Prymiera debiutanckij sztuki Any Krypczyk

„Narychtuj mi szczynście” Any Krypczyk to je jedyn z tych ambitnych binynsztikōw – kerych po prowdzie ślōnsko godka durś małowiela sie doczkała – kaj widz mo tyn gyfil, co prawie bez cufal wloz do czyjijś kuchnie, gynau postrzodku fest wożnyj godki. Godka miyndzy Maryj (w tyj roli binyndichterka, Ana Krypczyk) i jejij modszōm siostrōm Basiōm (Sandra Naum) to je godka, kero kożdo Ślōnzoczka i kożdy Ślōnzok słyszeli już tela razy, a na zicher niy roz tyż wziynli w nij udzioł. Ślōnsko godka sam je doporzōndku, chocioż ku tymu tyż naturalno, bez wynokwiyń, kere niy roz idzie znojś we naszych binynsztikach, gynau tako, jako sie sucho we naszych chaupach. Niyma nōm gańba, co je podsuchujymy, dyć to trocha choby mu suchali nasze mamy, ciotki abo kamratki. Ino że w lufcie je szpana. To je ta zorta szpany, kej ftoś na chwila musi wylyź z kolyji swojigo żywobycio, ôstawić swoja kōmfortzōuna i wejzdrzeć na świat takim, jakim je, a niy taki, jak by my chcieli, coby wyglōndoł. Maryj i Basi umrziła matka, prawie jōm pochowały i to beztōż sōm wyciepniynte ze swojich kolyji. Kożdo z nich wolałaby ôstać hań, kaj były, ôbabulōne swoimi żolami i pretynsyjami, z kerych pobudowały swoje żywobycia. Toż i my czekōmy, ku czymu przidzie, kej ta szpana durś bydzie sie dźwigać, ale za chwila miarkujymy, co my ôstali u nich w dōma skuli blank czegoś inkszego. To już sie niy rozchodzi ô to, co fajnie sie ich sucho, bo mo sie gyfil, choby było sie w dōma, ani nawet niy ô to, co sōm my ciekawe źdrzōdła tyj szpany i jejij abszusu, ku kerymu, ja, to je klar, yntliś prziś musi. Terozki ôstajymy z nimi, bo prawie my spokopili, co ta godka je tyż ô nos. Ô naszych ślōnskich relacyjach z inkszymi i ze samymi sobōm. Nale tyż i ô naszych relacyjach ze Ślōnskym. “Tyś była mojim hajmatym, tyś była mojim dōmym” – godo cera do niyôbecnyj już matki, kero terozki symbolizuje, choby we gabinycie u psychoterapeuty, ino prōzny zesel. Terozki ta matka je już sztajgniynto do roli bogini-matki-ślōnskij ziymi, kōncek podanyj na Twardochowego “Dracha”, chtōnicznego bōstwa, kerymu niy do sie niy przoć i kerego niy do sie niy niynowidzić. Kere jedne niynowidzōm skirz tego, co spełniyli swōj ôbowiōnzek i zapłaciyli za to fest srogo cyna, a druge niynowidzōm gynau skuli tego, co tego ôbowiōnzku niy zbyli i terozki rzgo ich sumiynie. To, czego pedzieć ofyn sie niy do, to, co ôstowo ino we bezświadōmości, ukozane je bez wymyślate wizualizacyje Dominiki Strobel.

“Narychtuj mi szczynście” je tyż, toć, ô szczynściu, ô tym, jak poradzymy je spokopić i kaj go szukōmy. Je ô szukaniu przikwolynio, u siebie samych i u inkszych. Je tyż ô ślōnskich kobiytach, kere widzymy sam take, jake richtiś dzisiej sōm. Niy sōm to ani rube baby we fortuchu ani karykaturalne moderne biznesfrele. Ôbie gryfne, ôbie niyzoleżne ale tyż i ôbie imfintliś – kej Maryj godo sama ô siebie choby ô dziecku, kerego niy puściyli do matki, to je to richtiś poruszajōnce. Wysztrekowane, coby chycić i to, dziynki czymu sōm tym, czym sōm, swoja ślōnsko tożsamość i te szczynście, kerego blank spokopić durś chyba niy poradzōm.

Binynsztik ôd Krypczykowyj to je fest wożno pozycyjo we ślōnskij lityraturze, bo ôpowożnie chyto sie za ślōnske tabu powiōnzane ze siyłōm i marnościōm, z dopuszczaniym do siebie swojich uczuć. Robi to wyzgernie, niy ma sam ani jednyj fałesznyj nuty, idzie przepōmnieć, co widzymy szauszpilerki na binie, a niy ryjalne kobiyty godać ô swojim żywobyciu. Eli to mo być nowy klang głosu ślōnskich kobiyt, to chciałoby sie go suchać wiyncyj. Kej Zbyszek Rokita pytoł sie prowokacyjnie ô to, co bydzie po “Hance” Grażyny Bułki i bezma wzywoł nos do ōumobōjstwa, to chyba idzie mu już ôdpedzieć. Maryj i Basia to sōm ôd Hanki godne nastympczynie, eli niy jejij symboliczne cery. Prziszoł ku tymu europoseł Łukasz Kohut, kery direcht po wystympie pytoł ôbie szauszpilerki do Parlamyntu Europejskigo, coby hań promowały ślōnsko kultura.

Nale zaczym frelki pojadōm z “Narychtuj mi szczynście” do Bruksele, to bydzie tyż szło je ôbejzdrzeć 23 paździyrnika we Gostyni (18.00, hańtyn Dōm Kultury).