Godka Klachuli, 1.11.1920

Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Moji Złoci!

Tak sie wōm padōm naroz ôdziabiło, i kożde rano siwutki mroz na dachach, izech se juz musiała ôblec watōwka i ciepły lajbik, a mōj Pietrek juz postawił żeleźniok w izbie. Bardzoch dużo larma narobiła z tym ôstatniym pisaniym ô mojich dziołchach. Dyć juz na Wszystkich Świyntych chce jakiś ôchyntol ze Szōmbierk przijść do mojej Getrudy po słowo. Kajś sie tam na jakimś polskim teatrze w „Ulu” spotkali no i na gwałt sie chcōm żynić. Dziołcha mi chce wszystko w kuchni do gōry nogami poprzewrocać, hadry na izba ôbrōmbio, na rōmie do wszystkich gorkōw i szolek poprziwiynzowała harasiōnki, gorki na piecu wypucowała, ize sie idzie przejrzeć w nich choćby w zdrzadle. Pado ize to jest synek z bardzo porzōndnej familije to tez jak przijdzie, mo widzieć, ize nie wloz do bylejakich heciokōw. No ciekawoch bardzo go widzieć, bo ta Getruda to przeca strasno ciacianka i z bylejakim sorōniym by nie godała.

Tu kejś znod synek na gnoju jednego „Pierōna” i padoł mi, ize tyn co te ôbrozki maluje, jesce w swojim życiu Gōrnego Ślōnska musioł nie widzieć, a ô grubie to możno jesce ani nie cytoł. Dyć ôn tam w tym „Pierōnie” namalowoł jakegoś gōrnoślōnskego „Grosfatra”, co mo pysk i broda choćby taki stary „maryner” z Holandyje abo z Kelu, a gruba to namalowoł na dole z ôknami. Jesce mi tam synek coś bajdurzōł, alech go nie słuchała, bo to szkoda casu. Juz nawet w Bytōmiu pora porzōndnych chłopōw jedyn numer tego paskudstwa tym sprzedowacōm na ulicach potargali.

Pado mi też mōj stary, ize na gruba jakoś co roz to wiyncej przibywo rozmajitych „praktykantōw” i nigdy ich tyla nie było jak teraz. A sōm to jakeś dziwne „praktykanty”. Niektōrzi majōm szramy na gymbie a wszyjscy wyglōndajōm choćby miymiecke „lojtnanty” i nasi chłopi padajōm, ize tu coś nie sztymuje i te „praktykanty” nigdy sztajgrami nie bedōm, jyno tu musieli po coś inkszego przijść. Zeszłoby sie na nich da pozōr nie jyno w grubie ale tez i tam kaj mieszkajōm.

Wcora my zacyny szkubać pierze. Trza sie uwijać, bo jakby tak co z tego Getrudzinego weselo było, to juz trza zawczasu suć pierziny i zogłōwki. Przisło pora kobiet do szkubanio i bardzo dużo my se pogodały, jyno ô wszystkym tu niechca pisać, bo to dużo takich rzecy, co juz w polskich gazetach stoło. Jednak tez było pora ciekawych wiadōmości, co my se tak po cichu godały jak na tyn przikłod padała jedna szkubacka ze Szarleja, ize tam u nich jest jedna baba, co mo corne włosy i nosi je ôklapiōne i zlokowane na uszach i chodzi po chłopsku. Tōż baba jest takim Judasym, co biere ôd Miymcōw piyniōndze i za to im wszystko dōnosi i nasych ludzi ôpisuje. Zaś jedna z Piekor padała, ize u nich pod Kalwaryjōm mieszko jakoś wojańsko gdowa, co tez bardzo za Miymcami agituje – pōno tez za piyniōndze. Padała tez jak sie nazywo ale juz nie pamiyntōm, jyno mi sie coś metle, ize sie po ôjcach nazywo Dziura cy tam jakoś i bardzo miyndzy wojankami przezywo na Polokōw. Bardzo mi to dziwno, ize te piekarske wojanki sie dajōm ôd takego judosa i ôd jednego „fojermana” za nos wodzić.

Jak przijdōm do szkubanio baby z inszych wsi, to wōm zaś tez nieskorzej napisa, co ône ôpowiadajōm. Pisała mi tyz jedna Klachula aze z Bottropu z Westfal, niejako Marjanna Utrzigymbino i bardzo tam przezywo i nie może sie upamiyntać na tych germańskich gizdōw, co ich tam tak prześladujōm. Ale pise, ize ôni sie tam tez nie dajōm, brōniōm sie jak mogōm i myślōm, ze my tez ô nich pamiyntōmy, i tu u nos Miymcōm tuplowanie za to ôddowōmy. Teraz wos jesce wszystke baby i dziołchy prosa, cobyście se dowały na wszystko pozōr, co sie we wsi i w mieście dzieje. Uważajcie na to, jak tam do jakego Miymca abo do jakej fabryki, kaj, skłodajōm w nocy aby tez i bez dziyń tak na ukrytka jake skrzinie abo paki. Boście już słyszały, wiela to gwerōw i granatōw Miymce sprowadzajōm na Gōrny Ślōnsk a nase chłopy sōm cay dziyń w robocie i nie mogōm tyla widzieć i słyszeć co my. Jak co spōmiarkujecie, to zaroz meldujcie do kōmitetu abo do Francuzōw.

Teraz musa skōńcyć, boch sie tak ino na chwilka urwała ôd roboty, a jesce musa synkowi robotne galoty połotać, bo se kajś ô gwōźdź cało nogawica ôzerwoł.
Potym trza jesce świniōm ôstruzyny i kartofle użgać i po chałupie posprzōntać.

Tōz do widzynio
Rōźla Pyscycka.

Jōnek Swaczyna

Jōnek Swaczyna

Jōnek Swaczyna sjeździōł cołki świat bez Google Maps, przeczytoł Wikipedyjõ, a adresy do Firefoksa wpisuje z pamiyńci. Nawiydzŏ wszyjske eki internetu i rŏz za kedy przinosi do Wachtyrza to, co znojdzie.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-