Anaberg z każdyj strōny #4 Amfiteatr

Pomiejści dużo wiynci ludzi niż katowicki Spodek, a możno nawet tela co Stadion Ślōnski w Chorzowie. Bōł świadkym burzliwyj historii i gōściŏł fest znany persōny. Kto by sto lŏt tymu pomyśloł, że tam, kaj kedyś pajśli krowy, bydzie jedyn z nŏwiynkszich amfiteatrōw w Europie!

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Aż do piyrszyj wojny światowyj bōł w tym miejscu kamieniołōm – zwani tradycyjnie Krowiŏkym, keri należoł do rodziny von Francken-Sierstorpff z Żyrowy i z kerygo wydobywano wapiyniy.* Do dzisiej po tich czasach przetrwoł yno jeden wapienni piec. Tŏwor transportowano z Anabergu do Zdziyszowic tzw. rosbankōm, czyli wōnskotorowōm banōm ciōngniyntōm przez kōnie. Kedy w 1934 roku brachło surowca hrabina przekŏzała kamieniołōm nazistōm.

Nowi włajściciely szybko weźli se do roboty i w tym samym roku zaczli budowa amfiteatru, w kerym miały se ôdbywać wielky propagandowy uroczystōjści. Według rōżnich źrōdeł moge  pomiejścić ôd 30 do 50 tisiynci ludzi. Ôtwarciy nastōmpiyło 22 maja 1938 roku. Krōnika klŏsztornŏ podŏwŏ, że jak tygō dnia dzwōny biyły na Anioł Pański, w amfiteatrze mōwca podkreśloł, że „tyn stari plunder tam na wiyrchu musi zniknōnć.” Amfiteatr mioł kōnkuriować z sanktuarium – faszystowsky zgōmadzynia ôrganizowano w terminach nŏwiynkszich ôdpustōw, potym zakŏzano nawet procesjy i głoszynia kŏzań. W kōńcu w 1940 roku franciszkaniy zostali wygnani z klŏsztoru.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

W czasach PRL w amfiteatrze zaś ôdbywały se propagandowy imprezy – tym razym majōncy na celu podkrejślyniy polskojści Ślōnska. Po 1989 ôdbyło se tam pŏra neutralnich imprez, takich jak dożynki wojewōdzky abo kōncerty. Niestety władza po macoszymu traktowała należōnci do Skarbu Państwa ôbiekt. Zaniechano ôrganizacja imprez, a amfiteatr popŏd w ruina. Jest jednak nadzieja dlŏ tygo historycznie, przirodzniczo, akustycznie i estetycznie ciekawygo miejsca – amfiteatr wrŏz z pōmnikym czynu powstańczygo zostały wpisany do Kontraktu Terytorialnygo, co oznaczŏ, że projekt modernizacyjni zostanie dofinansowani z Urzyndu Wojewódzkygo. Reszta środkōw z ponad 12 milionōw złoti musi pokryć gmina Leśnica i powiat Strzelecki. Roboty zacznōm se już w kwietniu i potrwajōm do kōńca 2019 roku.

Amfiteatr – fot. Błażej Duk
Amfiteatr – fot. Błażej Duk
Amfiteatr – fot. Błażej Duk

*Chryzogōn Reisch w swojyj w 1910 roku wydanyj Historii Gōry Św. Anny na Gōrnym Ślōnsku pisze, że Anaberg je głōwnie utworzōni z bazaltu, ale tyż m.in. z wapiynia muszlowygo, kerygo wydobyciy szczegōlnie kole Gogolina było rozwiniyntym przemysłym i że na Anabergu w Krowiyj Dolinie tyż ôd niedŏwna wznowiōno eksploatacja.

Monika Twardoń – absolwentka filologii germańskiej na Uniwersytecie Wrocławskim, nauczyciel i tłumacz języka niemieckiego, flecistka, konferansjerka, Ślązaczka z pochodzenia i z zamiłowania.

 

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-