Godka Klachuli 13.03.1921

Wachtyrz prezyntuje ślōnske artykuły ze starych cajtōngōw przepisane do alfabetu ślabikŏrzowego. Trzeba je rozumieć we kōntekście historycznym i niy przedstawiajōm ône ôpiniji ôd redakcyje.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Moji Złoci!

Tōz wōm musa ôpisać dalej te moje ôdwiedziny w tych „bożych strōnach”. Jak ech jechała na tej furze, kero ta dziołcha po bracie do Wołczyna po mnie posłała, toch se naprzōd ôbejrzała Jerolcice. Możno na całym świecie niyma takej wsi jak ta, ani jedyn cłowiek nie godo po niymiecku, na smyntorzu na krziżach same polske miana a ludzie tak ôgupiōni, ize jyno w to wierzōm, co jim pastōr abo rechtōr, take cudze smyki z Miymcōw, nagodajōm. I nie chcōm słyszeć ô tej prowdzie, ize jak po polsku godajōm, polske miana majōm, to też sōm Polokami, bo przeca jesce żodyn nie widzioł, żeby pies miałcoł abo żeby słowik rycoł jak krowa, i sōm tym samym narodym, jaki jest w Polsce. No, ale darmo, jak nie chcōm to nie musōm, a po plebiscycie bydōm darymnie lamyntować, jak im sie tu robota u nos skōńcy, bo bez granica nie bydōm mogli tak dalej do nos przijezdzać, a jak my tu z „grubami” i z hutami do Polski noleżeć bydymy i niech potym idōm po „geltak” do pastora i rechtora.

Jak my przijechali do Wierzchōw, zaroz mie wszyscy pieknie prziwitali, i padali: Dobrzeście ciotko zrobili, żeście teroz przijechali, bo nōm po bakusach (łostatkach) jesce kupa pampuchōw (krepli) zostało, to se pōmaszkecicie. Jak sie baby we wsi dowiedziały, ize Klachula przijechała, zaroz sie zebrały w jednej chałupie i prosiły, coby Roźla im tez coś podziała. No i jo jōm tez pedziała na rozum! Ale wōm padōm, ize choć tam tak daleko i choć tam kupa głupich bob jest, to jednak i tam jest pora kobiet, co majōm swōj włosny babski rozum i wiedzōm, ize to co Miymcy ô Polsce i ô Polokach godajōm, i pisōm, jest cygaństwo, i ône głosować bydōm za Polskōm. Nieskorzej napisa wiyncej ô tych ôdwiedzinach, a teroz musa pisać ô cym inkszym, jyno se przedtym zatkejcie dziurki ôd nosa.

Toli u nos w chałupie tyn tydziyń plōmpali gnojōwka. Naroz zacyni chłopi klōńć, pierōnować, ize my myśleli, że cała chałupa do gōry nogami przewrōcōm, a to skiz tego, ize jim sie plōmpa zagwoździła. A wiecie skiz cego? Toli pełny dōł był „Woli Ludu!” Beztoch jo sie zawsze dziwiła, ize we wsi nikaj nie widać tej paskudnej gazety i dopiero teraz sie wykazuje, kaj jōm nasi ludzie wciepujōm.

Wcora było pora kobiet u mie i tak my sie wōm padōm ześmioły, iz nos w bokach źgało. Toli u nos we wsi jest taki głupi Miymiec, co ôzdowo mleko w pudełkach, rozmajite krupki i piniōndze dlo biednych ludzi, ale jyno dla takich, co bydōm za Miymcami głosowali. Jak sie wōm padōm nasze baby ô tym zwiedziały, tōz churmym do tego głuptasia, ô Polsce ani słōwkiym nie piskły, i bierōm mleko, pijōm bioło i słodko kawa a śmiejōm sie do rozpuku z tych Miymcōw, co myślōm, ize nos za mleko abo za pora marek mogōm kupić. Jako głupio mina Miymcy potym zrobiōm, jak my za Polskōm bydymy głosowali, to nie wiym. Bo mleko jest mlekiym, głupi jest głupim, a sumiynie jest sumiyniym i mōndry jest mōndrym. Jyno nōm trocha żol tych berlińskich dzieci, bo te agitatory miymiecke, tym chuderlōntkōm te mleko amerykańske z pod gymby wziynli i tu na agitacjo posłali.

