Honorowa nagroda im. Josepha hrabiego von Eichendorffa dla Roberta Talarczyka

Ligota Łabędzka 2026

Klub Twórców Górnośląskich
przyznaje
honorową nagrodę im. Josepha hrabiego von Eichendorffa
Robertowi Talarczykowi
zasłużonemu dla „piękna, dobra i prawdy” w kulturze Śląska.

Robert Talarczyk, reżyser, aktor teatralny i filmowy, scenarzysta, dramaturg, to jedna z najważniejszych postaci teatru w Polsce. Wprowadza wspólczesny Górny Śląsk do świadomości Polek i Polaków, a Górnoślązaczki i Górnoślązaków do życia teatralnego i filmowego na najwyższym poziomie estetycznym i wspólnotowym.
Talarczyk bezkompromisowo twórczo i uparcia scala środowisko górnośląskich artystów, naukowców i polityków.
W latach 2005–2013 był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Polskiego w Bielsku-Białej, 31 marca 2012 zagrano Miłość w Königshütte – sztukę teatralną autorstwa Ingmara Villqista. Inspiracją do napisania tej sztuki była wizyta w 18. urodziny autora, wraz z matką, w Obozie Zgoda w Świętochłowicach.
Od września 2013 roku Robert Talarczyk jako pierwszy Górnoślązak w dziejach Teatru Śląskiego pełni funkcję dyrektora naczelnego i artystycznego Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach. Jako dyrektor Teatru Śląskiego położył nacisk na wybitną twórczość Górnego Śląska.
Spektakle Roberta Talarczyka zrealizowane w katowickim teatrze, które uczciwie poruszają nie dla wszystkich akceptowalne zagadnienia to: Cholonek, Piąta strona świata, Wujek.81. Wujek 81.Czarna ballada, Drach, Pokora, Nikaj i Byk, Ezzi.
Na deskach Teatru Śląskiego 14.02.2025 przedstawiono po śląsku Tkaczy Gerharta Hauptmanna w reżyserii Mai Kleczowskiej i tłumaczeniu Mirosława Syniawy.

Robert Talarczyk to twórca i współtwórca spektakli.
• Cholonek, czyli dobry Pan Bóg z gliny – Janosch, Teatr Korez w Katowicach. Premiera 16.10.2004
• Piąta strona świata – Kazimierz Kutz. Teatr Śląski. Prapremiera 16.02.2013
• Wujek.81. Czarna ballada – scenariusz i reżyseria. Teatr Śląski. Prapremiera 17.12.2016.
• Drach –Szczepan Twardoch. Adaptacja i reżyseria. Teatr Śląski w Katowicach i Teatr Ziemi Rybnickiej. Prapremiera w Rybniku 21.10.2018 r., premiera w Katowicach 27.10.2018 r.
• Pokora – Szczepan Twardoch. Reżyseria. Teatr Śląski w Katowicach. Prapremiera 11.06.2021 r.
• Nikaj – Zbigniew Rokita. Reżyseria. Teatr Zagłębia w Sosnowcu. Prapremiera 10.09.2021 r.
• Byk – Szczepan Twardoch. Współreżyseria Szczepan Twardoch, Robert Talarczyk Prapremiera 19.03.2022 r.
• Weltmajstry – Zbigniew Rokita. Reżyseria. Teatr Korez w Katowicach.
• Hotel Korfanty – Artur Pałyga. Reżyseria. Prapremiera w Prapremiera w Teatrze Telewizji 6 listopada 2023.
• Korfanty. Rebelia! – Artur Pałyga. Reżyseria. Teatr Śląski w Katowicach. Prapremiera 12 stycznia 2024 r.
• Godej do mie – scenariusz i reżyseria. Teatr Śląski w Katowicach. Prapremiera w Hotelu Diament Plaza Katowice 5 kwietnia 2024 r.
• Ezi – tekst Robert Talarczyk. Reżyseria Janusz Zaorski. Prapremiera w Teatrze Telewizji. 23 lutego 2026.
W 2015 roku Robert Talarczyk został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, w 2017 Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis, w 2019 został laureatem nagrody im. Wojciecha Korfantego.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Ze strony Teatru Śląskiego:
Robert Talarczyk
Dyrektor
Reżyser, aktor, dramaturg. Ślązak.
W latach 2005–2013 dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Polskiego w Bielsku-Białej, od września 2013 dyrektor Teatru Śląskiego w Katowicach. Jako dyrektor teatrów zwraca szczególną uwagę na zakorzenienie i wagę tego, co lokalne. Tak rozumiany teatr ma być sąsiadem swojego widza, przestrzenią, w której porusza się ważne dla danego miejsca i problemy zamieszkujących go ludzi (np. „Testament Teodora Sixta”, „Żyd”, „Bitwa o Nangar Khel” czy „Miłość w Koenigshutte” w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej oraz „Himalaje”, „Morfina”, „Pod presją”, „Czarny ogród”, „Wujek.81. Czarna ballada”, „Spójrz na mnie” czy „Pokora” w Teatrze Śląskim w Katowicach). Tworzy teatr upominający się – zarówno o swoich bohaterów, jak i o zaangażowanie widza. Interesują go postacie i historie dotychczas marginalizowane. Przygląda się im z różnych stron, szukając mechanizmów wykluczenia i stereotypizacji, a także oddając głos tym, których go pozbawiono. Zrealizował m.in. „Miłość Fedry” S. Kane, „Niezidentyfikowane szczątki ludzkie” B. Frasera, „Żyda” A. Pałygi, „Piątą stronę świata” K. Kutza, „Sztukę mięsa” W. Murek, „Dracha” i „Pokorę” Sz. Twardocha, „Krzyk wg. J. Kaczmarskiego” czy „Nikaj” Z. Rokity. Zainteresowania te widać również w idei Międzynarodowego Festiwalu OPEN THE DOOR, którego jest dyrektorem artystycznym. We wszystkich przenoszonych na scenę opowieściach, zarówno tych współczesnych, jak i klasycznych, chce zwrócić uwagę widzów na to, co z pozoru najprostsze i błahe. Zamiast wielkich narracji interesuje go ludzka zwyczajność, w której poszukuje najważniejszych wartości. Widać to szczególnie w jego spektaklach poświęconych Śląskowi i Ślązakom („Cholonek” – reżyseria wspólnie z M. Neinertem, „Piąta strona świata”, „Western”, „Wujek.81. Czarna ballada”, „Drach”, „Pokora”, „Nikaj”), podnoszących tematykę śląskiej mitologii, tożsamości i historii, docenianych za mówienie o uniwersalnych problemach językiem codzienności i lokalności, zrozumiałym dla każdego widza.
Realizował spektakle na kilkunastu scenach w kraju (m.in. Teatr im. H. Modrzejewskiej w Legnicy, Teatr Ludowy w Krakowie, Teatr Rozrywki w Chorzowie, Opera Śląska w Bytomiu, Teatr Zagłębia w Sosnowcu czy Teatr Żydowski w Warszawie). Poetyka jego teatru jest czytelna także poza granicami kraju – kilkakrotnie reżyserował sztuki na scenach Teatro Astra i Fondazione Teatro Piemonte Europa w Turynie, współtworzył także nagradzany polsko-czesko-słowacko-węgierski spektakl „Intercity”, który miał swoją premierę w Pradze. Chętnie współpracuje z debiutującymi dramatopisarzami – jako pierwszy realizował na scenie teksty Artura Pałygi („Testament Teodora Sixta”), Weroniki Murek („Sztuka mięsa”) i Zbigniewa Rokity („Nikaj”).
Jego twórczość była wielokrotnie doceniana zarówno lokalnie, jak i w skali ogólnopolskiej. Jest laureatem m.in. Specjalnej Złotej Maski za kreatywność i wszechstronność umiejętności adaptatorskich, aktorskich i reżyserskich, trzech Złotych Masek za najlepsze spektakle oraz Złotej Maski za reżyserię. Jego spektakle były laureatami międzynarodowych festiwali: Teatrów Moraw i Śląska, Sąsiedzi, Zderzenie oraz Baszta. „Piąta strona świata” zdobyła nagrodę za najlepsze przedstawienie XIX edycji Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, natomiast „Żyd” zwyciężył na festiwalu R@Port. Na XIV Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej „Dwa Teatry” – Sopot 2014 uhonorowano go nagrodami za reżyserię telewizyjnej wersji „Piątej strony świata” oraz za adaptację powieści Kazimierza Kutza. Decyzją czytelników „Gazety Wyborczej” w grudniu 2013 r. został uhonorowany Cegłą z Gazety – Nagrodą im. Janoscha, a w 2019 roku Nagrodą im. Wojciecha Korfantego przyznawaną przez Związek Górnośląski wybitnym postaciom i instytucjom zasłużonym dla Górnego Śląska. W 2021 roku otrzymał Nagrodą im. Zygmunta Hübnera „Człowiek Teatru”.