Geburtstag na Pszczynie. 80-lecie Muzeum Zamkowego w Pszczynie

80-lecie Muzeum Zamkowego w Pszczynie, obchodzone 8 maja 2026 roku, stało się kulminacyjnym punktem kilkudniowych uroczystości poświęconych historii jednej z najważniejszych rezydencji arystokratycznych Europy. Warto przypomnieć, że właśnie w Zamek w Pszczynie podczas I wojny światowej, w latach 1915–1917, mieściła się Wielka Kwatera Główna armii niemieckiej. W murach pszczyńskiej rezydencji gościło wówczas wiele koronowanych głów i najważniejszych postaci ówczesnej Europy.

Oficjalne otwarcie muzeum dla publiczności nastąpiło 9 maja 1946 roku, dlatego główne obchody jubileuszowe odbyły się dzień wcześniej — 8 maja bieżącego roku. W murach zamku zorganizowano uroczystą galę jubileuszową, będącą okazją do wyrażenia wdzięczności osobom i instytucjom, które przez dziesięciolecia wspierały działalność muzeum oraz przyczyniały się do ochrony jego bezcennego dziedzictwa.

Wśród wyróżnionych znaleźli się laureaci prestiżowych nagród i jubileuszowych statuetek. „Żubrem Starosty Pszczyńskiego” uhonorowano wieloletniego dyrektora muzeum, Maciej Kluss, w uznaniu za lata pracy na rzecz zachowania regionalnego dziedzictwa kulturowego oraz konsekwentnie realizowaną troskę o historyczną rezydencję.

Specjalne statuetki 80-lecia przyznano również „Wielkim Przyjaciołom Muzeum”. Otrzymali je:

Peter von Hochberg — który sam obchodzi w tym roku jubileusz 70. urodzin, Jacek Purchla oraz Paweł Jaskanis.

Podczas uroczystości doceniono także pracowników muzeum za ich wkład w ochronę i opiekę nad zabytkami. Odznakę „Za Opiekę nad Zabytkami”, przyznawaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wręczył w imieniu ministry Marta Cienkowska kierownik Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Bielsku-Białej, Mariusz Godek-Dudziński.

Złote odznaki otrzymali:

• Jan Gałaszek
• Krystyna Kurzydym

Srebrne odznaki przyznano:

• Adam Koczar
• Ewa Krokosińska-Surowiec
• Agnieszka Lubska

Honorową Odznakę za Zasługi dla Województwa Śląskiego, wręczoną przez wiceprzewodniczącą Sejmiku Województwa Śląskiego Alina Bednarz, otrzymała Renata Pupek.

Istotnym elementem jubileuszowych obchodów stało się również otwarcie nowej wystawy czasowej „Nabytki. Ekspozycje. Narracje.”. Ekspozycja, przygotowana w Stajniach Książęcych, ukazuje historię budowania muzealnej kolekcji w latach 1946–2026. Wystawa odsłania kulisy pracy muzealników — od powojennego zabezpieczania ocalałych fragmentów wyposażenia po współczesne pozyskiwanie dzieł sztuki na aukcjach i rynku antykwarycznym.

Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 9 maja do listopada 2026 roku.

Jubileuszowe obchody nie ograniczyły się jednak do jednego dnia. W dniach 6–7 maja odbyło się ogólnopolskie sympozjum poświęcone adaptacji zabytkowych obiektów na cele muzealne. Z kolei 16 maja w Sali Lustrzanej zaplanowano koncert jubileuszowy z udziałem wybitnych artystów, nawiązujący do tradycji muzycznych wieczorów organizowanych niegdyś przez rodzinę Hochbergowie.

Maciej Mischok