Godka Klachuli, 10.01.1921

Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Moji Złoci!

Na dziyń „starego roku” napiekłach „krepli” i nawarziłach harbaty z arakym, coby stary nie potrzebowoł iść do szynku na jakiś tam „pōncz”. Tak-my se ôpowiadali i bajdurzili az do 12 i potym my se wiyńszowali „Scyńśliwego Nowego Roku”, a nojbardziej, zeby nōm tyn Nowy Rok juz przeca prziniōsł ta wolność i uwolnił nos ôd tej germańskej zmory. Potym my sie juz po pōłnocku kładli spać i tyla coch wōm padōm zmruzyla ôcy i takech prawie była na piersym śpiku, zrobiło sie „larmo” i taki wrzask, zech myślała, ize mi sie cała chałupa na głowa zawali. Skocyłach z łōżka na rōwne nogi, wycierōm ôcy i dopiero słysza, jak muzyka z bymbnym i z pokrywami rznie: „Dzisiaj w Betleym” aze dudni. Potym grali „Jesce Polska nie zginęła”, potym „Poszła Karolinka do Gogolina” i inksze jesce śpiewki. Pogibkuch ôbuła te nowe papucie na nogi, ôdziołach sie chustka i wyszłach do siyni. Jak mie muzykancio ôbejrzeli, zagrali na „wiwat” i wołali te psiejuchy: „Niech żyje Klachula”. Trocha mie to mierziało, bo przeca mie jest Rōźla na miano i nazywōm sie Pyscycka, a nie Klachula. Dalach jim nalepszo i myślalach, że sie już byda mogła położyć do łōżka i sie jesce troska do rana przespać. Ale kaj tam! Nie trwało długo, przisły „Jaskōłki” brzynceć Getrudzie a potym jesce chłopy ze „Zjednocynio” Pietrkowi. No i ô spaniu ani siudu, dudu. Takoch wōm padōm, moji złoci miała latoś pierso noc.

Miymce pōno chcieli zrobić w dziyń starego roku jakoś sarpacka, bo jim było bardzo markotno, ize jak sie bydzie pisać K. + M. + B. + 1921 to w tym roku juz Gōrny Ślōnsk dlo nich przepodł i my w tym roku byndymy wolni ôd tych gizdōw miymieckich, co tu prziśli sie zbogacić i nōm dokucać.

Chłopcy moji zaś lepiōm a lepiōm, teroz korōny i gwiozda, na trzech krōli podług tego ôbrozka, jaki namalowoł Karlik w Kocyndrze na świynta, alech im jasno mołka zamkła do pōłki i robiōm teroz klajster ze „śrōdki. Teroz to se aby cłowiek trocha wypocnie i mo co do cytanio w niedziela i we świynto, bo chnet kozdy mo swoja gazeta. Stary dostowo „Głos Gōrnika”, jo „Głos Polek”, jedyn synek „Oryńdzie Sokole” drugi „Sportowca”, Stazjo „Śpiewaka Ślōnskego”, Getruda „Jaskōłka” a Maryna „Dzwōnek Maryji”. Proc tego jesce mōmy w chałupie „Gōniec Ślōnski”, „Grynzzejitung” i „Kocyndra”. Gazet a gazet! Jo myśla, ize teroz juz kożdy na Ślōnsku może dostać gazeta jako mu sie podobo i noleżeć do zwiōnzku, jaki mu pasuje.

Jak byli u nos po kolyndzie, to se ksiynzosek siedli u nos trocha na stołku. I mieli byście potym widzieć, jak sie dziołchy ścigały na tyn stołek. Kożdo chciała być pierso, bo ta, co po ksiyndzu pierso siednie, ta sie jesce w tym roku wydo. No i dorwała sie Stazyjo, choć jōm Getruda ta strziga chciała ôdtyrpnōńć. To jest abo skrzot, wōm padōm!

Chłopcy zaś tam skōnsik przismycyli taki niymiecki, ale po polsku drukowany kalyndorz. Troskach tam do niego wejrzaa i moga wōm pedzieć, iż tyn głupi sasek, co go pisoł, jest złodziej i bluźnerca. Naprzōd na ôkładzinie jest ôbrozek Najśw. Paniynki Pszowskej, co go porwoł z polskego Kalyndorza „Piast”, potym w kalyndorzu cygani i bluźni, że sie chnet byda musiała spowiadać z tego grzechu, izech take bluźnierstwa cytała. Nojbardziej mie dopoliło, ize tyn ślimok namalowol kalwarjo Piekarsko, nieboscyka ksiedza Ficka i pise tak, choćby to tyn ksiōndz Ficek był Miymiec i ta kalwarjo Miymcy zbudowali. Tyn djobli cygōn ôśkliwy! (Boże mi tyn grzech ôdpuść). Ksiōndz Ficek był jedyn z piersych Polokōw na Ślōnsku, i ze dzisiej całe Piekary sōm polske i za Polskōm bydōm głosowały, to tez jest zasługa ksiyndza Ficka i bez to tez Piekarzanie teroz na gody nazwali jedna ulica ulicōm ks. Ficka. A Kalwarjo to za polskymi piyniōndzmi i polskymi rynkami jest zbudowano i to świynte miejsce bydzie noleżeć do Polski skiż tego, że Piekary i cało ôkolica (prc pora zdrajcōw i judasow) gosuje za Polskōm. To niech se pamiynto tyn heretyk, co tyn kalyndorz pisoł i niech se miarkujōm ludzie z inkszych krysōw. A te wszystke kościoły, co w tym kalyndorzu sōm namalowane, to tez Miymcy zbudowali? Nie, ani jednego, jyno nōm jesce pora kościołōw ukradli i dali lutrōm. My to wszystko wiymy i wiymy tez, żeby to samo sie mogło stać z inkszymi kościołami i z naszōm Kalwariōm, jakby my do Prusakōw, do spartakowcōw i do tego zepsutego i zgnitego Berlina dalej noleżeli.

Miałach jesce dużo do pisanio i rozmajitych ciekawych rzecy, ale byłoby tego za dużo i Kocynder by mi tego wszystkego nie postawił. Toz musa wōl nie wōl skōńcyć i do widzynio
Rōźla Pyscycka.

Jōnek Swaczyna

Jōnek Swaczyna

Jōnek Swaczyna sjeździōł cołki świat bez Google Maps, przeczytoł Wikipedyjõ, a adresy do Firefoksa wpisuje z pamiyńci. Nawiydzŏ wszyjske eki internetu i rŏz za kedy przinosi do Wachtyrza to, co znojdzie.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-