Bŏjki Hankowe dlŏ bajtli grzecznych i rozumnych (cz. 4 – Bŏjka ô gawrōnach)

Bŏjki te ôpedzioł nōm Hanek.

Aleksander Lubina ôpowiŏstkã Hankowã spisoł.

Ewa Wrożyna namalowoła piykne akwarele.

Mirosław Syniawa bŏjki na ślōnski tumaczōł.

Cz. 1: Bŏjki o kurce i ô kocie.

Cz. 2: Bŏjka ô kozie

Cz. 3: Bŏjka ô boczōniach

Cz. 4: Bŏjka ô yjzlu

Cz. 5, ôstatniŏ:

Bŏjka ô gawrōnach

Ôkropne larmo i bańtuch ôcuciyły gadzinã. Dziwne to, bo ô tym czasie  kozy, ôwce, świnka, gyńsi i kurki rade suchały chwistkōw, wrodarek, młynŏrek, sztyrnadli, cukrōwek, kosōw, nō i mynij rade mazurkōw, szpŏkōw, pōjdziek, krasek, pluskew i kawek. Przi źwiynkach ptŏszyj muzyki gadzina ciyrpliwie czekała na Filipa. Za chwilkã przijdzie gospodŏrz. Bydzie wōniało świyżym sianym, zaszuszczy ziŏrnie i ôsucie sute do kŏrmikōw.

Dzisioj nic z tego. Ôkropny bańtuch i straszne larmo. Cojś przikrego, cojś ôszkliwego. Nic niy słychać. Jyno te ôszkliwe źwiynki chaje przi kŏrmikach. Pies po wachowaniu bez cołkõ noc zasużōł se na to, coby z rana  pokimać, a sam cojś przikrego i niyspodzianego – hurma gawronōw…  Halastra gawronów! Ôkropny bańtuch. Niy słychać przijymnych źwiynkōw zezimkowego rana.

Pyjter niyrŏd, bo ledwo ôko prziwar po sużbie w sypaniu. Świnia jak to świnia, chciała jeszcze pokimać. Ôwce zabeczały, kozy zameczały: nie ma źle. Dŏ sie strzimać. Gawrōny ôchrapociejōm. To je ważniyjsze. Zarŏzki śniŏdanie. Jak je rozwidniŏk, to je śniŏdanie. Zwyk je drugōm naturōm ôwce i kozy. I tela!

Przijdzie Filip, ôtworzi kozi chlywik i przegōni gawrōny. Jeszcze chwila, chwilka – z kuchnie wōniŏ damfowanymi kartŏflami.

Tak tyż sie stało. Filip wylŏz z dōmu, przeciōg sie, ziywnōł na głos. Wejzdrzoł rozweselōny na hurmã wrzaskotliwych gawrōnōw. Ôj, moc ich dzisioj, zamoc ich dzisioj. Klacknōł w rynce, gwizdnōł i przegōniōł chacharōw. Ziywnōł jeszcze rŏz, już ciszyj. Siōgnōł za dźwiyrze do sieni i wyciōng miseczkã mlyka z wodōm dlŏ Pyjtra, ziywnōł drugi rŏz i wyciōng kibel z gorkimi kartŏflami dlŏ świnki i ruszōł ku stodole, skōnd wziōn siano dlŏ tych, co beczōm i meczōm, ziŏrnie i ôsucie dlŏ gŏwiydzi i świnki. Siano do jaśli, ziŏrnie dlŏ kur i gyńsi do kŏrmikōw. Ôsucie wymiyszoł z kartŏflami i wsuł śwince do koryta.

Rozglōndnōł sie Filip ôpaternie, wybadoł kaj sie straciyły gawrōny? Nō i dobrze. Niych se przifurgnōm, kej gyńsi, kury, świnka, ôwce, kozy
i kot już sie najadły. Gawrōny wyzbiyrajōm resztki. Postoł Filip w wysiŏdce bez jednã chwilã, bez drugõ. Rozglōndnōł sie. Gawrōny niy przifurgnōm.

