Aleksander Lubina: Die Wahlnation – die Herzensnation (DE, SI, PL, EN, FR, RU)

Die Wahlnation – die Herzensnation

Die Zugehörigkeitserklärung  zu einer Wahlnation (Wahlnationszugehörigkeit) ist eine intrinsische Entscheidung.

Es ist als eine Entscheidung zu verstehen, die von innen her, aus eigenem Antrieb getroffen wird, aber auch durch in der Sache liegende Anreize bedingt wird.*

Also: sich als Schlesier (Sammelbegriff für Nieder-, und Oberschlesier) zu erklären, ist eine Wahl des Herzens, aus eigenem, ungezwungenem Antrieb, auch weil Schlesien als solches reizt. Die Wahlnation wird somit der Herzensnation gleich.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Es ist ein dynamischer Prozess – in der Schweiz wird von Schweizern als einer Wahlnation ausgegangen. Nicht desto trotz sind  die in der über siebenhundert  Jahre  dauernde gemeinsame Historie geschaffenen Werke der hohen und Alltagskultur unantastbar. Es herrscht gewisser Konsensus, der die SchweizerInnen prägt. Ein fester Bestandteil dieser Entwicklung ist das Schwyz, dass als außergewöhnlicher Wert neben Deutsch, Französisch, Italienisch und Rätoromanisch gepflegt  wird.

Obwohl:

Der Art. 4 der Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft (BV) hält seit 1999 fest:

«Die Landessprachen sind DeutschFranzösischItalienisch und Rätoromanisch.»

Im Art. 70 Abs. 1 BV heißt es zudem:

«Die Amtssprachen des Bundes sind Deutsch, Französisch und Italienisch. Im Verkehr mit Personen rätoromanischer Sprache ist auch das Rätoromanische Amtssprache des Bundes.»**

Aus diesem Gesichtspunkt werden sowohl Roger Federer, Jean-Jacques Rousseau, wie auch Albert Einstein, Hermann Hesse, Ursula Anders, Le Corbousier, Carl Gustav Jung, Henri Dunant, Max Frisch, Johann Heinrich Pestalozzi, Friedrich Dürrenmatt als Schweizer gesehen.

Also die Wahlschweizer bilden eine Kulturnation – zusammengehalten durch Literatur, Kultur und Sprache und dazu auch sowohl durch Sprachtoleranz als auch, derer Legitimierung, wobei man die Neutralität nicht vergessen sollte – dies erhebt sie zu einer Kulturnation.

Eine weitere Wahlnation, aber bissel anders motiviert, sind seit 1955 die Österreicher.

Wahlnationen in unserem Kulturkreis sind Australier, Neuseeländer und Nordamerikaner.

Falls man das subjektive (intrinsisch motivierte) Bekenntnis zu einer Volksgruppe hervorhebt, dann darf man die Wahlnation mit der Volkszugehörigkeit vergleichen, wobei bei der Wahlnation die Muttersprache und  Abstammung eher ohne signifikante Bedeutung sind – es entscheidet (total subjektiv) das Innere des einzelnen Menschen, also das Herz und der Verstand.

In diesem Sinne dürfte man die bekennenden Schlesier, Nieder- und Oberschlesier, aber auch diejenigen Schlesier, die in die ganze Welt verstreut wurden, die Godka, Schlesischdeutsch Tschechisch, Deutsch, Polnisch in allen Ortsvarianten ) als Herzensnation, d.h. Wahlnation sehen.

Ich hoffe auch, dass die schlesische Wahlnation auf gutem Wege ist, zu einer Kulturnation im 21. Jahrhundert zu werden.

* nach Duden

**  wiki

*****

Nŏrōd ze wybōru – nŏrōd syrca

Deklaracyjŏ przinŏlyżności do nŏrŏdu (nŏcyji) ze wybōru, nŏrŏdu syrca, je decyzyjōm motiwowanōm wnōntrznie.Godzi sie bez to miarkować decyzyjŏ, kero je powziyntŏ ze syrca, ze włŏśnyj wōli, nale je tyż decyzyjŏ skuplowanŏ powiydzkami wysywanymi bez ôbiykt wybōru.*

Nō tōż, coby skazować sie jako Ślónzŏk styknie wybōr syrca, włŏśne ganc ajnfachowe zamiyłowanie, nale tyż to, iże  Ślōnsk jako taki ku mie przemōwiŏ. To dynamiczny, szprymny gang – we Szwajcaryji przijimŏ sie, co Szwajcary sōm nŏrodym ze wybōru (Wahlnation).

Dyć żysz jednakowōż dziyła kultōry srogij a powszydnij powstałe bez wiyncyj niźli siedymset lŏt spōlnyj historyji sōm niynaruszalni. To je jakisikej kōnzynzus, kery gysztaltuje Szwajcarōw. Niyôzerwalnōm tajlōm tego tyż je Schwyz, kery je wyjōntkowym wertym  wele miymieckigo, francuskigo italijōńskigo i „retoromańskigo”.

Rōncz eźli: Artikel 4 Konstytucji Federalnej Konfederacji Szwajcarskiej (BV) łod 1999 roka stanōwi: „Jynzyki norodowe to miymiecki, francuski, italijński i retorōmański.” Ôkrōm tego artikel 70 ust. 1 BV stanōwi: „Ôficyjalnymi  jynzykōma Kōnfederacyji sōm: miymiecki, francuski i italijōński. We kōntaktach ze ludziami we jynzyku retorōmańskim, retorōmański je tyż jynzykym urzyndowym rzōndu federalnego.”**

Ze tego zglyndu Roger Federer, Jean-Jacques Rousseau, a tyż i Albert Einstein, Hermann Hesse, Ursula Anders, Le Corbousier, Carl Gustav Jung, Henri Dunant, Max Frisch, Johann Heinrich Pestalozzi, Friedrich Dürennmatt sōm miarkowani, postrzygani jako Szwajcary.

Dej pozōr tyż:  Moc kultury #54: Ajschylos po śląsku

Tak tyż Szwajcary ze wybōru twōrzōm nŏrōd kultōry – bindowany bez lityratōra, kultōra i jynzyk, aji bez wyrozumiynie jynzykowe i ônego ustanōwiyni, przi czymu niy nŏleżi zaboczyć ô nojtralnōści.

Nŏrŏdym ze wybōru, nale ze inkszōm zortōm motiwacyji, sōm ôd 1955 roka Austrijŏki.  Nŏrŏdy ze wybōruw naszym kryngu kultōrowym kultōrze to Australijczyki, Nowozelandczyki i Hamerikōny pōłnocne.

Eźli podkryśkŏ sie subiyktiwne (motiwōwane wnōtrznie) prziwiōnzanie do spōlnoty etnicznyj, to nŏrōd ze wybōru idzie przirōwnać  do przinŏlyżnōści etnicznyj przi czymu we przipŏdku (trefōngu) nŏrŏdu ze wybōru, nŏrŏdu syrca jynzyk piyrszy (rodnŏ mŏwa) i wandlowani sōm radszij niyiste – decyzjŏ podjimŏ (blank subjyktiwnie) wnōntrze indywidualnyj perzōłny, przeto syrce i pomyślōnek.

We tym zynsie zdeklarōwanych Ślōnzŏkōw, Dolnoślōnzŏkōw i Gōrnośōnzŏkōw porozciepowanych po cŏłkim świycie, kerzy posugujōm sie gŏdkōm, ċeštinu, Schlesischdetsch, polskim abo wersyjami lokalnimi nŏleżi miarkować (postrzygać) jako nŏrōd ze wybōru.

Mōm nŏdziyja, iże ślōnski nŏrōd ze wybōru, nŏrōd syrca je na dobryj drōdze do tego, coby sie łostać jako nŏrōd kultōry XXI wiyku.

*  podug Duden

**  wiki

tł.  Eugeniusz Kosmała

******

Naród z wyboru – naród serca

Deklaracja  przynależności do narodu z wyboru, narodu serca  jest decyzją motywowaną wewnętrznie. Należy przez to rozumieć decyzję, która jest podejmowana z serca, z własnej woli, ale jest również decyzja uwarunkowana bodźcami wysyłanymi przez przedmiot wyboru. *

A więc by zdeklarować się jako Ślązak wystarczy wybór serca, własna, nieskrępowana skłonność, ale także to, że Śląsk jako taki do mnie przemawia.

To dynamiczny proces – w Szwajcarii przyjmuje się, że Szwajcarzy są narodem z wyboru (Wahlnation).

Niemniej jednak dzieła kultury wysokiej i powszedniej powstałe w ciągu ponad siedmiuset lat wspólnej historii są nienaruszalne. To pewien konsensus, który kształtuje Szwajcarów. Integralną częścią tegoż jest Schwyz, który jest wyjątkową wartością obok niemieckiego, francuskiego, włoskiego i retoromańskiego.

Nawet jeśli:

Artykuł 4 Konstytucji Federalnej Konfederacji Szwajcarskiej (BV) od 1999 r. stanowi: „Języki narodowe to niemiecki, francuski, włoski i retoromański”. Ponadto art. 70 ust. 1 BV stanowi: „Oficjalnymi językami Konfederacji są niemiecki, francuski i włoski. W kontaktach z ludźmi w języku retoromańskim, retoromański jest również językiem urzędowym rządu federalnego. »**

Z tego punktu widzenia Roger Federer, Jean-Jacques Rousseau, a także Albert Einstein, Hermann Hesse, Ursula Anders, Le Corbousier, Carl Gustav Jung, Henri Dunant, Max Frisch, Johann Heinrich Pstalozzi, Friedrich Dürenmatt są postrzegani jako Szwajcarzy.

Tak więc Szwajcarzy z wyboru tworzą naród kultury – jednoczony przez literaturę, kulturę i język, a także przez tolerancję językową i jej legitymizację, przy czym nie należy zapominać o neutralności.

Narodem  z wyboru, ale z innym rodzajem motywacji, są od roku 1955 Austriacy. Narody z wyboru w naszym kręgu kulturowym kulturze to Australijczycy, Nowozelandczycy i Amerykanie północni.

Jeśli podkreśla się subiektywne (motywowane wewnętrznie) przywiązanie do grupy etnicznej, to  naród z wyboru można przyrównać do przynależności etnicznej, przy czym w przypadku narodu z wyboru, narodu serca, język pierwszy (ojczysty) i pochodzenie są raczej nieistotne – decyzję podejmuje (całkowicie subiektywne) wnętrze indywidualnej osoby, czyli serce i umysł.

W tym sensie zdeklarowanych Ślązaków, Dolnoślązaków i Górnoślązaków, rozproszonych po całym świecie, posługujących się godkŏm, češtinu, Schlesischdeutsch, polskim, czy wariantami lokalnymi   należy postrzegać jako naród z wyboru.

Mam  nadzieję, że śląski naród z wyboru, naród serca, jest na dobrej drodze do stania się narodem kultury XXI wieku.

* według Duden

** wiki

tłum. Aleksander Lubina

*******

A Nation of Choice, A Nation of the Heart

One’s declaration of allegiance to a nation of choice, a nation of the heart, is a matter of an internally motivated decision. That is meant to be a decision taken in one’s own heart, and of one’s own free will, dependent, however, upon stimuli and impulses coming from what one chooses.*

Therefore, to self-identify as a Silesian, one needs one’s heart’s choice, a choice inspired by one’s own inclination as well as by the fact that Silesia resonates with a particular person. This is a dynamic process: in Switzerland’s case it is assumed that the Swiss are a nation of choice (Wahlnation). Still, works of both high and popular culture created over the last 700 years of their common history are inviolable. They constitute a consensus that has shaped the Swiss. Schwyz is an integral part thereof, holding a unique value, alongside German, French, Italian and Romansh.

Dej pozōr tyż:  Stracōne ślōnske miasta: Ôrłowŏ

That is the case even if Article 4 of the Federal Constitution of the Swiss Confederation has declared, since 1999, that “The National Languages are German, French, Italian, and Romansh” and Article 70, Section 1 of the same Constitution holds that “The official languages of the Confederation are German, French and Italian. Romansh is also an official language of the Confederation when communicating with persons who speak Romansh” (source: https://www.fedlex.admin.ch/eli/cc/1999/404/en).

On the strength of the above, Roger Federer, Jean-Jacques Rousseau, Albert Einstein, Hermann Hesse, Ursula Anders, Le Corbousier, Carl Gustav Jung, Henri Dunant, Max Frisch, Johann Heinrich Pstalozzi and Friedrich Dürenmatt are identified as Swiss. In consequence, the Swiss, by their own choice, form a nation of culture, united by literature, culture and language. That includes their principle of neutrality, too.

Austrianshave been a nation of choice since 1955 although their motivations are different. Other nations of choice connected with our civilization and tradition include: Australians, New Zealanders and North Americans. Whenever subjective (internally motivated) allegiance to an ethnic group is taken into account, with a nation of choice, of the heart, the first language (mother tongue) and origins are usually immaterial.The decision is taken, entirely subjectively, within the individual, that is within their minds and hearts.

In light of the above, self-identified Silesians – Lower Silesians and Upper Silesians dispersed all over the world – who speak godka, slezština, Schlesischdeutsch, Polish or their local varieties should be recognized as a nation of choice. It is my hope that the Silesian nation of choice, a nation of the heart, is going to become a Twenty-First-Century nation of culture.

Tłumaczenie: Agnieszka i Leszek Drong

*****

Nation de choix – nation de cœur

La déclaration de l’appartenance à une nation de choix, nation de cœur, est une décision intrinsèquement motivée. Il faut comprendre par ceci la décision prise de son plein gré, volontairement, mais aussi la décision conditionnée des stimulants envoyés par le sujet de choix.*
Alors, pour me déclarer comme Silésien il suffit mon propre choix de cœur, ma propre tendance décomplexée ainsi que le fait que la Silésie, en tant que telle, me parle.

C’est un processus dynamique; en Suisse, il est entendu que les Suisses constituent une nation de choix (Wahlnation).
Néanmoins, les œuvres de la haute culture et de la culture de tous les jours, créées au cours de plus de sept cents ans de l’histoire commune, restent intactes. C’est un certain consensus qui forme les Suisses et dont la partie intégrale est Schwyz, constituant la valeur exceptionnelle à côté de l’allemand, du français, de l’italien et du rhéto-roman (ou romanche).
Même si l’article 4 de la Constitution de la Confédération Fédérale Suisse (BV) établit depuis 1999 ce qui suit: « Les langues nationales sont: l’allemand, le français et l’italien. Dans les relations avec des gens en rhéto-roman, la langue romanche devient également la langue officielle du gouvernement fédéral. » **
De ce point de vue Roger Federer, Jean-Jacques Rousseau, mais aussi Albert Einstein, Hermann Hesse, Ursula Anders, Le Corbousier, Carl Gustav Jung, Henri Dunant, Max Frisch, Johann Heinrich Pstalozzi, Friedrich Dürenmatt sont vus comme les Suisses.
Ainsi les Suisses de choix forment une nation de la culture unie par la littérature, la culture et la langue, ainsi que par la tolérance linguistique et sa légitimation alors qu’il ne faut pas oublier la neutralité.

Dej pozōr tyż:  Gynsipympki, Paktofonika i ślōnske noblisty

La nation de choix, bien qu’avec un genre différent de motivation, sont depuis 1955 les Autrichiens. Les autres nations de choix de notre cercle culturel sont les Australiens, les Néo-Zélandais et les Américains de l’Amérique du Nord.
Si l’on souligne l’attachement subjectif (intrinsèquement motivé) à un groupe ethnique, c’est que la nation de choix peut être comparée à l’attachement ethnique, tout en prenant en considération qu’en cas de la nation de choix, la nation de cœur, la première langue (la langue maternelle) et l’origine (la provenance) ne sont pas tout à fait pertinentes – la décision étant prise (de manière absolument subjective) par l’intérieur d’un individu, c’est-à-dire son cœur et son esprit.
Dans ce sens-là, les Silésiens déclarés, ceux de la Basse Silésie et ceux de la Haute Silésie, dispersés dans le monde entier, mais se servant de « godka », de češtinu, de Schelsischdeutsch, de polonais ou de variantes locales, doivent être perçus comme une nation de choix.

J’espère que la nation silésienne de choix, cette nation de cœur, est bien partie pour devenir la nation de culture du XXI-ème siècle.

* selonDuden
** selon wiki

tłum. prof. Magdalena Waszczuk

*****

Aleksander Lubina

 

Избранная нация – нация сердца

Провозглашение принадлежности к нации по собственному выбору, нации сердца – это решение, имеющее внутреннюю мотивацию. Его следует понимать не только как решение, которое принимается сердцем, добровольно, а  также как решение, обусловленное стимулами, посылаемыми выбранным субъектом из своих собственных наклонностей, а также принимая тот факт, что Силезия говорит со мной как таковым..

*

Итак, чтобы объявить себя силезцем, достаточно выбрать сердцем,  исходя

Это динамичный процесс – в Швейцарии швейцарцы считаются предпочтительной нацией (Wahlnation).

Тем не менее, произведения высокой культуры, созданные на протяжении более семисот лет общей истории, неприкосновенны. Это определенный консенсус, который формирует швейцарцев. Неотъемлемой его частью является Швиц, который имеет исключительную ценность наряду с немецким, французским, итальянским и ретороманским языками.

Даже если:

В статье 4 Федеральной конституции Швейцарии (BV) с 1999 года говорится, что: «Национальными языками являются – немецкий, французский, итальянский и ретороманский». Более того, ст. 70 п. 1 BV гласит: «Официальными языками Конфедерации являются немецкий, французский и итальянский. При общении с людьми, говорящими на ретороманском, ретороманский также является официальным языком федерального правительства. »**

С этой точки зрения, швейцарцами считаются – Роджер Федерер, Жан-Жак Руссо, а также Альберт Эйнштейн, Герман Гессе, Урсула Андерс, Ле Корбюзье, Карл Густав Юнг, Анри Дюнан, Макс Фриш, Иоганн Генрих Песталоцци, Фридрих Дюрренматт.

Таким образом, швейцарцы по своему выбору составляют нацию культуры – объединенную литературой, культурой и языком, а также лингвистической терпимостью и ее легитимностью, при этом не следует забывать о нейтралитете.

Избранными людьми, но с другой мотивацией, были австрийцы с 1955 года. В число избранных наций в нашей культуре входят австралийцы, новозеландцы и североамериканцы.

Если подчеркивается субъективная (внутренне мотивированная) привязанность к этнической группе, избранную нацию можно сравнить с этнической принадлежностью, а именно нацией – по выбору, нацией сердца, при этом первый (материнский) язык и происхождение скорее неактуальны – решение принимается (целиком) внутри человека, то есть сердцем и разумом.

В этом смысле провозглашённых силезцев, нижнесилезцев и верхнесилезцев, разбросанных по всему миру, использующих godkŏm, češtinu, Schlesischdeutsch, польские или местные варианты, следует рассматривать как избранную нацию.

Я надеюсь, что избранная Силезская нация, нация сердца, находится на пути к тому, чтобы стать культурной нацией  XXI века.

* согласно Duden

** Wiki

tł. Krystyna Milewska

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Aleksander Lubina

Górnoślązak/Oberschlesier, germanista, andragog, tłumacz przysięgły; edukator MEN, ekspert MEN, egzaminator MEN, doradca i konsultant oraz dyrektor w państwowych, samorządowych i prywatnych placówkach oświatowych; pracował w szkołach wyższych, średnich, w gimnazjach i w szkołach podstawowych. Współzałożyciel KTG Karasol.

Śledź autora:

Jedyn kōmyntŏrz ô „Aleksander Lubina: Die Wahlnation – die Herzensnation (DE, SI, PL, EN, FR, RU)

  • Avatar
    19 marca 2021 ô 16:21
    Permalink

    In Prinzip ist für einen Oberschlesier auch nebst der schlesischen auch die deutsche, polnische, tschechische Nation eine Wahlnation, oder? Je nach Ausrichtung der inneren Gefühls, ist es mir geschtattet meine Nation, bzw. Sich komplämenter ergänzende Nationen frei auszuwählen. Nation, der Begriff ist eine so hohe Instanz in Polen, dass eine andere Angabe als die der polnischen, gegenüber einem Polen , als Schlesier, einem mittleren Erdbeben gleicht, warum? Ist wieder 1919, 1920, 1921, 1939, 1945? Nein ist es nicht, wir haben schon längst das 21. Jhd. Da könnten sich Polen von uns O/Schlesiern ein Blatt abschneiden und es gelassener sehen! Und nicht die Augen weit öffnen, als ob sie einen Staatsveräter sehen würden, da der Polnische Staat selbst die freie notionäle Identitätswahl in der Verfassung gewehrleistet 😉

    Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza