Dr Piotr Kocyba o naukowych klasyfikacjach mowy śląskiej

Przesunięty wykład z cyklu „Silesian Studies/ Badania śląskoznawcze” odbędzie się na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w dniu 27 kwietnia  2023 roku o godzinie 17.00 w sali 142 przy ul. Bankowej 11.  Wygłosi go dr Piotr Kocyba – slawista i politolog związany z EBI Universität Leipzig, członek zarządu Institut für Protest- und Bewegungsforschung. Zajmuje się protestami ulicznymi, ruchami prawicowymi oraz społeczeństwem obywatelskim w Europie Środkowo-Wschodniej. W ramach doktoratu badał ideologizację dyskursu naukowego wobec statusu mowy Górnoślązaków.

Od „jądra polskiej mowy, języka Rejów i Kochanowskich” przez „Wasserpolnisch” i „kreol górnośląski” do „mikrojęzyka literackiego” – klasyfikacje naukowe mowy Górnoślązaków jako wyraz ideologizacji dyskursu naukowego.

Wraz z powstaniem dialektologii polskiej jako dyscypliny naukowej w centrum jej uwagi znalazła się mowa Górnoślązaków. Ale zainteresowanie to nigdy nie było czysto naukowe. Celem prac polskich dialektologów było także udowodnienie „prapolskości” idiomu Górnoślązaków. Do lat 90. ubiegłego wieku motywację takich starań stanowiły głosy stwierdzające mieszany charakter mowy Górnoślązaków, a co za tym idzie, kwestionujące jej przynależność do kontinuum dialektowego języka Polskiego. Wraz z transformacją polityczną coraz większą popularnością w świecie nauki cieszy się nowa percepcja mowy Górnoślązaków jako odrębnego języka. Zgodnie z tym postrzeganiem, idiom górnośląski nie jest już dialektem języka polskiego, ale (nowym) samodzielnym językiem zachodniosłowiańskim. Takie spojrzenie jednak także miało przede wszystkim podłoże polityczne. Celem nowych klasyfikacji jako np. „kreol górnośląski” lub „mikrojęzyk literacki” nie był tylko naukowy opis idiomu Górnoślązaków, lecz przede wszystkim wzmocnienie postulatu uznania go za język regionalny w debacie politycznej. Na tym tle w wykładzie zostanie zaoferowana naukowa ocena różnych prób klasyfikacji mowy Górnoślązaków w kontekście tradycyjnej ideologizacji debaty akademickiej na temat idiomu górnośląskiemu.

Dej pozōr tyż:  Tychy: Zaprojektuje czapki frygijskie na IO

Organizatorką cyklu spotkań jest dr Anna Muś, adiunkt w Instytucie Nauk Politycznych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Społym budujymy nowo ślōnsko kultura. Je żeś z nami? Spōmōż Wachtyrza

Jedyn kōmyntŏrz ô „Dr Piotr Kocyba o naukowych klasyfikacjach mowy śląskiej

  • 14 kwiytnia 2023 ô 18:17
    Permalink

    Die Schlesische Sprache ist keine “(neue)” westslawische Sprache. Da deren ursprüngliche eigenbezeichnung “mŏwa” also Sprache – wohlgemerkt ähnlich wie im Deutschen vom Verb stammend – lautet. Gesichtspunkte der polnischen Dialektologie zur slawoschlesischen Sprache sind kein Maßstab, sondern eine politisch verzerrte polnische Weltanschaung, die es nicht schwerfällt aufzudecken. Ist schön für die polnischen Dialektologen, dass sie eine “(neue)” Sprache wahrgenommen haben – vieleicht lernen diese noch was davon. Maßstab sind diese damit aber lange noch nicht.

    Ôdpowiydz

Ôstŏw ôdpowiydź

Twoja adresa email niy bydzie ôpublikowanŏ. Wymŏgane pola sōm ôznŏczōne *

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autorōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza