Pilne! Język śląski zostanie uznany za język regionalny? W czwartek wieczorem głosowanie w Sejmie!

Pilne! Język śląski zostanie uznany za język regionalny? W czwartek wieczorem głosowanie w Sejmie!

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

Niespodziewanie na jednym z ostatnich w tej kadencji posiedzeń Sejmu wraca temat uznania języka śląskiego za język regionalny. Projekt ustawy został złożony przez katowicką posłankę Monikę Rosę (.Nowoczesna) w styczniu 2018 roku i dotąd trzymany był w tzw. zamrażarce sejmowej. Czy dzisiaj ta blokada się zakończy?

W tej kadencji Sejmu temat prawnego uznania śląskiej odrębności poruszany był dwukrotnie.  W październiku 2016 obywatelski projekt ustawy o uznaniu Ślązaków za mniejszość etniczną został odrzucony głosami PiS i Kukiz’15. Podpisało się pod nim ponad 140000 obywateli i jego odrzucenie spowodowało wielkie oburzenie na Śląsku.

Tamte wydarzenia pokazały dwie rzeczy – jak władza traktuje mniejszości i jak ważne dla nas, Ślązaków, jest zachowanie naszej tożsamości i języka śląskiego. Nie mogę pozwolić na to, żeby ta kadencja Sejmu była najbardziej “antyśląską” kadencją Sejmu w historii III RP – mówi posłanka Monika Rosa.

Dla zagrożonego języka program najważniejszy

Wiosną 2017 roku posłanka Rosa razem ze śląskim regionalistą Marcinem Musiałem zainicjowała akcję #SzafnymyTo. Jednym z jej elementów był cykl debat pod wspólnym tytułem “Kiedy umrze ślonsko godka?”. Odbyły się one w Katowicach, Rybniku, Rudzie Śląskiej i w Sejmie. Występowali na nich najważniejsi naukowcy, działacze organizacji regionalnych i twórcy śląskiej kultury. Dzięki tym debatom udało nam się stworzyć dziesięciopunktowy program dla śląskiej kultury i języka. Oczywiście, ślonsko godka musi jak najszybciej zostać uznana za język regionalny, by były środki finansowe umożliwiające rozpoczęcie jej nauczania w szkołach. Przede wszystkim tak możemy powstrzymać wymieranie języka śląskiego. Ale w naszym programie pojawiły się też inne równie ważne elementy, takie jak powołanie Instytutu Śląskiej Mowy i Kultury i Rady Języka Śląskiego – mówi autor programu i projektu ustawy Marcin Musiał.

Zamrożony język śląski

Punktem kulminacyjnym akcji #SzafnymyTo było złożenie projektu ustawy o śląskim języku regionalnym. Nastąpiło to w styczniu 2018 roku. Pod projektem ustawy podpisali się posłowie wszystkich partii opozycyjnych. Ustawa trafiła jednak do tzw. sejmowej zamrażarki. Na konferencji prasowej zorganizowanej w bieżącym roku w Sejmie z okazji Dnia Języka Ojczystego posłanka Monika Rosa apelowała do marszałka i premiera o rozpoczęcie prac nad ustawą. Wtórowała jej wtedy Katarzyna Lubnauer: Bajtel, fajer, gryfno – niedługo mało kto w Polsce będzie wiedział, co znaczą te słowa. 2019 to rok języków rdzennych. One zanikają. Możemy się spodziewać, że z kilku tysięcy do końca tego stulecia zaniknie większość. Możemy się spodziewać, że tak samo może stać się z językiem śląskim. Ale różnorodność to piękno, im jesteśmy bardziej różnorodni, tym jesteśmy bogatsi. Tak jak chcemy mieć różne gatunki zwierząt i wyginięcie jakiegoś gatunku sprawia, że uboższe jest społeczeństwo, tak samo jest jeśli chodzi o języki regionalne- mówiła w lutym przewodnicząca .Nowoczesnej.

Determinacja Rosy popłaci?

Do końca kadencji Sejmu pozostały cztery posiedzenia. Na agendzie obecnego posiedzenia Sejmu pojawił się wniosek posłanki Moniki Rosy o uzupełnienie porządku dziennego o pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. Głosowanie nad tym punktem odbędzie się 13 czerwca po godz. 20.

Lepiej późno niż wcale. O śląskim języku i tożsamości trzeba ciągle przypominać. A Sejm jest od tego, by wsłuchiwać się w głos obywateli. Ślązacy chcą zachowania swojego języka. I dzisiaj posłanki i posłowie mogą pokazać, że szanują i wspierają  te dążenia – kończy katowicka posłanka.

Projekt ustawy do przeczytania jest tutaj.

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza