Gyburstag „Silesii Incognity” (fotorelacyjo)

„- Mōm utropa z tym kōnkursym – pedzioł łōńskigo roku Marcin Melon – bo durś wajōmy, jak je źle eli rozchodzi sie ô regionalno edukacyjo sam na Ślōnsku, a tyn kōnkurs pokozuje, co mōmy mocka bajtli, kere już dzisiej sōm fertiś, coby być gospodorzami swojigo Hajmatu.” Godka je ô kōnkursie “Silesia Incognita”, kery prawie mioł swōj gyburstagowy dziesiōnty finał. Latoś niy, jak zaôbycz, na Sztadionie we Tychach, ino we Szkole Podstawowyj nr 37 i to niy ma cufal, bo to prawie we tyj szkole dziesiynć lot nazod Marcin Melon prziszoł ku tymu, coby zrobić “nojbarzij rock’n’rollowy” i “nojbarzij ślōnski” turniej wiedzy ô Hajmacie.

Skuli gyburstagu było jeszcze galantnij jak zowdy. Bajtle, kere wygrały piyrwyjsze edycyje, nagrały filmy z przekozym do szkolorzy teroźnich. A katać tam bajtle! Dyć tako Zofija Brzęk, kero wygrała drugo edycyjo, robi terozki za dochtorki, ale, jak prziznowo, ślōnskość durś je wożno we jejij żywobyciu. Niy dało sie tyż niy spōmnieć piyrszego patrōna “Incognity”, Marka Plury, za kerego dopiyro niyskorzij prziszoł dran europoseł Łukasz Kohut. Kohut jak zowdy przijechoł na kōnkurs i kibicowoł modym Ślōnzoczkōm i Ślōnzokōm.

Jak zowdy, do finału doszło trzidziści duetōw, kere narychtowały nojlepsze filmy, podcasty, reportaże abo prezyntacyje. Jejich tymatyka była tak roztomajto, jak roztomajty poradzi być ino Ślōnsk: ôd przepōmnianych kościołōw, bez muzyka Romana Kostrzewskigo, aże po kulaniy klōzek. We eliminacyjach, postrzōd inkszych manszaftōw, dwa zdobyły tela samo pōnktōw: byli to Jakub Witon i Antoni Dopierała ze szkoły nr 5 w Rybniku i Hanna Lubowiecko i Emilia Para ze szkoły 23 w Tychach. I forsztelujcie sie, co po sztyrech godzinach finału te same dwie pory durś kōnkurowały ô to, fto wiy nojwiyncyj ô Ślōnsku i pojedzie z Kohutym reprezyntować Hajmat we Europejskim Parlamyncie we Brukseli.

A co dzioło sie we finale? Dōmy wōm ino trocha bajszpili tego, co tam sie wyrobio. Barbara Lubos-Rokita pytała sie wiela je schodōw z Placu Syjmu Ślōnskigo do Tyjatru Korez, a Michał Froehlich alias “Pon Babcia” kozoł wymiyniać z czego robi sie hekele! Trza było poznować herby ślōnskich miast i wiedzieć fto to je briftryjger, a fto to masorz, umieć pedzieć ô Tragedyji Gōrnoślōnskij, znać historyjo ślōnskigo fusbalu i wytuplikować skōnd Bytōmski Lew wziōn sie we Cieszynie. Yntliś do ścisłego finału doszło szejś manszaftōw – nale ino z trzech gmin! Aże trzi z Rybnika, kery ôd downa inwestuje we ôbowiōnzkowo edukacyjo regionalno, dwa z Tychōw (kere tego niy robiōm) i jedyn z Łazisk Gōrnych. Coby wygrać cołki kōnkurs Anton i Jakub musieli ino wymiynić sześciu noblistōw urodzōnych sam na Ślōnsku. Synki, kere piyrwyj impōnowali swojōm szerokōm wiedzōm, tukej sie chachli, bo wymiyniyli ino piynćiu (szōsty, Oskar Troplowitz, nigdy Nobla niy dostoł). Beztōż laureatkami gyburstagowyj “Silesii Incognity” ôstały Hania i Milka z Tychōw i to ône i jejich rechtorka Bożena Grzyśka pojadōm latoś do Bruksele. Fest gratulujymy! Nale dyć do dōm kożdy pojechoł rod z gyszynkami (miyndzy inkszymi ksiōnżka “Farba Magije” Terry’ego Pratchetta i heft do nauki szkryflanio po ślōnsku) i przekōnaniym, co mōmy richtiś szczynście, co mogymy sam miyszkać.

pisoł: Adam Papierniok

fotografowoł: Artur Pławski / Muzeum Miejskie Tychy