Canon Silesiae #2: Ajschylos “Promytojs przibity” (tłum. Zbigniew Kadłubek) – fragment

Przy wydaniu tej książeczki w roku 2013 patron serii Canon Silesiae pisał tak:

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej nie bierze aktywnego udziału w dyskusji nad kodyfikacją śląskiej mowy. Chcielibyśmy, aby naszą cegiełką w jej emancypacji było tłumaczenie klasyki literatury światowej na śląski. W ten sposób narodził się pomysł poszerzenia koncepcji serii wydawniczej CANON SILESIAE o nową podserię: Bibliŏtyka tumaczyń. Pragniemy przekonać niedowiarków, że po śląsku można wydawać dzieła z najwyższej połki, a nie tylko kolejne zbiory „wicowych rymowanek”.

Jesteśmy przekonani, że udane tłumaczenie dzieła literackiego to tworzenie „przestrzeni myślenia”, jak w przedmowie do niniejszej książki wyjaśnia dr hab. Aleksandra Kunce.

Serię rozpoczynamy Promytojsem przybitym, czyli tłumaczeniem antycznego dzieła Ajschylosa: Prometheus desmōtēs (Prometeusz skowany). Wybór tego dzieła nie jest przypadkowy. To nie tylko sięgnięcie do antyku, mającego pierwszeństwo ze względów chronologicznych. Prometeusz to także ten, który niósł ogień, niósł światło. Mamy nadzieję, że książka stanie się także pochodnią oświetlająca drogę kolejnym tłumaczom, że pozwoli uwierzyć Ślązakom w moc ich języka.

Dzieło przetłumaczył profesor Zbigniew Kadłubek, wybitny klasycysta. Chcemy, by normą w naszej serii stało się, że tłumaczami są osoby nie tylko posiadające „wyczucie śląskiego”, ale także mające odpowiednio szerokie kompetencje w zakresie znajomości języka źródłowego oraz kultury, w jakiej utwór się zrodził. Dokładamy wszelkich starań, by przekładów dokonywano  z oryginału, a nie jedynie na podstawie polskich tłumaczeń.

Tytuł: Prōmytojs przibity
Autor: Ajschylos
Tłumaczenie: Zbigniew Kadłubek
Liczba stron: 74
Cena detaliczna: 19,90 zł (książka w wersji drukowanej jest już niedostępna, można obecnie nabyć jedynie wersję elektroniczną)

Spis treści:
7 Słowo wstępu (Piotr Długosz, Rafał Szyma)
11 Piszemy i tłumaczymy, tak jak żyjemy (Aleksandra Kunce)
21 Prōmytojs przibity (Ajschylos)
67 Od tłumacza (Zbigniew Kadłubek)

Fragment książki:

PROLOG
SCYNA PIYRSZŎ

Kratos, Bija (nic niy gŏdŏ), Hyfastojs, Prōmytojs (nic niy gŏdŏ)

KRATOS
Stanylimy na kōńcu świata
Na scytyjskim prōżnym brzegu.
Hyfajstos, pamiyntej, co ci Zyus przikŏzoł!
Cobyś tego błŏzna przikuł
Ziylŏznōm ankrōm do skały.
Bo ukrŏd ôgyń, kerym ty sie chwŏlisz,
I doł go ludziōm.
Za to bydzie pokutowōł dugo.
Niych sie liczy ze siyłōm Zyusa.
Niy bydzie ludziōm wiyncyj przoł!

HYFAJSTOS
Ach, Kratos, Bija!
Wōm je pilno z tōm robotōm!
Ale jŏ sie trocha boja.
Jak mōm sam przibić to tyj skały
Bliskigo nōm kuzyna?
Na wiater i dyszcz jak hadra wywiesić.
Ale niy ma rady, musza:
Mōm ryszpekt przed Zyusym wielgi.
Świynty synku Tymidy,
Ôbocz yno, co z tobōm bydzie!
Niy poradza cie do tyj gōry przibić,
Kaj niy bydziesz słyszoł, co gŏdajōm ludzie
I żŏdnygo dugo niy ôbŏczysz.
W dziyń piyk sie bydziesz na słōńcu,
A w nocy fest bydziesz mŏrz.
Niy narodziył sie jeszcze przeca tyn,
Co cie mŏ uretować.
Bydziesz ciyrpioł, boś przoł ludziōm.
Sōm żeś bogym – naskwŏl bogōm
Za fest żeś pokochoł czowieka.
Na tyj gōrze bydziesz wisioł,
Nogōw niy zygniesz, niy uśniesz w nocy.
Jynczoł yno bydziesz sztyjc.
Ja, kŏżdy nowy krōl fest je sztryng.

