Opolska moderna oczami Ryszarda Nakoniecznego

W minioną środę Ryszard Nakonieczny poprowadził wyjątkowy spacer po opolskiej modernie, prezentując uczestnikom dobrze znane budynki z zupełnie innej perspektywy. W trakcie spotkania zachwycał detalem architektonicznym, zwracał uwagę na elementy, które na co dzień umykają spojrzeniom przechodniów, i odkrywał historie ukryte w fasadach mijanych każdego dnia kamienic oraz modernistycznych realizacji.

Dzięki jego opowieściom uczestnicy mogli na nowo spojrzeć na przestrzeń miasta – dostrzec harmonię proporcji, charakterystyczne linie elewacji, funkcjonalność rozwiązań projektowych oraz subtelne dekoracje świadczące o wyjątkowym charakterze opolskiej architektury XX wieku. Spacer stał się nie tylko lekcją historii architektury, ale także inspiracją do uważnego odkrywania miasta i jego codziennego piękna.

Budynki mogliśmy podziwiać jedynie z zewnątrz, jednak już sama możliwość przyjrzenia się ich bryłom, detalom architektonicznym oraz rozwiązaniom charakterystycznym dla modernizmu pozwoliła spojrzeć na dobrze znane miejsca w zupełnie nowy sposób. Spacer obfitował w liczne ciekawostki, historie związane z powstawaniem obiektów oraz opowieści o architektach i dawnych mieszkańcach miasta, dlatego czas mijał niezwykle szybko.

Mając jednak na uwadze długość samego spaceru i liczbę omawianych realizacji, połączenie oprowadzania z możliwością zwiedzania wnętrz mogłoby wydłużyć wycieczkę o kolejne godziny. W wielu przypadkach to właśnie wnętrza kryją bowiem najbardziej interesujące elementy modernistycznej architektury – oryginalne klatki schodowe, układy przestrzenne, stolarkę, posadzki czy zachowane detale wykończeniowe, które dopełniają opowieść o charakterze budynku i epoce, w której powstał. Taka forma zwiedzania z pewnością mogłaby stać się tematem osobnego wydarzenia, pozwalającego jeszcze pełniej odkrywać architektoniczne dziedzictwo Opola i spojrzeć na miejską przestrzeń nie tylko od strony elewacji, ale również od środka – tam, gdzie historia i codzienność miasta przenikają się najbardziej.

A jest co oglądać! W Opolu mamy dwie czynne windy pater-noster – w Urzędzie Wojewódzkim oraz w gmachu przy ul. Leona Powolnego 1 w Opolu – siedzibie Komendy Miejskiej Policji oraz wydziałów Komendy Wojewódzkiej Policji, klatki schodowe o ciekawej formie spoczników oraz linii balustrad, rozsuwane drzwi między pomieszczeniami umożliwiające dowolną aranżację przestrzeni, niezwykłe żyrandole, okładziny ścienne.

Podczas spaceru podziwialiśmy płaskorzeźby Myrtka na elewacji Zespołu Szkół Elektrycznych im. Tadeusza Kościuszki w Opolu, oraz rzeźby uczennic Zespołu Szkół im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego, ślady deskowania na dawnej wiacie przystankowej “Grzybek” Floriana Jesionowskiego, porównywaliśmy układ brył poszczególnych budynków, jak i kształt gzymsów. Jedyne, czego nie znaleźliśmy, to przykłady ogrodów – tarasów na płaskich dachach budynków. lecz kto wie, może nadal czekają one tylko na odkrycie uważnego obserwatora lub pasjonata historii miasta?

Wydarzenie odbyło się w ramach Festiwalu Wspólne Centrum i zgromadziło miłośników architektury, historii oraz mieszkańców zainteresowanych odkrywaniem mniej oczywistych oblicz Opola. Atmosfera spaceru pokazała, że nawet dobrze znane miejsca potrafią zaskoczyć, jeśli spojrzy się na nie oczami pasjonata.

Kolejne spotkanie w ramach Festiwalu Wspólne Centrum 2026 odbędzie się w środę 27 maja w Urban Labie w Opolu o godzinie 17:30. “Do kogo należy centrum” pozostawia szeroką przestrzeń do dyskusji o tym, w jaki sposób mieszkańcy mogą współtworzyć, współdecydować i realnie wpływać na kształt miejskiej przestrzeni — szczególnie w kontekście centrum Opola, wspólnych przestrzeni publicznych oraz obszarów społeczno-kulturalnych. To pytanie nie dotyczy wyłącznie własności czy administracyjnego zarządzania miastem, ale przede wszystkim odpowiedzialności za jego codzienne funkcjonowanie, atmosferę i kierunek rozwoju.

Magdalena Anna Duda