Zaproszenie do współpracy w ramach projektu ABC Fundacji Nauki i Kultury na Śląsku

Projekt Śląskie A, B, C

Szanowni Państwo,
postanowiliśmy Jako Fundacja Nauki i Kultury na Śląsku oraz Związek Ludności Narodowości Śląskiej – Ferajna Ślōnskij Nacyje zebrać teksty po śląsku z różnych strona świata. Na ich podstawie po publikacji opracujemy testy, które posłużą zainteresowanym do poznawania śląszczyzny innych autorów. Teksty i testy opublikujemy, a osoby zainteresowane będą mogły się „sprawdzać” w domu.
Proszę o nadsyłanie tekstów w Państwa języku śląskim – w takim, jakim godocie, rzōndzicie, szprechocie, jako ino poradzicie.

Prosimy o napisanie po śląsku kilku tekstów, liczących 5-20 zdań na poniższe tematy:

1. człowiek (np. dane personalne, okresy życia, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, rzeczy osobiste, uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania);
2. miejsce zamieszkania (np. dom i jego okolica, pomieszczenia wyposażenie domu, prace domowe);
3. edukacja
4. praca (np. popularne zawody i związane z nimi czynności i obowiązki, miejsce pracy);
5. życie prywatne (np. rodzina, znajomi i przyjaciele, czynności życia codziennego, określanie czasu, formy spędzania czasu wolnego, święta i uroczystości, problemy);
6. żywienie (np. artykuły spożywcze, posiłki i ich przygotowywanie, lokale gastronomiczne);
7. zakupy i usługi (np. rodzaje sklepów, towary i ich cechy, sprzedawanie i kupowanie, wymiana i zwrot towaru, promocje, korzystanie z usług);
8. podróżowanie i turystyka (np. środki transportu i korzystanie z nich, orientacja w terenie, baza noclegowa, wycieczki, zwiedzanie);
9. kultura (np. aktualne wydarzenia kulturalne, twórcy i ich dzieła, uczestnictwo w kulturze, tradycje i zwyczaje, media);
10. sport (np. dyscypliny sportu, sprzęt sportowy, obiekty sportowe, imprezy sportowe, uprawianie sportu);
11. zdrowie (np. tryb życia, samopoczucie, choroby, ich objawy i leczenie);
12. nauka i technika (np. wynalazki, korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjno-komunikacyjnych);
13. świat przyrody (np. pogoda, pory roku, rośliny i zwierzęta, krajobraz, ochrona środowiska naturalnego).
14. problemy współczesnego świata

Przesłane przez Państwa teksty posłużą nauczycielom i nauczycielkom współpracującym do opracowania ćwiczeń oraz testów umożliwiających certyfikację języka śląskiego na poziomie A1 oraz A2. Uwzględnimy wszystkie nadesłane teksty, w tym fragmenty literatury pięknej w języku śląskim.
Autorów i autorki oraz redaktorki i redaktorów tekstów zapraszamy do zasiadania od roku 2027 w komisjach egzaminacyjnych podczas egzaminów z języka śląskiego na poziomie A1 do poziomu C1. Przed egzaminem w sposób ciągły teksty i testy będą publikowane w mediach, aby umożliwić rzetelny egzamin.
Egzaminy przeprowadzone zostaną zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego. mEuropejski System Opisu Kształcenia Językowego, ESOKJ (ang. Common European Framework of Reference for Languages, CEFR) – stopień znajomości języka obcego w określonej klasyfikacji, a więc umiejętności w mówieniu, słuchaniu, czytaniu i pisaniu. wiki)

Teksty proszę nadsyłać na adres: ABC2026@interia.eu

Prosimy o przesłanie tej informacji znajomym i nieznajomym użytkownikom języka śląskiego.

Przykłady tekstów:

Poziom A1 (najprostszy)

Miyszkōmy na wsi. Mōmy swoja chałupa. Chałupa mo trzi izby, kuchnia a łaziynka. Na placu mōmy stoć chlywik na kury a kaczki. Je tam tyż garaż na tatowe auto a nasze koła. Przi chałupie mōmy tyż pora ôwocowych strōmōw: trześnie, śliwka jabka. Mama mo swoja zegrōdka ze kwiotkami a jarzinami: marekwiōm, pietruszkōm, tōmatami a radiskami. Za płotym mōmy kōnsek pola ze pszynicōm dlo kurōw. (autor Stanisław Neblik)

Poziom C1 (bardzo trudny)

Łocuciółech sie roncz ino napocznōł sie szarok, kiej ino widniało … znaczy sie, łō drugij po połedniu. Ze stopierōńskim kacynjamrym … ze mojigo organizmusu fōngowōł ino … mój zygarek … Weżgōłech wezrok we zol achtlika, ftory stōł łōd wczorej na nachtiszu …
Moja staro zwyrto sie po chałpie, przetwiyro sie po cōłkim pomiyszkaniu i już miarkuja, co zarozki przijńdzie ku mie i cosik mi wypokopi do roboty. Jakech miyniōł, po poruch minutkach posywo mie do sklepu po żymły, cobych blank głodny niy łamziōł … no poswała mie we takim „szczytnym” cylu ganc ajnfach. Autor: Eugeniusz Kosmała

Projekt Śląskie A, B, C prowadzony jest we współpracy Fundacji Nauki i Kultury na Śląsku ze Stowarzyszeniem Związek Ludności Narodowości Śląskiej.

Radzie projektu Śląskie A, B, C (Egzaminy Europejskie z Języka Śląskiego) przewodniczy pani prof. dr hab. Joanna Rostropowicz.
Stowarzyszeniem Związek Ludności Narodowości Śląskiej zarządza Andrzej Roczniok
Sekretarz Rady: Aleksander Lubina – edukator MEN, kieruje pracami zespołu złożonego z nauczycielek i nauczycieli z doświadczeniem przygotowaniu i odbieraniu egzaminów DELF, British Council, Goethe Institut i ZfA.
Osoby, które zdadzą egzamin przed komisją otrzymają certyfikat na piśmie ze znajomości ślōnskij godki na zdawanym poziomie.

Uwagi:

Przesyłając materiał wyrażasz zgodę, że nie będziesz rościł żądań dotyczących praw autorskich i żądań finansowych. Przesłanie materiału nie stanowi rezygnacji z praw autorskich, a stanowi zgodę na darmowe przetwarzanie, wykorzystanie i drukowanie przesłanego materiału.

Przysyłając materiał zgadzasz się, że twoje dane osobowe będą przetwarzane w zakresie niezbędnym do tworzenia tekstów egzaminacyjnych, a przechowywać i zabezpieczać je będzie stowarzyszenie Związek  Ludności Narodowości Śląskiej – Ferajna Ślōnskij Nacyje.

Pozdrowiōm Wos

Aleksander Lubina