KRATOS
Co to gŏdŏsz? Pryndzyj! Darymnŏ ta gŏdka!
Ôn bogym, co bogōm ôbrzid. Ty sie nim niy brzidzisz,
Chociŏż twōj ukrŏd ôn skarb?

HYFAJSTOS
Za fest go znōm. Za blisko sy mnōm boł.

KRATOS
Mŏsz recht, yno miarkuj,
Czy dŏ sie niy suchać Zyusa?

HYFAJSTOS
Ôd dŏwnaś hardy, niy przajesz żŏdnymu.

KRATOS
Płaczki utrzij! Po co sie starŏsz,
Jak ci nic z tego niy przidzie?

HYFAJSTOS
Brzidza sie tym fachym twojim!

KRATOS
Niy! Lepij niy pōmstuj.
Ôn niy skuli ciebie sam sie znŏd.

HYFAJSTOS
Niy ma sam kogo, fto by znoł kowŏlskŏ robota?

KRATOS
We wszyjskim je frasōnek.
Yno Zyus je blank wolny ôd niygo.
A możnŏ ôn tyż niy.

HYFAJSTOS
Niy byda sie stawioł.
Ni ma żech tak gupi.

KRATOS
Rynka sie twoja boji ta ankra mocować?
Mŏ na to Zyus patrzić i sie niy gniywać?

HYFAJSTOS
Dyć widzisz, że mōm już ziylazo narychtowane.

KRATOS
Dŏwej te kety, rynce mu chyć!
Przibij do skały go fest!
Młotym wŏl!

HYFAJSTOS
Chytōm sie roboty, zarŏ byda fertich.

KRATOS
Wŏl, wŏl, niy przestŏwej kuć,
Jeszcze nōm sie wyplōncze z kajdanōw.

HYFAJSTOS
Jedna rynka przibitŏ. Trzimie fest.

KRATOS
Drugo zarŏ przichyć gwoździym.
Niych poznŏ Zyusowy szpas.

HYFAJSTOS
Żŏdyn mie niy zgani. Chyba że ôn sōm…

KRATOS
Ziylazne tera dŏwej mi kliny,
Trzimiymy go bez pōł.
We berdze mocujymy.

HYFAJSTOS
Ô, Prōmytojs! Żŏl mi cie je!

KRATOS
Jako to? Bydziesz ślimtoł skuli wroga?
Żebyś zarŏ niy musioł ślimtać nad sobōm!

HYFAJSTOS
A ty umiysz strzimać ta pasyjŏ ôd niygo?

KRATOS
Kara dostoł sprawiedliwŏ.
Trzimej, zapnymy go tymi ankrami do skały.

HYFAJSTOS
Wiym, co mōm robić. Przestōń tela gŏdać!

KRATOS
Byda godoł. Byda ryczoł na cołke gardło!
A tera przichyć mu uda.

HYFAJSTOS
Dyć robia już – żŏdnŏ to dō mie robota.

KRATOS
A tera przibij jeszcze gwoździe,
Dej sie pozōr, fto patrzi na cia z gōry.

HYFAJSTOS
Jak sie nazywŏsz, tak tyż gŏdŏsz:
Gwołt! Yno gwołt!

KRATOS
Choby baba jynczysz! A mie niy przigaduj,
Bo jestech fest krzepki.

HYFAJSTOS
Pōdź, idymy stōnd.
Z tych ôkowōw drapko niy wylezie.
(Wyłazi)

KRATOS
(Gŏdŏ do Prōmetojsa)
Cha, cha! A ty sie wiyncyj niy chwol!
Kradniesz boski miynie
Skuli jednodniowych stworzyń!
Uwolni cie kery z tych śmiyrtelnikōw? Powiydz yno
We tyj twojij mōndrości!
Dali ci miano Prōmetojsa, ale sie pōmylyli.
No, powiydz yno tym ketōm, coby pynkły!
Zlyź ze tyj skały, zbawicielu!
(Kratos i Bia wyłażōm)

 

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-