A. Lubina: Literatura (do czasów Petera Handke)? Wszystko głupie, niedorzeczne, małostkowe

 

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Wczesną jesienią 1974 wszedłem pierwszy raz do czytelni Instytutu Filologii Obcych Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu – ulica Bando 10. Na półce oklejonej białą kartką Filologia Germańska stało pół, pół, pół słownika polsko niemieckiego. Od L do Z? Pół słownika na półce, pół, pół i nic więcej. Nic więcej oprócz pustki.

Późną jesienią 1975 określałem temat pracy pisemnej po czwartym semestrze. Wszedłem  do czytelni Instytutu Filologii Obcych Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu – ulica Bando 10, wyjąłem skrzynkę katalogową, sprawdziłem, co tu też mają, żeby pisać w oparciu o książki z czytelni…

Bez długiego zastanawiania  wybrałem autora obecnego w katalogu wieloma tytułami i o większości z nich pisałem w Sosnowcu w roku 1976 wiosną:

Die Hornissen. Roman. 1966; Publikumsbeschimpfung und andere Sprechstücke, 1966; Begrüßung des Aufsichtsrates. Frühe Prosatexte. 1967; Der Hausierer, 1967; Kaspar, 1967; Die Innenwelt der Außenwelt der Innenwelt, 1969; Das Mündel will Vormund sein, 1969;Die Angst des Tormanns beim Elfmeter, 1970; Der kurze Brief zum langen Abschied, 1972; Ich bin ein Bewohner des Elfenbeinturms, 1972; Wunschloses Unglück, 1972.Die Stunde der wahren Empfindung, 1975. Falsche Bewegung, 1975.

Było o czym pisać w czytelni Instytutu Filologii Obcych Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu – ulica Bando 10. Było nad czym myśleć w autobusie numer 4o: Sosnowiec-Pogoń (kościół św. Tomasza do Katowice (dworzec PKP), Było o czym pisać, było o czym mysleć, bo 22 kwietnia 1966 , młody człowiek stanął i powiedział podczas spotkania Grupy 47:

Literatura jest głupia, niedorzeczna, małostkowa , jej ton j całkowicie osamotniony, je forma zupełnie konwencjonalna – równie dobrze można skopiować tę głupią prozę z leksykonu. Tak samo głupi jest krytyk literacki, który zgadza się z tą głupią prozą, ponieważ czytelnicy nie zrozumieliby innej.

Nazywano go „dziewczyną” – być może dlatego, że mówił niewiele i zawsze trzymał się z daleka; może dlatego, że jego fryzura była śmieszna; lub dlatego, że trzeba być dziewczyną, aby wszyscy inni mogli czuć się wyjątkowo męscy.

Tak więc Peter Handke wstał w Princeton, kiedy grupa literacka się tam spotkała, i powiedział jak wyżej.

Taki był koniec Grupy 47 z Heinrichem Böllem, Günterem Grassem, Hansem Magnusem Enzensbergerem, Matinem Walserem.

Taki był początek Petera Handkego – laureata literackiej nagrody Nobla 2019.

Publikumsbeschimpfung und andere Sprechstücke, 1966, prapremiera w reżyserii Clausa Peymanna w Theater am Turm, Frankfurt; Kaspar, 1967, prapremiera 11  maja 1968 w teatrze Oberhausen w reżyserii Günthera Bücha i w Theater am Turm w reżyserii Clausa Peymanna; Das Mündel will Vormund sein, w reżyserii Clausa Peymanna Theater am Turm, 1969; Die Angst des Tormanns beim Elfmeter, 1970, sfilmowana przez Wima Wendersa, ORF, WDR, 1972; Der kurze Brief zum langen Abschied, 1972;Die Unvernünftigen sterben aus, 1973, reżyseria: Horsta Zankla, Zürich: Theater am Neumarkt, 1974; Falsche Bewegung, 1975, reżyseria: Wim Wenders.

A następnie wiele, wiele lat Petera Handkego…

 

Fotografia tytułowa: Wild + Team Agentur – UNI Salzburg  – Wikimedia Commons [CC BY-SA 3.0]

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Aleksander Lubina

Górnoślązak/Oberschlesier, germanista, andragog, tłumacz przysięgły; edukator MEN, ekspert MEN, egzaminator MEN, doradca i konsultant oraz dyrektor w państwowych, samorządowych i prywatnych placówkach oświatowych; pracował w szkołach wyższych, średnich, w gimnazjach i w szkołach podstawowych. Współzałożyciel KTG Karasol.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza