Peter Bienia i jego 3 ślōnske ksiōnżki
Peter Bienia urodziōny na Gōrnym Ślōnsku we Ôpolu a wychowany we Zdzieszowicach kole Gōry Świyntyj Any. Cołkŏ jego familijŏ pochodzi ze Ślōnska. Po skōńczyniu technikōm Hodowlanego we Izbicku sztudiyrowoł na Akadymije Rolniczej we Wrocławiu rychtōng Zootechniki. Po wyjeździe do Niymiec sztudiyrowoł nadbytnio Ôchrōna Strzodowiska (Umweltschutz) we Bonn i ôd pōnad trzidziystu lŏt robi jako inżinier we Fyrmie, kerŏ ôprowŏdzoł sie gospodarkōm abfalōw.
Gōrny Ślōnsk, kaj sie urodziōł i wychowoł, je ônego małym hajmatym. Sam sōm ônego korczŏki i mikrokosmos. Moc ôbmiyłuje ślōnskŏ kultura, tradycyjŏ i historyjŏ. Onygo wielgim hajmatym som sroge gory na cołkim świecie. Ciekawiōm go inksze landy i kultury. We gōry rajzuje, kaj zdobywŏ roztōmajte szpice wielgich gōr a przi tym poznowŏ ludzi, kultury i naturŏ tych landōw. Mŏ dwōch synkōw, kerych tyż zaraziōł tym przoniym naturze i wandrowaniym po gōrach. Pora lŏt nazŏd napocznŏ szkryflać po gōrnoślōnsku i teksty przekłŏdać na niymiecki. Tym szkryflaniym po ślōnsku, chce sie prziczynić do tego, coby ta gŏdka, kerŏ je jymu tak blisko sercu i je bogajstwym kultury, miała perspektywŏ przetrwaniŏ. Wydoł do terŏzka trzi ksiōnżki.
Piyrszõ ksiōnżka
„Mōj gōrnoślōnski ôbrozek z rōmkōm ale niy ôszklōny”
„Mein oberschlesisches Bild mit Rahmen aber nicht verglast“
Kŏżdy z nŏs se kajś urodziōł i mŏ swojã hajmat. Jŏ sie urodziōł i wychowoł na Gōrnym Ślōnsku, skōnd cołkŏ mojã familijŏ sie wywodzi. Historyjŏ tego rejōnu je moc skōmplikowanŏ i dynamicznŏ. Moc ludzi, kery sie stōnd wywodzōm, tak na prŏwda majōm problymy pedzieć kim sōm i za kogo sie miyniōm. Kożdy sam musi szukać swojij idyntyfikacyje. Jŏ tyn proces szukaniŏ mojij idyntyfikacyje – w tym colućkim miszōngu roztōmajtych kultur, gŏdek i historyjōw – sōm zych doświadczōł.
Chca se z drugiymi mojimi podżyciōma, ôbeznaniōma i mojim wejrzyniym na mojã hajmat podzielić. Tak se zrodziōł „Moj gōrnoślōnski ôbrozek” we mojij gowie.
Jeder von uns ist irgendwo geboren und hat eine Heimat. Ich wurde in Oberschlesien geboren und wuchs auch dort auf. Von dort stammte meine gesamte Familie. Die Geschichte dieser Region ist sehr kompliziert und dynamisch. Viele Menschen, die von dort stammen, haben Probleme zu erkennen, wer sie ethnisch sind und als was sie sich fühlen. Jeder muss seine eigene Identität selbst finden. Ich habe den Prozess der Selbstfindung in der herrschenden Verwirrung der Kulturen, Sprachen und Geschichten selbst erfahren. Diesbezüglich möchte ich meine Erlebnisse und Erfahrungen sowie die Betrachtung auf meine Heimat mit anderen teilen. So ist mein „Oberschlesisches Bild mit Rahmen, aber nicht verglast“ entstanden.
Drugõ ksiōnżka
„Ślōnske puzzle – moje gōrnoślōnskie spōmnynioł i rozwŏżōnŏ“
„Schlesisches Puzzle – meine oberschlesischen Erinnerungen und Gedanken“
We mojij drugij ksiōnżce prōbujã ôpisać hajmat tak, jak żych ônego za bajtla przeżōł. Spōminōm mojy fajny dzieciyncy lata bez starości i problymōw. Spoziyrōm na mojy familijny miasto i ônego historyjõ. Robiã rajzã we przeszłość i analizujã tyn świat, we kerym żych sie urodziōł i bildowoł; mojã familijõ i jeji historyjõ ôd dŏwnych czasōw do dzisiej. Kim byli, jak żyli, skōnd prziszli, co miyłowali i ôpatrowali – i jaki to miało wpływ na jejich myntalność i idyntyfikacyjõ.
Cołkŏ nasza ślōnskŏ spōlnota niy mŏ jednyj spōlnyj tōżsamości. To wynikŏ ze naszyj skōmplikowanyj historyje. Nasz hajmat je etnicznie i kulturalnie heterogyniczny, farbisty, ze srogim wpływym inkszych kultur i gŏdek. Tyn miszōng jŏ widzã za naszy ślōnsky bogajstwo.
We dynamicznym świecie wszyjsko sie zmiyniŏ – tyż my, Ślōnzŏki, porozciepowany po cołkim świecie. Co z tego pierwotnego, «ślōnskigo», we nŏs ôstanie, zdecydujymy my sami. Bōło by moc szkoda, kej by ta kultura, tradycyjŏ i gŏdka sie straciōły. Ślōnzŏki muszōm ale to sami zrozumieć i spokŏpić tã potrzebã swojy chrōnić i ôpatrować.
Myślã, iże je wŏżny, coby Ślōnzŏki mieli swojã idyntyfikacyjõ i wiedzieli, fto ôni sōm. A nojsrogszy problym je w tym, że dzisiej jedyn grŏ Polŏka, drugi Niymca, a jeszcze inkszymu gańba je być Ślōnzŏkym. Tã historycznõ roztōmajtość Ślōnska symbolizujōm puzzle. Kożdy z nŏs może sie na kerymś ś nich znŏlyź. Coby ale tyn cołki ślōnski ôbrŏzek ôbŏczyć, trza jy do kupy poskłŏdać.
Na kōńca patrzã na prziszłość i myślã, jakõ mōmy szansã i co muszymy zrobić, coby ta bogatŏ ślōnskŏ kultura mōgła przeżyć i sie rozwijać. We dzisiejszym świecie niy idzie ale problymōw Ślōnska ôd problymōw i perspektyw, kery mōmy na cołkim świecie, ôddzielnie widzieć.
I to wszyjsko ze perspektywy faktu, iże keregoś dnia tyn świat muszymy ôpuścić – tak jak musiała go ôpuścić bliskŏ mojimu sercu ciotka Tanty Gerda. To jij dedykujã tã ksiōnżkã, za jeji przōnie, dobroć i werty, kery żych ôd nij dostoł.
In meinem zweiten Buch „Schlesisches Puzzle – meine oberschlesischen Erinnerungen und Gedanken“ versuche ich die Welt, in der ich geboren und aufgewachsen bin, sowie meine Familiengeschichte von früheren Zeiten bis zum heutigen Tage zu analysieren. Wer waren meine Vorfahren? Wie haben sie gelebt? Woher stammten sie? Was haben sie geliebt und bewahrt?
Am Ende gebe ich einen Ausblick in die Zukunft: Was für eine Chance hat die reiche schlesische Kultur und was muss dafür getan werden, damit sie in der Zukunft überleben kann?
In der heutigen Zeit kann man die Probleme Schlesiens nicht getrennt von den Problemen und Perspektiven, denen wir auf der ganzen Welt begegnen, sehen.
Mit einem besonderen Augenmerk auf die Perspektive, dass wir eines Tages – genau wie meine Tante Gerda – die Welt verlassen müssen.
Trzeciõ ksiōnżka
„Jak zych Pōnbōczka kole Mount Everestu trefiōł“ + „Wie ich Gott am Mount Everest getroffen habe“
Cołki świat ze swojimi gōrōma je mojim «wielgim» hajmatym. Mioł żych to szczyńście i możebność prawie cołki świat ôbŏczyć i zwiedzić. Wlazowoł żych na srogy gōry we roztōmajtych jego czyńściach. Wszyńdzie, kaj’ch bōł, miyło mie witali, gościyli i czuł żych sie jak w dōma. Ze przeżytyj perspektywy mogã dzisiej padać, iże nikaj na świecie niy czuł żych sie cudzo. Ludzie wszyńdzie sōm jednake. Trefujesz jich ze reszpektym i zŏcōm, to tak tyż ôstaniesz ôd nich przijynty. Przi tych rajzach i wandrowaniu trefiōł żych moc ciekawych ludzi i przeżōł roztōmajty sytuacyje. Naspŏrzōło to mojã ôsobowość, rozszyrzōło mojy horyzōnty i pozwolōło mie sie duchowo rozwinōńć. Swojimi przeżyciōma i doświadczyniōma chcã sie ze czytŏczōma podzielić i jednocześnie pokŏzać, iże wszyńdzie na świecie ludzie majōm ty samy pragniynia, ôdczucia i problymy. Werci sie szukać takich placōw, kaj czowiek poradzi do pierwotnego stanu wrōcić, kaj znŏjdzie wyciszynie we medytacyji i trefi sie sōm ze sobōm abo Pōnbōczkym. We rajzach znŏd żych ôdpowiydź na pytania ô syns życiŏ, ô naszõ ludzkõ nŏturã, ô potrzeby, jaky mōmy, i ô szczyńście, kerego szukōmy.
Die gesamte Welt, mit all ihren imposanten Bergen, ist meine „große“ Heimat. Ich hatte das wunderbare Glück, viele Teile der Welt zu bereisen und zu entdecken. In verschiedenen Regionen bin ich auf beeindruckende, hohe Berge geklettert. Egal, wo ich war, wurde ich stets herzlich empfangen und gastfreundlich bewirtet. Das Gefühl, überall zu Hause zu sein, hat mich begleitet. Aus dieser lebendigen Erfahrung heraus kann ich heute mit Überzeugung sagen, dass wir Menschen in der ganzen Welt viele Gemeinsamkeiten haben. Wenn man ihnen mit Respekt und Zuneigung begegnet, kommt das auf dieselbe Weise zurück.
Auf meinen Reisen und Wanderungen habe ich viele faszinierende Menschen kennengelernt und verschiedene Situationen erlebt, die meinen Horizont erweitert und meine Persönlichkeit bereichert haben. Diese Erlebnisse möchte ich gerne mit meinen Lesern teilen und gleichzeitig aufzeigen, dass die Menschen überall auf der Welt ähnliche Bedürfnisse, Gefühle und Herausforderungen haben.
Es lohnt sich, nach Orten zu suchen, an denen man zu seinem Ursprung zurückkehren und Ruhe und Meditation finden kann, um sich selbst oder auch den Gott „Pōnbōczek“ zu begegnen. An solchen Orten habe ich Antworten auf die Fragen nach dem Sinn des Lebens, unserer menschlichen Natur, unseren Bedürfnissen und dem Glück gefunden, das wir alle suchen..





