We tym łōńskim roku

Rok 2025 ôkozoł sie dlō mie szczyńśliwy, kej prawie na podzim ukozała sie moja publikacyjo ô tytule „Ślōnski słownik po mojymu”. Zarozki musza pedzieć, iże niy bōła to usługa wydowniczo ôpłacōno ze mojich piniyndzy, a prawie udało sie to wydać ze miejskiego programu grantowego, kery mianuje sie „Rudzko Inicjatywa Lokalno”. Tōż tym bardzi sie raduja i dziynkuja decydyntōm kierzy ze tych roztolicznych kōnceptōw miyndzy inkszymi i mōj wybrali. Chca tyż podziynkować pani profesor Jolancie Tambor, kero szkryfła tako ôficjalno rekōmyndacyjo do mojego kōnceptu – mono to prawie zawożyło co tyn słownik ujrzoł światło dziynne.

Ja, to co sie ukozało je takim słownikym frazeologicznym. Niy erkleruja we niym ślōnskich słōwek, a prawie przedstowiōm je fraszkōm, rymowankōm. Używōm takego słowa abo je ôpisuja po naszymu.

Kōncept na taki słownik ôbjowiōł sie we mojim filipie jakesik 20 rokōw tymu i pokozołech to na forum portalu „gazeta.pl”. Tōż uzbiyroł żech tam coś wele 1000 fraszek, a do tego latoś, kej już żech wiedzioł iże bydzie to wydane ze miejskiego grantu, ułożołech inszych prawie 500, bo tela mi jeszcze brakowało do wydanio takego słownika. Społem zdo sie wiela, dyć strōnice sōm zadrukowane we dwōch kolumnach, tōż niy je to rube. Niy je tyż kōmpletne – mono kejsik ukoże sie II wydanie, we kerym tych fraszek bydzie już ze 2000. Fajnie jakby to bōło wydanie kōmercyjne, bo ze grantu może to yno niyôdpłatnie trefić do insztytucji kulturalnych i ôświatowych, ferajnōw, jako tyż ludzi kierzy cosik zocnego dlo ty naszy ślōnski godki robiōm, kierzy starajōm sie ô to coby jynzyk ślōnski terozki rozkwitoł, a niy sie traciōł.

Po prowdzie, taki słownik styknie przeczytać, spokopić i tako tyż choć trocha prziuczyć sie ty naszy godki. Je to jednak słownik niy dlo dziecek. Kej żech to przekozywoł we rudzkich szkołach podstawowych, toch wszyndy godoł iże niy może to być we jejich puli ksiōnżek kere szkolno bibljotyka mo dlo szkolorzōw. To je raczyj dlo nauczycielōw jako pōmoc dydaktyczno. Nō, we szkołach średnich już może być inaczyj. Wszysko skiż tego iże jo sōm, we szkole średni, bez musu czytoł żech yno fraszki Jana Sztaudyngera. Cosik mi ze tego we filipie ôstało, ô czym tyn słownik tyż może gynau świodczyć.

Dlo dziecek we szkołach postawowych jednak już sōm wyciōngnōłech ze tego trocha fraszek coby sie na lekcyjach zabowić we ślōnske zgodywanki, ze takego cykla kery mianuja „A co to?”. Ze ty publikacyji idzie tego wyciōngnōnć wiyncyj i tako sie zabowić na lekcyji szkolny. Zreszōm, na trefie ze syniorami tyż może być gynau podobnie. Kejsik sōm żech sie ô tym przekōnoł, bo po takim trefie trza było to kopiować – czyńść syniorōw chciała w dōma przepytać dziecka ze ślōnski godki.

Nō, tōż tela ô tym łōńskorocznym słowniku. Co tyn latosi 2026 rok prziniesie?

Jo medykuja już ô inkszy publikacyji – bydziecie trzimać kciuki?

Pyrsk i do zaś.

Bronisław Wątroba