Katowice: pokaz filmu „Niemczyk – ostatni buntownik architektury”

Film dokumentalny Marcina Zasady i Marcina Nowaka o Stanisławie Niemczyku – wybitnym architekcie ważnym dla Miasta Tychy i przyjacielu Muzeum Miejskiego w Tychach znów na wielkim ekranie. Najbliższy śląski pokaz filmu dokumentalnego „Niemczyk – ostatni buntownik architektury” z udziałem autorów: Marcina Zasady (scenariusz, reżyseria) i Marcina Nowaka (zdjęcia, montaż) już 18 listopada 2021 roku w Katowicach – w Kinie Kosmos. Film został ciepło przyjęty przez gości premierowego pokazu: dziennikarzy i architektów. To film, który trzeba koniecznie zobaczyć. Tym bardziej namawiamy, bo wstęp jest wolny.

 

To wyjątkowy, bo pierwszy film poświęcony pamięci i twórczości architekta, zmarłego 13 maja 2019 roku. Był autorem nowatorskich rozwiązań, takich jak zabudowa ośrodka wypoczynkowego w Paprocanach, czy osiedla mieszkaniowego H7 na terenie dzielnicy Glinka. Ale zasłynął przede wszystkim jako twórca wyjątkowych kościołów, m.in. pw. Ducha Świętego w Tychach — jednego z najwybitniejszych budynków sakralnych zrealizowanych po II wojnie światowej w Polsce, wpisanego w 2020 roku do rejestru zabytków województwa śląskiego, Jezusa Chrystusa Odkupiciela w Czechowicach–Dziedzicach oraz powstającego wciąż kościoła św. Franciszka z Asyżu i św. Klary w Tychach.

Był laureatem wielu nagród i wyróżnień, m.in. honorowej nagrody Stowarzyszenia Architektów Polskich i medalu Per Artem ad Deum przyznanego przez Papieską Radę ds. Kultury za zasługi dla budownictwa sakralnego.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

„Film to nasz hołd dla wspaniałego twórcy, który pozostawił swoje prace w Tychach, z ikonicznym już dzisiaj dla powojennej architektury sakralnej kościołem pw. Ducha Świętego, oraz – w pół zdania zatrzymaną – wielką realizacją kościoła pw. św. Franciszka z Asyżu i św. Klary. To nasz ukłon w stronę potęgi wyobraźni, indywidualizmu i talentu.” – mówi Aleksandra Matuszczyk, dyrektorka Muzeum Miejskiego w Tychach, które jest producentem filmu. „Jestem ogromnie dumna, iż film powstał i udało się namówić do jego stworzenia autorów <<Archikosmosu>> z jednej strony i Prezydenta Miasta Tychy Andrzeja Dziubę – z drugiej” – dodaje.

Dej pozōr tyż:  Rybnik: wkrótce ruszy Jarmark Bożonarodzeniowy

Film Marcina Zasady i Marcina Nowaka, którego producentemMiasto Tychy i Muzeum Miejskie w Tychach, pokazuje w nieszablonowy sposób twórczość projektową Stanisława Niemczyka w szerokim kontekście współczesnej architektury. Wśród rozmówców znaleźli się czołowi, nie tylko śląscy, współcześni architekci: Tomasz Konior, Przemo Łukasik (Medusa), Maciej Miłobędzki (JEMS Architekci), dr Ryszard Nakonieczny, Robert Skitek (RS+), Dietmar Eberle, a także przyjaciele i współpracownicy: Stanisław Boczar, Wojciech Czech, Marek Niklewicz i ks. Franciszek Resiak. Nieco inne światło na postać i dziedzictwo projektowe bohatera filmu rzucają perspektywy historyka dr. Sebastiana Rosenbauma, reportażystki Doroty Brauntsch (autorki książki „Domy bezdomne”) i filozofki Ewy Chudyby. 

Sami twórcy filmu tak mówią o bohaterze filmu:

Marcin Zasada: „Stanisław Niemczyk był dla mnie indywidualistą i wizjonerem – świadectwem intelektualnego potencjału Górnego Śląska w czasach, w których Górny Śląsk uważano głównie za zaplecze surowcowe dla państwa. Bez wątpienia był wielkim architektem, ale był też jednym z tych, w przypadku których określenie <<architekt>> było zbyt wąskie, by objąć jego horyzonty, talent, umiejętności. Smutna prawda jest taka, że Niemczyka, jak i wielu innych przedstawicieli pokolenia śląskich architektów budujących Górny Śląsk po wojnie, w II połowie XX wieku, nie doceniliśmy za ich życia: tego, w jaki sposób ukształtowali przestrzeń, w której żyjemy. Stanisław Niemczyk był przy tym zupełnym wyjątkiem, zjawiskiem jedynym w swoim rodzaju, człowiekiem, który rzucił wyzwanie współczesnej architekturze.”

Marcin Nowak: „Stanisław Niemczyk był dla mnie osobą znaną jako autor najbardziej emblematycznego kościoła, jaki znałem od dzieciństwa. Jeżdżąc pociągiem w Beskidy na górskie wędrówki, trudno nie było nie przykleić nosa do szyby, mijając jego czechowickie dzieło. Z czasem, gdy moje zainteresowania na studiach skręciły w stronę architektury, wiele dzieł Niemczyka poznałem bliżej i mocniej. Ale tak naprawdę poznałem go w sposób prawidłowy, właściwy i obfity, tworząc film o nim. To było dla mnie odkrywanie Twórcy na nowo.”

Dej pozōr tyż:  Śląski handmade w M1 Zabrze

A o realizacji filmu:

Marcin Zasada: „Największym wyzwaniem filmu o Stanisławie Niemczyku było opowiedzenie historii o nim i o jego dziełach w taki sposób, by udowodnić ich przynależność do współczesnej kultury europejskiej. Z całą pewnością Niemczyk zasługuje na miejsce w podręcznikach architektury. I ulokowanie go w czymś, co możemy nazwać <<przestrzenią uniwersalnych wartości>> było też celem filmu. Niemczyk w wielu etapach swojej kariery udowadniał swoje wizjonerstwo: gdy jako jeden z pierwszych zaczął hołdować ekologii w architekturze (ośrodek wypoczynkowy w Paprocanach), gdy przeciwstawiał się modernizmowi, poszukując wyjątkowości indywidualizmu (jego projekty mieszkaniowe w Tychach i Mikołowie), gdy w architekturze sakralnej potrafił łączyć sacrum z brakiem przepychu, gdy stawiał kameralność ponad wielką skalą… W tych i nie tylko tych kwestiach architektura przyznała mu rację dopiero po latach.”

Marcin Nowak: „Poruszając temat architektury modernistycznej powojennej w <<Archikosmosie>> i widząc, jaką konsternację i zaintrygowanie budził na Śląsku, ale głównie poza nim, postanowiliśmy, że powinniśmy kontynuować opowieść o tych czasach i tej wrażliwości. A jednak tym razem opowieść okazała się inna: o geniuszu innej wrażliwości, o innym podejściu niż wielkoskalowe budowle, pokazywane w poprzednim filmie. Stanisław Niemczyk był piewcą cegły. Dla mnie osobiście cegła pełni równie symboliczną rolę. I dlatego postanowiliśmy opowiedzieć obrazem o człowieku, który sacrum łączył z… fakturą i dotykiem naturalnego budulca.”

Marcin Zasada (scenarzysta i reżyser) dodaje: „Zależy nam, by opowiedzieć historię o Niemczyku w Polsce i na świecie. Ta sztuka udała nam się wcześniej z dokumentem zatytułowanym <<Archikosmos>>, poświęconym powojennej architekturze Katowic, inspirowanej podbojem kosmosu w latach 60. i 70. XX wieku. Film był wyświetlany w kinach i instytucjach kultury w całym kraju (Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Szczecin, Toruń, Kielce) oraz prezentowany na międzynarodowych festiwalach – ma za sobą 7 finałowych projekcji: 2 w USA, oraz po 1 w Australii, Szwecji, Austrii, Portugalii oraz we Włoszech. Liczymy na równie udane przyjęcie i równie duże zainteresowanie dokumentem o Stanisławie Niemczyku.”

Dej pozōr tyż:  Zabrze: program jarmarku BarbórkoweLOVE

scenariusz, reżyseria: Marcin Zasada

zdjęcia, montaż: Marcin Nowak

muzyka: Krzysztof Wołoszyn

dźwięk: Krzysztof Czmiel

korekta barwna i oprawa graficzna: Marcin Staszewski

narrator: Jarosław Juszkiewicz

producent wykonawczy: Anna Nowak

zdjęcia: Tomasz Kiełkowski, Bartosz Pudełko

producent: Miasto Tychy, Muzeum Miejskie w Tychach

czas trwania: 52 minuty
premiera: 27 czerwca 2020 roku

data: 18 listopada 2021 (środa), godz. 18.00
miejsce: Kino Kosmos, ul. Sokolska 66, Katowice
wstęp wolny

rezerwacja: 32 258 05 08, kasa@kosmos.katowice.pl

więcej: https://kosmos.katowice.pl/repertuar/pokaz-specjalny-niemczyk-ostatni-buntownik-architektury/

teaser:  https://www.youtube.com/watch?v=9m0NCzoD2B0
zwiastun: https://www.youtube.com/watch?v=e9X6LcTUQ_w

fot. tytułowe: Zygmunt Wieczorek

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza