojskōm ze rozmajtych strōn kole Legnice. Mōngołowie nojprzōd chcieli weznōńć Wrocław, ale jak sie dowiedzieli, że w jejich strōna idzie armijo czesko, to postanowiyli wartko rozbić wojska ôd Hynryka.

Ślōnzocy i Mōngołowie sie trefiyli we Legnickim Polu 9 kwietnia. Srogość ôbōch armiji sie roztōmajcie rachuje, ale nojpewnij miały po kole 8000 wojokōw.

We ślōnskij armiji były ôddziały ze Dolnego i Gōrnego Ślōnska (wtynczos by sie pedziało „ze Ślōnska i ksiynstwa ôpolskigo”), Moraw, Wielkopolski. Byli tyż Bajerocy ze Złotoryje i trocha auslyndzkich nojymnikōw.

W bataliji Mōngołowie użyli dymnyj zasłōny, co dziynki nij zmylyły europejske wojsko. Jak part mōngolskigo wojska zaczōn udować, że sie cofie, to rycerstwo poszło za nim i ôddzielyło sie ôd infanteryje. Tatarzi wtynczos weszli miyndzy ôbie tajle, i pokōnali ich jedna po drugij.

Dej pozōr tyż:  Współczesna norma języka śląskiego – dekada funkcjonowania ślabikŏrzowego szrajbōnka

Princa Hynryka Tatarzi chyciyli, jak prōbowoł uciec ze trzyma rycerzami. Utli mu gowa i paradziyli z niōm na włōczni pod murami Legnice.

Jan Matejko – Princ Hynryk wyjyżdżo z Legnice, 1866, szkic.
Jan Matejko – Princ Hynryk wyjyżdżo z Legnice, 1866, szkic.
Niyznōmy autōr – Batalijo pod Legnicōm we „Legyńdzie ô świyntyj Jadwidze”, 1353.
Niyznōmy autōr – Batalijo pod Legnicōm we „Legyńdzie ô świyntyj Jadwidze”, 1353, tympera i tinta na pergaminie.
Niyznōmy autōr – Tatarzi paradzōm ze gowōm ôd princa Hynryka przed murami Legnice we „Legyńdzie ô świyntyj Jadwidze”, 1353.
Niyznōmy autōr – Tatarzi paradzōm ze gowōm ôd princa Hynryka przed murami Legnice we „Legyńdzie ô świyntyj Jadwidze”, 1353, tympera i tinta na pergaminie.
Matthiäs Merian Starszy – „Wielko klynska krześcijanōw pobitych ôd Tatarōw”, 1630, miedzioryt.
Matthiäs Merian Starszy – „Wielko klynska krześcijanōw pobitych ôd Tatarōw”, 1630, miedzioryt.

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Grzegorz Kulik

Tumacz, publicysta, popularyzatōr ślōnskij mŏwy. Autōr Korpusu Ślōnskij Mŏwy, ślōnskich przekładōw „A Christmas Carol” Charlesa Dickensa, „Dracha” Szczepana Twardocha, „Le Petit Prince” Antoine de Saint-Exupéry'ego i „Winnie-the-Pooh” A. A. Milne, jak tyż ger kōmputrowych Euro Truck Simulator i American Truck Simulator. Laureat Gōrnoślōnskigo Tacyta za rok 2018.

Śledź autora:

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza