Bronisław Wątroba: Jo a ślōnsko godka (#4)

10 lutego 2026 Bronisław Wątroba

Jednak ze wiosnōm 2009 roku tyż inksze sprawy łaziyły mi po gowie. Kej udało mi sie już piyknie zrychtować i kōnkurs „Nagrodzōny notgeldym ślōnskim” i „Sowizdrzoła kōnkurs fraszki ślōnski”, toch ferajnie „Pro Loquela Silesiana” przedstowiōł kōncept ze plebiscytym na szpecjalnym forum w portalu „nasza-klasa.pl” ô tytule „Pszociel Ślōnski Godki”. Zarzōnd ferajny na to przistoł, tōż na ich forum we tym portalu zaczła sie prōmocyjo plebiscytu ô takim mianie, a jo żech szykowoł regulamin po ślōnsku, bo przeca niy mōgło być inaczyj. Na „swojim” i inszych forach portalu tyż zaczōn żech ta ideja prōmować. Pierōmbol, zdowało sie iże wszysko bydzie gładko kulało, przeca mioł żech już we tym jakesik doświodczynie (aże dwa sukcesy – ze nagrodzyniym rudzkich społecznikōw i kōnkursym ślōnskich fraszek). Prowda jednak bōła tako iże na forum przyrychtowanych przez ferajna PLS dyszkurs ô tym stowoł sie coroz to bardzi ôstry, a i na inkszych ślōnskich forach portalu jakosik to skryncało we zło strōna. Tyn chop ze Rybnika, kery mioł te forum „Wszyscy Ślązacy” zaczōn robić wija skiż tego plebiscytu ô mianie „Pszociel Ślōnski Godki”, a wtōrowały mu tyż jakeś inksze persōny i „profile fikcyjne”. Co ciekawe, zdowało sie iże jakby hurtym wtōrowały mu tyż Ślōnzoczki kere trzymały sie forum „Ślōnske Klachule”, zdo sie we wiynkszości ze Niymiec, kere miały jakby swoja „ōber-klachula” co prawie ze nich nojszpetniyj pyszczyła. Ôszkliwy ôstudy bōło coroz to wiyncyj i coroz to szpetniejszy – zdowało sie już jakby cołko „sfora ślōnskich trollōw internetowych ze jakimś basiorym-alfa i waderōm” sie tymu przeciwiała. Ta ôstuda przeniōsła sie nawet do realu, bo jedyn ze człōnkōw ferajny PLS tyż zaczōn mōncić i sztychować we portalu, jakby bōł ze ty „sfory”. Zarzōnd ferajny już zaczōn sie łōmać, co mono niy dziwo, kej starali sie prawie erbnōńć grant na wydanie „Ślabikorza”, dziynki kerymu dziecka mōgłyby zacznōńć uczyć sie jynzyka ślōnskego we szkołach. W internetowy ôstudzie wele plebiscytu niy brakowało nawet ôszkliwych sztychōw co do sprow finansowych ferajny. Ech, kej już ze tego „Pszociela Ślōnski Godki” zrezygnowali, to przed kolejnym trefym ferajny Zarzōnd zaprosiōł mie przōdzi do kafyju na bōnkawa. Bestōż mioł żech jeszcze nadzieja iże to pociōngnōm, a im yno szło ô to cobych na trefie niy wkuloł tymu istnymu ze ferajny, kery już mie tyż społym ze „sforōm” atakowoł. Tōż we kōńcu richtig ôdstōmpiyli ôd tego plebiscytu, tela iże niy przeciwiali sie tymu cobych to pociōngnōł jako kōncept autorski na „swojim” forum, a ferajna to yno bydzie popiyrała.

Nō ja, jo noleża do ty zorty ludzi kero jak powiy „a” to jednak na tym alfabetu niy chce skōńczyć i ciśnie ze tym dali. Tōż jeszcze w maju 2009 roku, jak yno zrychtowoł żech plebiscyt „Nagrodzōny notgeldym ślōnskim”, zabroł żech sie za tego „Pszociela Ślōnski Godki” na „swojim” portalowym forum, a bōło co robić.

Jak yno na forum skōńczyła sie kolejno edycyjo tego wyrōżniynio ô mianie „Nagrodzony notgeldem śląskim”, toch sie zabroł ôstro za rychtowanie plebiscytu „Pszociela Ślōnski Godki’. Szło we tym ô to, coby ze jakisik dziesiōntki nōminowanych do tego tytułu „klasowicze” wybrali piōntka laureatōw. Jerōnie, toch dopiero wtedy tym bardzi przekōnoł sie co richtig poradzi snokwić „sfora ślōnskich trollōw internetowych”. Wtedy dopiyro atak na mie i na te forum kere żech założōł we „naszy-klasie.pl” stało sie już richtig niy do zniesiynio. Jakoś już mi zabrakło do tego nerwōw i poloz żech we ty sprawie richtig na policyjo. Anō, zgłosiōłech to tam, bo na tyn cołki maras kerym „sfora” mie ôbciepywała bōł przeca tyż paragraf. Policyjo poradziła mi jednak yno zgłosić sie przodzi do prawnika,

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

a potym skerować sprawa cywilno na wokanda. Ja, ze prawnikym tyż żech sie trocha pogodoł – doradziōł mi rozwaga i cobych przōdzi jeszcze roz przejrzoł te nojszpetniejsze wpisy, a przi tymu zwrōciōł tyż uwoga na moje ôdpowiedzi, bo w przipodku sprawy sōndowy wszysko bydzie brane pod uwoga. Nō, przjrzoł żech te ôbrzidliwe posty wciepywane na „moje” forum i zoglōndnōł żech na te szpetne ataki skerowane przeciwko mie na forum „Wszyscy Ślązacy”. Bōło ich richtig wiela – „sfora” niy prōżnowała. Jednak sprawy sōndowy żech niy założōł. Po prowdzie, to ślubno mie ôd tego jednak jakosik ôdwiōdła, jak tyż inksze sprawy familijne. Nō, mono conikerym wydowało sie to nawet dziwne, tym bardzi iże sama groźba wokandy zadziałała na „sfora” jak „płachta na byka”. „Trolle” zaś niyskorzyj poczuły sie bezkarne. Co prowda, sōm „basior” starciōł przi tymu swōj piyrszy „profil”. Administracyjo portalu w kōńcu tako zadziałała. Dość wartko jednak pokozoł sie ze nowym „profilym”, nō i szpetnie dali sie tym swojim hejtym przeciwko mie „zabowioł”. Co sie zaś tyczy „wadery” – szkryflała ze Niymiec i czuła sie tyż bezkarno.

Ôstuda ôstudōm, dyć ideja Pszociela Ślōnski Godki niy mōgła czekać. To musiało pylać swojōm drōgōm do przodka. Regulamin już bōł drapci przezymie przirychtowany (jeszcze niym ferajna PLS ze tego sie wycofała). Trza bōło zwrōcić uwoga na persōny kerych szłoby nominować do tego tytułu za to iże starajōm sie ô ta ślōnsko godka, jōm popularyzujōm, same starajōm sie cosik po ślōnsku tworzyć abo wspiyrajōm roztomajte imprezy. Nō i zgłosić je (za ich widzōm i zgodōm) do tego plebiscytu. Kożdo nominacyjo poparto tyż bōła krōtkim ôpisym, coby bōło klar ze tym czamu prawie tako sie stało. Tōż kej już do tego wszysko bōło przyrychtowane, plebiscyt wysztartowoł i prawie przez cołke letnie feryje „klasowicze” mōgli ôddować głosy. Trza bōło yno dować pozōr na to coby wszysko bōło we zgodzie ze regulaminym, no i rachować te głosy. Jerōnie – tyn plebiscyt richtig fajnie chyciōł. We piyrszy edycyji społym już welowało chnetko 1300 internautōw. Kōnkursy już przōdzi rychtowane na tym forum bōły przeca ô cołki rzōnd wielgości mniyj popularne, choć dlō mie bōły tyż sukcesym. Kej żech medykowoł nad pamiōntkami dlo piōntki laureatōw, toch wpod na kōncept ekstra medalu ze emblymatym ksiōnżki ô żōłty i modry strōnicy, coby kożdy mioł przed ôczami to iże po naszymu niy yno godōmy, dyć tyż czytōmy i szkryflōmy – prawie tako. No, tōż piōntka takich pamiōntkowych medalōw przi kolejnych edycjach zowdy żech fundowoł. To jednak boły take „taśmowe medale” kere co roku miały trocha inszy muster, zaś we ich środek zowdy bōła wklejōno blaszka ze emblymatym tytułu (żōłto-modrōm ksiōnżkōm z napisym „Pszociel Ślōnski Godki”). Sōm plebiscyt ôdbywoł sie na forum portalu „nk.pl” ôd 2009 aże do 2017. Nojwiyncyj „klasowiczōw” wciōngła drugo edycjo, bo zawelowało wtedy ich aże 1400. Potym jednak co roku już bowiyło sie ich w to ździybko myni – we ostatnim roku yno 800. Sōm portal „nk.pl” (tako sie niyskorzyj mianowoł) jednak już wtedy wyraźnie traciōł na popularności.

Finał piyrszy edycji bōł jednak richtig udany i fest medjalny. We „Dziynniku Zachodnim” już przōdzi we ichnim dodatku górniczym szkryflali coś ô mie jako ô kolekcjōnerze ślōnskich notgeldōw, tōż im żech sie przipōmnioł tyż skiż tego. Na swojich łamach bestōż nojpiyrw szkryfli coś ō tym plebiscycie, nō i chcieli tyż dać cosik ô finale kery ôdbył sie wrześniym 2009 roku, we halymbski restauracyji. Spōnsorowane „Zeflugi…” ôdbywały sie tam w maju i listopadzie, tōż ta wrześniowo impreza zaś mie trocha kosztowała, dyć z ty radości iże tak sie to wszysko fajniście skōńczyło richtig chcioł żech choć symbolicznie ugościć laureatōw i zaproszōnych gości. Niy przipodkym tyż medale i dyplōmy „Pszociela Ślōnski Godki” wrynczōł żech we bergmōńskim mundurze i we asyście dwōch inszych zocnych persōnōw, tyż tako umundurowanych – relacyjo ze tego finału ukozała sie przeca we tym fachowym dodatku „DZ” i do dzisioj je dostympno w portalu „nettg.pl”. Nojwiyncyj głosōw we tym piyrszym plebiscycie zebroł Marian Makula, kerego aktywność i zasługi w tymacie ślōnski godki tako symbolicznie zostały przez „klasowiczōw” uznane i nagrodzōne. Pozostało szwōrka jednak tyż miała sie czym pochwolić. Pomiyndzy niymi bōł nawet Ślōnzok urodzōny we Chorzowie, kery jednak już ōd downa pomiyszkiwoł we Niymcach, a kery bōł autorym ślōnskich wierszy i fraszek popularyzowanych dość szyroko we Internecu.

Honorowym gościym tego trefu bōł tyż Prezes ferajny Pro Loquela Silesiana, kej jednak tam to sie wszysko zaczło, kej tymu patrōnowali, nō a jo tyż do ty ferajny żech ptrzinoleżoł.