Niedługo bydōm przijezdzać do nos te ymigranty, bo juz Miymcy w miastach dlo nich budujōm baraki. Musymy ich przijōńć jak sie noleży. Jedyn daleki krewny ôd mojego Pietrka tez sie kozoł zameldōwać u nos na gminie do głosowanio. Zameldowali go hajmattrojery, ôni mu tez zapłacōm „rajza” i szychty, ale jo juz dzisioj wiym, ize jak ôn tu przijedzie, a przijdzie do nos, to za pōł godziny sie przekōno ô tych miymieckich cygaństwach i my mu to wszystko, co mu tam do uszōw natrōmbili, za jedyn wiecōr z głowy wybijymy. Tak tez powinni wszyscy, co majōm przijocieli i krewnych przi ymigrantach tych borokōw zbałamōncōnych i ôgłupiōnych przijōńć jak swojich, jak synōw marnotrawnych przitulić do siebie i ôświecić ich, a jo wiym napewno, ize bydōm głosować za Polskōm, tak jak my, bo przeca ôni sōm z nasej krwi, i z nasej wiary, jyno nie mieli długo z nami stycności i bez-to nie wiedzōm, ize my tu, bezto, że my sōm blisko Polski, lepiej jōm znōmy, niz tam we Westfalach nasi ludzie. Ôni borocy jyno to wiedzōm, co jym gazety niymiecke nacyganiły, a ô prowdzie sie dopiero u nos przekōnajōm.

Jesce roz sie do wos ôdzywōm, Wy kobiety i dziołchy z tych krysōw, kaj nie ma wysokich kōminōw, „grubōw”, „werkōw”, i hutōw, przetrzejcie ôcy i siyngnijcie po rozum do głowy, poki cas! Głosujcie w palmowo niedziela, tak jak my tu wszystke, za Polskōm, bo po plebiscycie, jak byście tam ôstały bez nos przi tych biednych i zbankrocōnych Miymcach, co to teraz jak dziady w Lōndōnie prosōm ô litość, to juz nieskoro byńdzie narzekać i po śmierci za grzechy żałować. Głosujcie za Polskōm, a nie wierzcie bylejakiymu rechtorowi, ktory z cudzych strōn do wos prziszedł i teroz siōm boji, ize sie ze wsi jak do Polski przidymy, bydzie musioł wynieść, tōz chce, coby skiż niego cało ta wieś za Miymcami głosowała.

Ô ty starej cerze rechtorowej w Piekarach tylach dostała listkōw, izech sie aze dziwuja, ize taki wrzōd w tych polskich zdrowych Piekarach może siedzieć i ze jesce ludzie do takich judosōw i przepłacōnych cyganōw mogōm do chałupy chodzić. Keby mi tak nie było żol tego pieknego papiōru i casu, tobych wyrachowała tym Piekarzanōm wszystke grzechy tej baby, co z psami jak z ludźmi, a z ludźmi jak pies żyje. Ale ôna nie wort tego, ize cłowiek aby na chwilka ô niej myśli.

Tōz pamiyntejcie ô 20 marcu, żebyście wszystke szły do głosowanio, głos za Polskōm dały i nie robiły wstydu
Waszej Rōźli Pyscycce.

Jōnek Swaczyna

Jōnek Swaczyna

Jōnek Swaczyna sjeździōł cołki świat bez Google Maps, przeczytoł Wikipedyjõ, a adresy do Firefoksa wpisuje z pamiyńci. Nawiydzŏ wszyjske eki internetu i rŏz za kedy przinosi do Wachtyrza to, co znojdzie.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza