Jak śmiycie! – Greta Thunberg w ONZ (ślōnski przekłod)

Greta Thunberg, szesnoście lot staro klimatyczno aktywistka, we swojij przemowie w ONZ z pyńdziałku (24 września) ôstro skrytykowała światowych prziwōdcōw za kludzōno ôd nich polityka klimatyczno. Jeji słowa pociōngły za sobōm moc kōmyntorzy w mydiach i socialmydiach. Do czytelnikōw Wachtyrza zrychtowalimy ślōnski przekłod tyj przemowy.

“Moja wiadōmoś je tako, że bydymy na wos filować.

To wszysko je źle. Mie sam miało niy być. Miałach być nazod w szkole, po drugij strōnie ôceanu. Atoli wszyscy prziłazicie do nos, do modych ludzi, po nadzieja. Jak śmiycie!

Ukradliżeście moje marzynia i moje dziecinne lata swojimi prōznymi słowami. Atoli durś jezech za jedna z tych szczyńśliwych. Ludzie cierpiōm. Ludzie umiyrajōm. Bulōm sie cołkie ekosystymy. Sōm my na poczōntku masowego pōmiyranio, a wszysko, ô czym wy umicie godać, to sōm piniōndze abo bojki ô utramyntnym ekōnōmicznym rōśniynciu. Jak śmiycie!

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Bez wiyncyj jak 30 lot nauka była blank klarowno. Jak śmiycie ciyngiym ôbrocać wzrok, prziłazić sam a padać, że robicie za tela – jak potrzebnyj polityki i rozwiōnzań durś jeszcze ani niy widać!

Padocie, że nos słyszycie i że miarkujecie ta nogłoś. Ale jakoch by niy była markotno i zło, niy chca w to wierzić. Bo jak byście richtich spokopiyli sytuacyjo i durś niy dowali sie do dziołanio, to byście byli źli. A w to niy chca wierzić.

Popularno idyjo, coby zmyńszyć ymisyjo ô pōł bez 10 lot, dowo nōm ino 50% szans na to, coby ôstać niżyj jak 1,5 grada i [niesie] ryzyko zaczniyńcio lyńcucha reakcyjōw poza ludzkōm kōntrolōm, kierego niy idzie wrōcić.

Dej pozōr tyż:  O ślōnskich Texanerach - prozaicznie i lirycznie

Piyńdziesiōnt procynt to je do wos możno do zaakceptowanio. Ale w tych cyfrach niy ma pōnktōw krytycznych, wiynkszości pyntli skuplowań, nadbytnigo ôcieplynio skrytego we toksycznych zmaraszyniach luftu ani aspektōw klimatycznyj sprawiedliwości. [Te rachōnki] spuszczajōm sie na to, iże moja gyneracyjo wybiere ze luftu milijardy tōn waszego CO2 technologijami, kierych mało wiela jeszcze niy ma.

Tōż 50% to je ryzyko, kiere dō nos je niy do zaakceptowanio – do nos, co muszymy żyć z jego kōnsekwyncyjami.

Coby mieć 67% szans na ôstanie myńszego jak 1,5% zwiynkszynio globalnyj tymperatury – nojlepszyj ôpcyje danyj ôd Miyndzyregiyrunkowyj Grupy ds. Zmian Klimatu – 1. stycznia 2018 roku światu ôstało 420 gigatōn CO2 do wyymitowanio. Dzisio to je już mynij jak 350 gigatōn.

Jak śmiycie udować, że to idzie rozwiōnzać ino politykōm „business as usual” i jakisimi technicznymi rozwiōnzaniami? Z poziōmami ymisyje z dzisio tyn ôstatek budżetu CO2 blank sie straci za mynij jak ôsiym a pōł roku.

Dzisio niy pokożōm sie żodne rozwiōnzania abo plany zrychtowane podug tych danych, bo te nōmery sōm niyporynczne. A wyście durś niy sōm za tela majoryntni, coby godać, jak je.

Ôszydzōcie nos. Ale mode ludzie zaczynajōm miarkować ta wasza wyzdrada. Ôczy ôd prziszłych gyneracyjōw zaglōndajōm na wos. I jak uzdocie sie nos ôszydzić, godōm wōm: my wōm tego niy wyboczymy!

Dej pozōr tyż:  Obrazy Górnego Śląska (#6): Górki

Niy dōmy wōm ôd tego zymknōńć. Tukej, teroz kryślymy wōm kryska. Świat sie ôcucuje. Idzie zmiana, jeźli sie to wōm podobo, abo niy.

Dziynkuja.”

Przemowa idzie ôboczyć w internecie, bez przikłod sam (w angielskij godce).

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Rafał Szyma

ur. 1981 w Katowicach. Pisze pō naszymu (Wachtyrz.eu, blog, przekłady, tōm ôsprŏwek "Leanderka", popularyzacyjŏ ślōnskij gŏdki). Na beztydziyń robi za projektanta graficznego.

Śledź autora:

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza