Język wilamowski wymiera. Możesz pomóc

Język wilamowski to fenomen kulturowy Polski. Ale i całej Europy. To prawdopodobnie najmniejszy język na naszym kontynencie. Przeżył kilkaset lat – jest spuścizną po przybyłych w średniowieczu na teren dzisiejszych Wilamowic osadników z Niderlandów. Przeżył kilkaset lat bez żadnego wsparcia instytucjonalnego. W najlepszych momentach był ignorowany, w najgorszych – zwalczany. Teraz jest na skraju wyginięcia – posługuje się nim już tylko kilkadziesiąt osób, a średnia ich wieku to ok. 90 lat.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Położone na małopolsko-śląskim pograniczu Wilamowice są jedynym miejscem na świecie, gdzie używa się języka wilamowskiego – wymysiöeryśJego początki sięgają średniowiecza – czasów założenia Wilamowic przez osadników z zachodniej Europy. Działania komunistów po II wojnie światowej sprawiły, że przed wymysiöeryś stanęło widmo zagłady, a jego użytkownicy poddani zostali ciężkim prześladowaniom. Dziś grupa młodych ludzi skupionych wokół Stowarzyszenia na Rzecz Zachowania Dziedzictwa Kulturowego Miasta Wilamowice „Wilamowianie” próbuje ocalić mowę swoich przodków i odnosi w tym już pierwsze sukcesy.

Pomóc w osiągnięciu tych celów może nagroda w konkursie „Lokalni Herosi. 100 inicjatyw przedsiębiorców na 100-lecie niepodległości”. Wygrana w tym konkursie umożliwi przeprowadzenie serii warsztatów językowych i kulturowych, opracowanie niezbędnych pomocy naukowych, skompletowanie strojów dla lokalnego zespołu oraz pokrycie kosztów prowadzenia nauki wymysiöeryś. Te kompleksowe działania dają dużą nadzieję na aktywizację mieszkańców Wilamowic do ochrony własnego dziedzictwa Wilamowic, a w konsekwencji zwiększają szansę na uratowanie wymysiöeryś.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

O zwycięstwie w konkursie decyduje liczba głosów oddanych na każdą z biorących w nim udział inicjatyw. Dlatego serdecznie zachęcamy głosowania na nasz projekt „Akcja-rewitalizacja”

Göt bycołt jüh fjyr ojer śtyma!
(Dziękujemy za Wasze głosy!)

 

DE:

Tragen Sie mit ihrer Stimme dazu bei, dass die wilmesaurische Sprache nicht ausstirbt!

Das Wilmesaurische ist nicht nur ein Kulturphänomen innerhalb Polens aber auch für ganz Europa. Es handelt sich hierbei, um die wahrscheinlich kleinste Sprache auf unserem Kontinent. Sie überdauerte Jahrhunderte – ihr Ursprung geht zurück auf mittelalterliche Siedler, die hierher aus dem niederdeutschen/niederländischen Sprachraum kamen. Ohne jegliche institutionelle Unterstützung überdauerte sie Jahrhunderte. In den glimpflichsten Phasen wurde sie ignoriert, in den schlimmsten Repressalien ausgesetzt. Nun ist sie am Rande des Aussterbens – die Sprecherzahl beträgt aktuell einige Dutzend, bei einem Durchschnittsalter der Sprecher von ca. 90 Jahren.tsalter von ca. 90 Jahren.

Das im kleinpolnisch-schlesischen Grenzgebiet liegende Dorf Wilmesau ist der einzige Ort weltweit, in dem man das Wilmesaurische (Eigenbezeichnung: Wymysiöeryś) spricht. Die Wurzeln dieser Sprache reichen mindestens bis ins Mittelalter zurück, als westeuropäische Siedler diesen Ort gründeten. Die Nachkriegsmaßnahmen der Kommunisten verursachten, dass die wilmesauerische Sprache Gefahr lief ausgerottet zu werden, und dass deren Sprecher starken Repressalien ausgesetzt wurden. Dem zu Trotz vermerkt heutzutage eine Gruppe junger Menschen, welche sich rund um den Verein für den Erhalt des kulturellen Erbes der Stadt Wilmesau “Wilamowianie” vereinen, und dabei versuchen die Sprache ihrer Ahnen zu retten, erste Erfolge.

Als Hilfreich zum Erlangen dieser Ziele könnte sich der Preis im Wettbewerb “Local Heroes. 100 Unternehmerinitiativen für das hundertjährige Jubiläum der polnischen Unabhängigkeit” (Lokalni Herosi. 100 inicjatyw przedsiębiorców na 100-lecie niepodległości) erweisen. Der Gewinn dieses Wettbewerbes würde es ermöglichen Sprach- und Kulturworkshops durchzuführen, dringend notwendige Lehrmaterialien auszuarbeiten, die Trachten für den lokalen Verein zu vervollständigen und die Kosten für den Unterricht des Wymysiöeryśen zu decken. Diese komplexen Maßnahmen geben reichlich Anlass dazu, die Einwohner Wilmesaus zum Schutz ihres eigenen wilmesaurischen Kulturerbes zu involvieren, und infolgedessen die Überlebenschancen des Wymysiöeryśen zu vergrößern.

Über den Wettbewerbserfolg entscheidet die erreichte Stimmenzahl, der einzelnen am Wettbewerb teilnehmenden Projekte. Deswegen würden wir uns sehr freuen, wenn Sie für unser Projekt “Akcja-rewitalizacja” stimmen würden.

Göt bycołt jüh fjyr ojer śtyma!

(Vielen Dank für ihre Stimme!)

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-