Poszoł Filip do masztalnie, wywiōd kōnia, zaprzōng go do siywnika. Musioł Filip jechać na pole pod las i zasiŏć ćwiklã. Czas bōł ôstatni na siōnie ćwikle. Gadzina ôdbytŏ. Gawrōny przegōniōne. Spuściōł Filip Paulka z lyńcucha, fōrtkã zawar. Bydzie Paulek wachowoł ôbyjściŏ przed takimi gościami, co sie ich niy prosiyło.

Jyn Filip z kōniym straciyli sie za ôkryntym, a sam przifurgły gawrōny. Siadły na dachu ôd stodoły. Ôbsiadły boczōnie gniŏzdo. Przeświadczyły sie, że Filipa niy ma. Wszczyny ôkropny bańtuch i straszne larmo. Cojś przikrego, cojś ôszkliwego. Sfurgły gawrōny na ziymiã i ôbsiadły karmidełka.

Na chwilã wszyjsko ucichło. Słychać było klupanie gawrōnich dziubōw i głosy ôd chwistkōw, mazurkōw, szpŏkōw, krasek, pluskew, młynŏrek i kawek w boczōnim gniŏździe, a ku tymu ôd wrodarek, sztyrnadli, cukrōwek, kosōw, co sie gniŏździyły w ôkolicy. Cicho było chwilkã krōciuśkõ.

Gawrōny wartko wyjadły resztki po kurzyntach, gyńsiach, kozach i ôwcach. Skończōł sie futer, zaczōn sie wrzaskot. Nic niy słychać. Jyno te ôszkliwe źwiynki chaje przi kŏrmikach. Jyno bańtuch, jyno larmo, jyno wrzaskot.

Schowały sie ôwce Helga, Ana i Gryjtka, Erna i Yma w chlywiku. Pyjter do kupy z Paulkym zgodnie schowali sie w budzie. Uciykły do kurnika kury. Gyńsi tyż sie kajś straciyły.

Na drugi dziyń wszyjsko sie powtōrzyło i na nastympny i nastympny.

Na placu rzōńdziyły gawrōny.

Niy czekały już, aż gadzina sie najy. Niy czekały na resztki. Nie czekały już, aż Filip straci sie za ôkryntym.

Z wrzaskotym sfurgowały hurmōm i przeganiały gospodŏrzy.

Co sam robić? Co sam robić? Niy poradziōł Paulek – Gawrōnōw było zamoc. Niy poradziōł Pyjter – Gawrōnōw było zamoc.

Filip tyż niy wiedzioł, co sam robić. Wystawiōł Filip nowy kŏrmik. Kŏrmik dlŏ gawrōnōw. Nasuł im ziŏrniŏ. Gorszyła sie gadzina. Dyć co inkszego Filip mioł zrobić.

Paul, Pyjter, kozy, ôwce, gyńsi i Karol i Karolina swōj rozum majōm i wiedziały, że gawrōny wydziubiōm ziŏrnie ze swojego kŏrmika i zajś bydōm larmować i zajś ôbsiednōm kŏrmiki ôd Filipowyj gadziny i zeżerōm jyj futer.

Wystawiōł Filip drugi kŏrmik. Drugi kŏrmik dlŏ gawrōnōw. Nasuł im ziŏrniŏ. Gorszyła sie gadzina. Dyć co inkszego Filip mioł zrobić. A Paulek, Pyjter, kozy, ôwce, gyńsi i kury swōj rozum majōm i wiedziały, że gawrōny wydziubiōm ziŏrnie ze swojich kŏrmikōw, a niyskorzij bydōm larmować i ôbsiednōm kŏrmiki ôd Filipowyj gadziny i zeżerōm jyj futer.

Nic niy zmiyniało zgorszynie chwistkōw, wroderek, młynŏrek, sztyrnadli, cukrōwek, kosōw,  mazurkōw, szpŏkōw, pōjdziek, krasek, pluskew, kopciuszków i kawek.

Z daleka prziglōndały sie pōjdźka i pustułka. Były ździwiōne. Niy wiedziały, jak zrozumieć to, co dzioło sie w ôbyjściu ôd Filipa.

Gawrōny rzōńdziyły i tela.

Urzykoł Filip, urzykała gadzina, urzykali miyszkańce boczōniego gniŏzda. Jyno Berta niy urzykała, bo koryto połne, a chlywik bōł zawarty.

 

Kōniec

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-