Ôd soboty do soboty: 26.05.2018

21-05-2018: Szwedy rychtujōm sie na wojna
By Jorchr – Own work, CC BY-SA 3.0

Szwedzki regiyrōnek posyło kożdymu ôbywatelowi – do 4,8 milijōnōw statkōw – broszura, w kieryj stoi, co trza robić, jakby zaczła sie wojna. Idzie sie ś nij przewiedzieć, jak zabezpieczyć nojważniyjsze potrzeby: jŏdło, woda a ciepłota, co znaczōm jakie sygnały, a jak reagować i poznŏwać takie zagrożynia jak cybernetyczne a terrorystyczne ataki abo scyganiōne nowiny (fake news).

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Szwecyjŏ niy miała wojny już wiyncyj jak dwiesta lŏt. Przōdzij Szwedy dostali taki tekst we 1943, we postrzodku drugij światowyj wojny. Na przileżytość ataku na kraj we broszurze stoi: “My sie niy poddōmy. Kożdŏ infōrmacyjŏ, w kieryj rozchodzi sie ô skōńczynie naszego ôporu, to je cygaństwo”.

Źrōdło: The Guardian

23-05-2018: Podwodny szac za 17 milijardōw dolarōw

Podwodny robot znŏd na dnie morza karaibskigo wrak hiszpańskigo szifu z szacym, co może być wert 17 milijardōw dolarōw. Szif “San Jose” utopiyły Brytyjczyki w 1701 roku, a ś nim cołki towŏr: złoto, strzybro a drogie kamiynie.

Akuratnŏ lokalizacyjŏ wraku je tajymnŏ. Wiadōmo ino, co robot Remus 6000 znŏd go bezmała 700 metrōw pod wodōm, kajś przi kolumbiańskim brzegu. “Z technologijōm poradzisz wiyncyj zaryzykować i zōńś tam, kaj niy byłoby bezpiecznie abo mōndrze posłać człowiyka” – pedzioł Jeff Kaeli, inżinier z Woods Hole Oceanographic Institution, co kludzi tyn projekt.

Źrōdło: CBS News

24-05-2018: MH117 – Kōmisyjŏ pokŏzuje na Rusōw
By Владимир Саппинен – CC BY 3.0

Szustym, co we 2014 zestrzelōł fliger ôd Malaysia Airlines, strzelały ruskie wojŏki z ruskigo sprzyntu – pedziała ôfyn duńskŏ kōmisyjŏ we swojim ôswiadczyniu. Chociŏż Rusyjŏ niy prziznŏwŏ sie do tego, Duńczyki prziszli ku tymu, co wszyskie auta z konwoju, kiery wiōz insztalacyjŏ Buk, przinŏleżały do ruskij armije. Jeji ôddziały w tym czasie były na terytoriōm ôd Ukrainy pod kōntrolōm rebelije.

Na drugi dziyń, w piōntek 25. mŏja, regiyrōnki Australije a Holandyje ôficjalnie dały znać, co skuli ônych za katastrofa ôdpowiedzialno je Rusyjŏ. “Apelujymy do Rusyje, coby wziyna ôdpowiedzialność a blank spōłpracowała we procesie znojdowaniŏ prŏwdy i przichodzyniu ku sprawiedliwości do ôfiar flugu MH117 a bliskich ôd nich” – pedzioł holynderski minister sprŏw zagranicznych, Stef Blok.

Źrōdło: BBC (1) (2)

25-05-2018: Putin regiyruje do 2024 roku?
foto: Presidential Press and Information Office, licyncyjŏ Creative Commons Attribution 4.0

Wladimir Putin doł znać, co we 2024 richtich przestanie być prezydyntym, gynau podug ruskij kōnstytucyje, kierŏ zakŏzuje tyj sużby na wiyncyj jak dwie kadyncyje z raje. Niy musi to dō niego ale być kōniec regiyrowaniŏ krajym. Putin już rŏz tak ranżyrowoł, jak we 2008 roku ôstoł premierym na czas, kiej za prezydynta bōł Dmitrij Miedwiediew.

Putin w Marcu wygroł welōnek, kiery doł mu władza do 2024 roku. “Jak w kōnstytucyji ôfyn stoi, co żŏdyn niy śmiy sużyć wiyncyj jak dwie kadyncyje z raje, to chca robić tak, jak przikŏzuje te prawidło” – pedzioł dziynnikarzōm na forum ekōnōmicznym w Sankt Petersburgu.

Źrōdło: Reuters

Rafał Szyma

Rafał Szyma

ur. 1981 w Katowicach. Pisze pō naszymu (Wachtyrz.eu, blog, przekłady, tōm ôsprŏwek "Leanderka", popularyzacyjŏ ślōnskij gŏdki). Na beztydziyń robi za projektanta graficznego.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-