Jan Hahn: Theodor von Hippel

17 marca 1813 roku Fryderyk Wilhelm III wydał we Wrocławiu odezwę „Do mojego ludu”, nawołującej Brandenburczyków, Prusaków, Ślązaków, Pomorzan i Litwinów do walki z Napoleonem. 10 marca ustanowił tu także odznaczenie wojskowe Żelazny Krzyż, o którym pisze szczegółowo pan Marian Kulik.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Wrocław stał się tymczasową stolicą królestwa nie tylko dlatego, że wolny był od wojsk napoleońskich. Był przede wszystkim stolicą najludniejszego regionu, zaplecza gospodarczego i finansowego Prus. Bez czynnego zaangażowania się Ślązaków w walkę narodowowyzwoleńczą cele i apele zawarte w odezwie nie miałyby sensu. 20 marca odezwa została umieszczona w „Schlesische Zeitung”.
Wywołała ona entuzjazm, głównie wśród studentów i młodzieży wrocławskiej, lecz także na całym Dolnym i Górnym Śląsku. Początkowo ludność miejscowości graniczących z Księstwem Warszawskim (Gliwice, Tarnowskie Góry) sprzyjała Francuzom i Polakom walczącym u ich boku, gdy jednak grabieże i kolosalnych rozmiarów kontrybucje zagroziły egzystencji miast i wsi, nawet chłopi złapali za kosy. Ale o tym później. Dziś chciałbym przybliżyć niezmiernie sympatyczną osobę autora tej odezwy. Napisał ją i umieścił w gazecie Theodor von Hippel. Był on sekretarzem, prawą ręką premiera – księcia Hardenberga.

Wiele reform o jakich wspomniałem odbyło się z jego udziałem – większym lub mniejszym. Wymógł on na przykład na swym szefie, by na Śląsku edukacja była dwujęzyczna. Miało to dla zachowania polskości w tej prowincji fundamentalne znaczenie i powinno się mu stawiać pomniki. W latach późniejszych był on prezydentem rejencji opolskiej. Hippel był przyjacielem Ernesta Hoffmanna, człowieka renesansu: malarza, kompozytora, poety, a w życiu codziennym asesora i urzędnika. Dzięki Hipplowi Hoffmann otrzymał pracę w Warszawie (należała wtedy do Prus) i zadanie nadania nazwisk Żydom w niej zamieszkującym.

To temu twórcy bajek zawdzięczamy tak poetyckie nazwiska, jak Rosenbaum, Goldberg i inne. Hippel wspomagał jego rodzinę finansowo. Dzięki niemu E.T. A. Hoffmann mógł pisać baśnie takie, jak „Dziadek do orzechów”, którą Dumas nazwał najpiękniejszą i do której Czajkowski skomponował balet, tworzyć do nich ilustracje i rysować karykatury, komponować, pisać opowiadania i wiersze. Był twórcą osobnego gatunku literatury: fantastyki i prekursorem fantastyki grozy (horroru).Wywarł duży wpływ na takich twórców jak Edgar A. Poe, Howard Lovecraft. Jak znalazł jeszcze chwilkę czasu ten niewiarygodnie barwny i utalentowany człowiek, to snuł swe opowieści ustnie, co zostało ukazane w operze Jacquesa Offenbacha „Opowieści Hoffmanna”.

Jan Hahn – Prezes Przymierza Śląskiego. Autor wydawnictw związanych z historią i kulturą Śląska: „Ilustrowana historia Śląska w zarysie”, „Lux ex Silesia”, „Śląsk w Europie”. Pisze artykuły do prasy lokalnej („Gwarek”, „Montes Tarnoviciensis”) i regionalnej („Nowiny Rybnickie”). Z wykształcenia filolog słowiański (serbskochorwacki na UJ). Tłumacz z tego języka.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-