Aleksander Lubina: Uwielbiam operę – Ubu Król w Operze Śląskiej

W niedzielę 16 września 2018, o godzina: 18:00 nastąpi inauguracja 74. sezonu artystycznego Opery Śląskiej, podczas którego przeżyjemy uroczysty spektakl z okazji jubileuszu urodzin Krzysztofa Pendereckiego. Będzie to impreza towarzysząca VI Międzynarodowemu Festiwalowi im. K. Pendereckiego – poziom 320 w Zabrzu.  (www.penderecki320.com)

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Ja zajmę miejsce na balkonie Dużej Sceny Opery Śląskiej w Bytomiu. Lubię tam siedzieć, bo z tego miejsca dokładnie widzę wyświetlany tekst libretta i słyszę wyraźnie solistów, chór i orkiestrę. Tym razem przyjemność będę miał spora, bo porównam sobie tekst wyświetlany po polsku ze śpiewanym po niemiecku.

Operę widziałem i słyszałem już tydzień po jej bytomskiej premierze  3 kwietnia 2016 – wtedy różnice były spore.

 

Król Ubu, bo o nim mowa, to niemieckojęzyczna opera buffa w 2 aktach, do której libretto napisali Krzysztof Penderecki i Jerzy Jarocki. Libretto tej opery powstało w oparciu o sztukę francuskiego dramaturga Alfreda Jarry’ego (1873-1907) pt. „Ubu Król, czyli Polacy” z roku 1888. Sztukę pierwszy raz pokazano 10 grudnia 1896 roku w paryskim Théâtre de lOeuvre, ale wówczas szybko zdjęto ją z afisza z powodu skandalu, jaki wywołała.

“Ubu Król, czyli Polacy” Alfreda Jarry’ego .dzieje się “w Polsce, czyli nigdzie”. Przedstawiona w niej historia opowiada dzieje Ubu, który  za namową żony Ubicy – zamordował króla i przejął władzę w państwie. Brutalne rządy bohatera, już jako króla, doprowadzają jednak kraj do upadku.

reżyseria, scenografia: Waldemar Zawodziński
kierownictwo muzyczne: Jurek Dybał
choreografia, ruch sceniczny: Janina Niesobska
kostiumy: Maria Balcerek
współpraca muzyczna: Andrzej Knap, Jakub Kontz, Bogdan Olędzki
asystent reżysera: Bernadeta Maćkowiak
przygotowanie chóru: Krystyna Krzyżanowska-Łoboda

Obsada:

Ojciec Ubu:  Paweł Wunder

Matka Ubu: Anna Lubańska, Karolina Sikora

Król Wacław: Cezary Biesiadecki, Zbigniew Wunsch

Królowa Rozamunda: Joanna Kściuczyk-Jędrusik, Karina Skrzeszewska, Anna Wiśniewska-Schoppa

Synowie  Króla:

Bolesław: Leokadia Duży, Mariola Płazak-Ścibich, Ewa Majcherczyk

Władysław: Anna Noworzyn-Sławińska, Aleksandra Stokłosa

Byczysław: Hubert Miśka, Juliusz Ursyn-Niemcewicz

Car I: Cezary Biesiadecki, Aleksander Teliga Jr

Car Ii: Krzysztof Kotoński, Patryk Wyborski

Bardior: Dominik Opaliński, Piotr Nowacki

Generał Lascy: Adam Janik, Michał Schoppa

St. Leszczyński: Adam Dorocki, Włodzimierz Skalski

Siedmioro Chamów:

Piła: Justyna Dyla, Swietłana Kaliniczenko

Kotys: Feliks Widera, Maciej Komandera

Żyron: Ryszard Morka, Paweł Ślusarz

Czwarty Cham: Piotr Rachocki, Janusz Wenz

Piąty Cham: Stanisław Duda, Kamil Zdebel

Szósty Cham: Grzegorz Biernacki

Siódmy Cham: Tomasz Dziwisz, Łukasz Kostka

Posłaniec: Janusz Wenz

 

Na bytomskiej scenie Ubu Król pojawia się  25 lat po  prapremierze, która miała ona miejsc na Festiwalu Operowym w Monachium w 1991.

Paweł Wunder (Ubu) i Anna Lubańska (Ubica) zniewalają widzów śpiewem i kunsztem aktorskim. Wunder to Ubu niezbyt rozgarnięty. Po scenie hasa w poplamionych gatkach i przepoconym podkoszulku. Lubańska (Ubica)  wyróżnia się głębokim głosem, jest ruchliwa, fałszywa  i przebiegła. Imponująco brzmią jej koloraturowe partie. Oboje aktorzy zagrali w Ubu Królu między innymi w Operze Narodowej w 2003 roku. Siedmioosobowy chór chamów, jako świta króla Ubu, jest po prostu zajebisty –  wrzaski, ryki, śpiewy, mazurkowe przytupy są kulturowym tłem dla Ubu i Ubicy. Znakomitym pomysłem było użycie luster na scenie, w których mnożą się rzeczywistości i gdzie donosi się elementy świadczące o zmianie miejsca i czasu akcji. W „Wielkim żarciu” biesiadnicy zbierają się przy korytach, do których Ubica wali karmę z ogromnego kibla. „U króla” zaaranżowana zostaje  klub fitness & spa, w którym odpoczywa  rodzina królewskiej. Następnie pojawia się monstrualna „odmóżdżarka”. „U Cara” jesteśmy złotej cerkwi, gdzie rosyjscy złoci żołnierze planują atak.

Potem już tylko wojna. Ubu zakłada husarskie skrzydła i dosiada szkielet konia na kiju i co jakiś czas wydaje absurdalne komendy: „Naprzód, panowie Polacy, a nawet do tyłu”.

Bohater spektaklu François Ubu jest oficerem króla Wacława, odznaczony Orderem Czerwonego Smoka Polski, dawniej króla Aragonii, hrabia Sandomierza; późniejszy Król Polski.
Pochodzący z Francji Ubu, były król Aragonii, po przybyciu do Polski zostaje rotmistrzem dragonów króla Wacława. Pewnego dnia jego żona Ubica namawia męża do zamachu stanu i do zabicia Wacława razem z rodziną. W spisku Ubu pomaga rotmistrz Bardior i jego żołnierze. Ubu udaje się przejąć władzę w Polsce i zabić króla, jednak jeden z jego synów, Byczysław, uchodzi z życiem. Ubu sprawuje okrutne rządy w Polsce, rabując poddanych i mordując nieposłuszne jednostki. Po pewnym czasie Ubu zostaje obalony, na tron wstępuje Byczysław, a uzurpator wraz z żoną ucieka do rodzimej Francji.

Film Ubu Król (2003) Piotra Szulkina podkreślał groteskowy charakter życia politycznego w Polsce zaraz po upadku komunizmu.

Teraz przyszła pora na Pendereckiego.

Aleksander Lubina – germanista, andragog – zdobył wykształcenie w Polsce, Niemczech i Szwajcarii. Jest publicystą, pisarzem, tłumaczem, autorem programów nauczania, poradników i śpiewnika – był nauczycielem akademickim, licealnym, gimnazjalnym i w szkołach podstawowych oraz doradcą i konsultantem nauczycieli.

 

Zdjęcie tytułowe: bytom.pl

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-