„Rajza z Majką” trafia do szkolnych bibliotek, by poprzez zabawę, piękne ilustracje i ślōnsko godka odrywać najmłodszych od ekranów telefonów. Nowa publikacja zabierze uczniów w fascynującą podróż po historii, tradycji i zielonych zakątkach Rybnika oraz całego regionu. Z tej książki dzieci dowiedzą się, kiery człowiek jest akuratny, komu szykuje się klapsznita lub co to znaczy sznupać. Nowoczesna, kolorowa oprawa graficzna oraz przejrzysta forma sprawiają, że lektura staje się dla nich prawdziwą przyjemnością.

Odkrywanie Małej Ojczyzny od najmłodszych lat

Rybnik po raz kolejny udowadnia, jak ważne jest pielęgnowanie lokalnej tożsamości i tradycji. Do miejskich placówek trafiła właśnie nowa książka do edukacji regionalnej – „Rajza z Majką”. Publikacja stanowi naturalną kontynuację popularnej „Kluski Wandruski” i zaprasza najmłodszych mieszkańców do wspólnego odkrywania miasta oraz całego Górnego Śląska.

– Warto podkreślić, że „Rajza z Majką” nie przedstawia Górnego Śląska jedynie przez pryzmat jego historii przemysłowej. Ukazuje region jako miejsce bogate kulturowo, pełne tradycji, pięknej przyrody, ciekawych ludzi i wyjątkowych miejsc – zapewnia Maria Stachowicz-Polak, kierująca zespołem opracowującym treść książki. Ponadto publikacja posiada również duży potencjał wychowawczy. Kształtuje postawy otwartości, szacunku wobec tradycji i różnorodności kulturowej, uczy odpowiedzialności za wspólne dobro oraz wzmacnia poczucie tożsamości lokalnej – dodaje.

Publikacja może być wykorzystywana zarówno podczas obowiązkowych zajęć edukacyjnych, jak i w związku z realizacją projektów, konkursów, wycieczek, zajęć świetlicowych, kół zainteresowań czy wydarzeń i uroczystości lokalnych i regionalnych. Stanowi również cenne wsparcie dla nauczycieli rozpoczynających realizację edukacji regionalnej – zawiera różnorodne propozycje działań, które można elastycznie dostosować do potrzeb i możliwości uczniów.

Nowoczesna oprawa graficzna i pasja lokalnych twórców

Istotnym walorem publikacji „Rajza z Majką” jest nowoczesna szata graficzna, zaproponowana przez uznaną rybnicką rysowniczkę – Bognę Brewczyk. Starannie przygotowane ilustracje oraz zdjęcia (w tym z archiwów rybnickiego muzeum) stanowią integralną część procesu edukacyjnego. Kolorowa, przyjazna forma graficzna z pewnością zachęci uczniów do samodzielnego oglądania, analizowania i zadawania pytań.

– Chciałam, żeby książka do edukacji regionalnej była kolorowa, estetyczna i ciekawa dla młodych odbiorców – żeby była przedmiotem, który chętnie trzyma się w rękach. Sama praca nad książką była dla mnie okazją do lepszego poznania naszego regionu, tradycji i przede wszystkim ludzi. Cieszę się, że mogłam poprzez ilustracje i projektowanie o tym opowiedzieć – mówi Bogna Brewczyk.

W przygotowaniu książki istotną rolę odegrali rybniccy nauczyciele edukacji regionalnej – Maria Stachowicz-Polak, Małgorzata Małek i Mariola Reclik, a także ekspert od ślōnskej godki – Alojzy Zimończyk. Publikację zredagowała Aleksandra Klich-Siewiorek – dyrektor Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rybniku.

– Gdy wróciłam po wielu latach do Rybnika, zaskoczyło mnie i zaimponowało mi, jak konsekwentnie dba się tu o tożsamość regionalną, o przywiązanie do Małej Ojczyzny w przekonaniu, że bez tego nie da się zbudować dobrego miejsca do życia. „Rajza z Majką” jest tego kolejnym dowodem. Dlatego bardzo się cieszę, że mogłam zostać jej redaktorką – podkreśla Aleksandra Klich, dyrektorka rybnickiej biblioteki, pisarka, menedżerka kultury, redaktorka „Rajzy z Majką”.

– Z autorkami treści i ilustratorką chciałyśmy osiągnąć efekt książki, która wyzwala ciekawość, porusza wyobraźnię i odwołuje się do emocji. I odpowiada na właściwe potrzeby. Dlatego pomysł na nią konsultowałyśmy z dziećmi, rodzicami i nauczycielami. „Majka” odrywa od smartfonu, bo jest od niego atrakcyjniejsza. Wiedza – o mieście, jego historii, języku śląskim – jest tu punktem wyjścia, ale najważniejsze są doświadczenie, przeżycie i doznanie. To jest książka, która ma prowokować do wyjścia w miasto, zatrzymania się na ulicy, rozejrzenia wokół, pogadania w języku śląskim, nawet jeśli znamy tylko kilka słów. To ostatnie jest bardzo ważne, bo książka ma dawać wolność: nie trzeba mówić perfekcyjnie po śląsku, żeby się posługiwać godką, a śląskość nie sprowadza się do podręcznikowych definicji, jest sumą emocji, wspomnień, wartości naszych przodków i nas samych. Śląski to nasz język serca, nasze życie, dlatego cisnymy na kole, oglondomy gruba, zortujemy hasie, odkrywomy zielony Ślonsk. Po naszymu – dodaje Aleksandra Klich.

– “Rajza z Majką” zaprasza do niezwykłej przygody – odkrywania naszego miasta Rybnika. Może stać się przewodnikiem po jego znanych i mniej znanych zakątkach – mówi Prezydent Piotr Kuczera. – A że nie można zrozumieć Rybnika bez poznania dziejów całego Górnego Śląska, Majka zabiera małych czytelników również poza granice miasta, tak, aby poznali region, jego charakter, bogatą kulturę i tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie – dodaje.

Edukacja regionalna w rybnickich szkołach

Edukacja regionalna to obowiązkowy przedmiot w IV klasach szkoły podstawowej od 1 września 2016 roku, realizowany w wymiarze 1 godziny tygodniowo. W roku szkolnym 2026/2027 zajęcia odbywają się w 34 szkołach podstawowych, w 68 oddziałach dla 1344 uczniów. Przedmiotu uczy 34 nauczycieli o różnorodnym wykształceniu – polonistów, historyków, geografów, nauczycieli przedmiotów artystycznych czy edukacji wczesnoszkolnej.

Choć książka wpisuje się w program klas czwartych, została przygotowana tak, aby mogły z niej elastycznie korzystać również młodsze dzieci.

Wydrukowano łącznie 2000 egzemplarzy publikacji. Przedstawiciele wszystkich rybnickich szkół podstawowych odebrali już przydzielone pakiety. Książki nie są rozdawane dzieciom na własność – trafiły do bibliotek szkolnych oraz do biblioteki miejskiej i będą wypożyczane uczniom na czas nauki, dokładnie tak jak tradycyjne podręczniki.

W kierunku zielonej przyszłości

Miasto od ponad dwóch lat wdraża projekt „Rybnik – w kierunku zielonej przyszłości”, współfinansowany ze środków Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Projekt ma na celu zbudowanie odporności lokalnej społeczności na konsekwencje transformacji energetycznej regionu oraz zwiększenie świadomego udziału mieszkańców Rybnika w procesie zmian klimatycznych. Niezwykle istotnym elementem tego procesu jest zachowanie tożsamości lokalnej, więzi z historią i dziedzictwem przemysłowym, w szczególności niematerialnym.

Publikacja powstała w ramach projektu „Rybnik – w kierunku zielonej przyszłości”, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji), dla Priorytetu: FESL.10.24-Fundusze Europejskie na transformację, dla Działania: FESL.10.24 Włączenie społeczne – wzmocnienie procesu sprawiedliwej transformacji.