Ja, ferajna PLS przōdzi trocha uciyrpiała skiż tego mojego kōnceptu, dyć przeca potym jakoś to wszysko sie wyciszyło. Erbli grant finansowy na „Ślabikorza”, kery ôkozoł sie richtig wielgim sukcesym ty ferajny. Festelnie tako przisłużyli sie nauce dziecek we tych szkołach kere już niy tympiyły u sia ślōnski godki, a prawie starały sie jōm jakoś wspiyrać i przekozać szlokorzōm.

Zy mnōm i ze „klasowiczami” kierzy szkryflali na rudzkim forum we „nk.pl” bōło jednak inaczyj. „Sfora ślōnskich trollōw” dali nōm zgobiyła, ciōngło sie to tak jakosik chnetko przez sztyry roki. Wiela we tym bōło snokwianio samego „basiora” ze Rybnika. Istny nawet „kolpotrowoł” jakesik brify, pōnoć ôd prownika ze USA, kery ze „czornōm tasiōm” mo przijechać do Polski, coby mie zawrzić do heresztu na conojmni 10 rokōw za jakesik wielge przestympstwa. Mono bōła to yno „maligna basiora”, choć mie sie przi tymu spōmnioł tyż niyjaki Stan Tymiński ze „czornōm tasiōm”. Pokozało sie tyż pora fałszywych „profilōw” ze mojim mianym i podebranym zdjyńciym, kere szpetnymi wpisami publicznymi, jako tyż zdo sie takimi na priv, starały sie mie tako perfidnie szkalować. Pora persōnow ze kyrymi znołech sie nawet osobiście, jakosik sie wtedy na mie poôbrożało – widać uwierzyli iże jo to richtig szkryflōm. Te „fałszywki” właziły nawet na klasy szkolne i zdo sie ôbrobiały mie miyndzy znajōmymi ze szkoły, tōż i tako snokwiały (a jo dwa razy zrychtowoł żech trefy klasowe). Prziuwożoł żech nawet jakoś prōba publicznego podrywanio znajōmy mi „klasowiczki” kero wiela szkryflała na rudzkim forum, podrywanio właśnie ze użyciym „fałszywki” z mojim zdjyńciym i mojim mianym – nawet do takich niegodziwości ktōsik ze ty „sfory” bōł zdolny (mono jyj „basior”). Zwrocoł żech sōm, choć tyż niy yno jo, uwoga administracyji portalu na te ôbrzidliwe praktyki, dyć niym łōni cosik zrobiyli niyroz trza bōło dugo czekać i przipōminać ô tych wytympkach, kere ôstro powinny być przeca tympiōne. Sōm na rudzkim forum prziuwożoł żech tyż „przepoczworzanie” sie pozornie prowdziwych „profilōw”, nojpiyrw ciekawych i raczyj neutralnych, kere po zmianie miana stowały sie ôszkliwe. Te „poczwarki” szło wybadać kej sie je przōdzi zacytowało – ano „sfora” tako sie tyż zabowiała. Jakoś żech jednak wtedy już strzimywoł te wszyske bezecyństwa, a przi tymu trocha tyż starołech sie brōnić. Przodzi założył żech wōntek ze co ôszkliwszymi cytatami i linkami na faktyczny post trolla. No ja, pewno „sfora” społym zaczła drap to zgłoszać administracyji, kero prawie tyn wōntek mi wymazała i blokła mie na tydzień. Tōż potym doł żech drugi wōntek, bez linkōw, dyć ze fraszkōm, kero nojczyńści drwiyła z autora takego marasu. Tyn wōntek ciōngnōł żech dość dugo. Tela riposty mi stykało. Na co inkszgo zresztōm niy bōło czasu. Forum gynau miało sie rozwijać literacko i społecznie – tymu miało służyć i dobrze służyło. Rychtowane bōły na niym przeca już co roku trzi popularne kōnkursy (plebiscyty), co zresztōm miało akuratne przełożynie na to co i we realu sie dzioło. Finały tego przez kolejnych pora rokōw ôdbywały sie szumnie przi „Zeflugach…” we halymbski restauracyji.