Moc kultury #56: Mirosława Syniawy Dante i inksi

Aleksander Lubina
Moc kultury

Mirosława Syniawy Dante i inksi – wybór poezji światowej w tłumaczeniu na śląski

Wzajemne wpływy czytania i kultury to obecnie sprawa rzadko już kwestionowana. Wyłącznie nasz rodzaj posiadł umiejętność czytania na kilku poziomach – włącznie z tzw. interpretacją anagogiczną.

Nie są to wyłącznie opinie opierające się na obserwacji – także neurolodzy przedkładają dowód za dowodem na to, że czytający mają sprawniejsze mózgi.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

O kulturze społeczeństwa niestety nie decydują ci, którzy czytają ze zrozumieniem.

O poziomie kultury narodowej decydują ci, którzy nie czytają i ci, którzy otwarci są wyłącznie na literaturę popularną.

Niestety, ci drudzy stanowią większość…

Kanon literatury to dzieła, bez przeczytania których niepodobna pojąć człowieka, ludzi, Śląsk, świat. Klasyka literatury to literatura piękna określająca poziom kultury. To dzieła ponadczasowe o znaczeniu uniwersalnym. To dzieła, a następnie  ich twórcy czasie i miejscu oraz ich dziedzictwo intelektualne.

Literaturę piękną zasadniczo powinno się czytać w oryginale. Ponieważ jednak klasyka literatury jest zarówno uniwersalna jak i globalna, to trudno czytać wyłącznie w oryginale – zbyt wiele języków do opanowania.

Na pomoc podążyli tłumacze.

Mirosław Syniawa ułatwił Górnoślązaczkom Górnoślązakom drogę do literatury światowej i przetłumaczył na śląski wybrane wiersze wybranych klasyków i pomniejszych twórców uznanych oraz znanych, w tym:

Horacego (65 p.n.e. – 8 p.n.e.) , określanego Nieśmiertelnym Sztuki Poetyckiej Li Bai, (701762);  określanego Świętym Sztuki Poetyckiej  Du Fu, (712-770); Dantego (1265-1321) Angelusa Silesiusa (1624-1677), poety, mistyka, malarza Williama Blake’a  (1757-1827); Iwana Kryłowa (1757-1827), epigona Ezopa i Jeana de La Fontaine; Josepha barona von Eichendorffa (1788-1857); angielskiego romantyka  Johna Keatsa (1788-1857); Amerykanina  Henry’ego Davida Thoreau (1817-1862);  Giacomo Zanellego (1820-1888);  Rosalii De Castro (1837-1885);  Frédérica Mistrala (1830-1914);   oraz Jaroslava Vrchlický, Williama Butler Yeatsa, Patrick Henry Pearse’a, Osipa Mandelsztama, Siergiej Jesienina.

Dej pozōr tyż:  Mirosław Syniawa: Köhler, Haase, Nachbar

Klasycy po śląsku! Warto  przeczytać, porównać z innymi tłumaczeniami, z oryginałem i porozmawiać przy piwie albo winie, przy kawie w Café Silesia.

W przyszłości proszę pana Syniawę o uwzględnienie poetek – jedna jedyna Rosalia De Castro to niewiele.

Safona (630/612 p.n.e.-570 p.n.e.), Caroline Schlegel-Schelling (1763-1809), Sophie Mereau (1770-1806), Rahel Varnhagen von Ense (1771-1833), Annette von Droste-Hülshoff (1791-1848) Emily Dickinson (1830-1886), Anna Achmatowa (1889-1966), Maria Pawlikowska-Jasnorzewska (1891-1945), Nelly Sacks (1891-1970), Sylwia Plath (1932-1963), Gwyndolyn Brooks (1917-2000)  Wisława Szymborska (1923-2012) – to tylko nieliczne spośród wielki liryczek godnych porządnego tłumaczenia na śląski.

Dante i inksi, tł. Mirosław Syniawa, Silesia Progress, 2016, Kotórz Mały

CSŚB 3 – DANTE I INKSI – Światowŏ poezyjŏ po ślōnsku

Wybór poezji światowej w tłumaczeniu na śląski wg Mirosława Syniawa.

Obecnie dostępne nowe wydanie: Dante i inksi, i jeszcze inksi

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Aleksander Lubina

Górnoślązak/Oberschlesier, germanista, andragog, tłumacz przysięgły; edukator MEN, ekspert MEN, egzaminator MEN, doradca i konsultant oraz dyrektor w państwowych, samorządowych i prywatnych placówkach oświatowych; pracował w szkołach wyższych, średnich, w gimnazjach i w szkołach podstawowych. Współzałożyciel KTG Karasol.

Śledź autora:

Jedyn kōmyntŏrz ô „Moc kultury #56: Mirosława Syniawy Dante i inksi

  • Avatar
    25 czyrwnia 2021 ô 16:45
    Permalink

    A mozno welt je juz bereit na colki gedichtband “(wstowcie miōno poetki) i inksze” 😉 ?

    Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza