Zdarzyło się w maju. Śląskie kalendarium

URODZILI SIĘ:

Dalszŏ tajla artykułu niżyj

22.V.1733 – Jan Józef Bernard Kauschke (zm. 1807) twórca etnografii śląskiej
7.V.1760 – Johann Gottlob Worbs (zm. 12.XI.1833) duchowny ewangelicki, historyk
9.V.1790 – Alojzy Ficek (zm. 18.II.1862) ksiądz, działacz społeczny wydawca, twórca bractw trzeźwości
29.V.1807 – Chrystian Schemmel (zm. 28.III.1862) nauczyciel, wydawca, redaktor, burmistrz Pszczyny
5.V.1833 – Ferdinand von Richthofen (zm. 6.X.1905) geolog, geograf
11.V.1858 – Carl Hauptmann (zm. 4.II.1921) pisarz, brat Gerharta
7.V.1880 – Roch Scheitza (zm. 19.VI.1959) werbista, redaktor pism katolickich na Śląsku
25.V.1881 – Alojzy Kot (zm. 16.IX.1939) działacz społeczny, wicemarszałek Sejmu Śląskiego
30.V.1881 – Adolf Kaschy (zm. 16.IX.1951) działacz Katolickiej Partii Ludowej, nadburmistrz Raciborza, więzień obozów koncentracyjnych
18.V.1882 – Robert Bednorz (zm. 6.IV.1973) artysta rzeźbiarz
5.V.1889 – Bernard Krawczyk (zm. 22.III.1940) nauczyciel, poseł do Sejmu Śląskiego
14.V.1890 – Jan Wypler (zm. 24.XII.1965) samouk sinolog, tłumacz, publicysta, poeta
2.V.1892– Manferd von Richthofen (zm. 21.IV.1918) pilot, as myśliwski I wojny światowej, „Czerwony Baron“
17.V.1926 – Henryk Bereska (zm. 11.IX.2005) tłumacz, poeta
7.V.1930– Horst Bieniek (zm. 7.XII.1990) powieściopisarz, poeta i eseista, publicysta, reżyser filmowy
31.V.1931 – Bogumił Kobiela (zm. 10.VII.1969) aktor
21.V.1936 – Günter Blobel, biolog, laureata Nagrody Nobla
7.V.1951 – Ireneusz Dudek, muzyk
14.V.1954 – Jerzy Kawalec „Kawa” (zm. 9.IX.2003) muzyk
24.V.1959 – Grażyna Torbicka, prezenterka telewizyjna, konferansjerka
19.V.1965 – Małgorzata Pieńkowska, aktorka
5.V.1967 – Dariusz Basiński, satyryk, członek „Mumio”
6.V.1972 – Artur Rojek, muzyk

ZMARLI:

18.V.1401 – Władysław Opolczyk (ur. 1326.1332) książę opolski, rudzki, dobrzyński, inowrocławski, niemodliński, strzelecki, karniowski,wielkorządca Małej Rusi, fundator Jasnej Góry
3.V.1689 – Jan Acoluthus (ur. 5.XII.1628) pastor, pisarz, kaznodzieja
4.V.1938 – Carl von Ossietzky (ur. 3.X.1889), pacyfista, antynazista, laureat pokojowej nagrody Nobla
7.V.1874 – Józef Szafranek (ur. 18.II.1807) ksiądz katolicki, działacz społeczny, polityczny i narodowy, autor i wydawca
18.V.1884 – Heinrich Robert Göppert (ur. 1800) lekarz, botanik, udowodnił tezę o organicznym pochodzeniu węgla, pradziadek noblistki
2.V.1925 – Jan Palisa (ur. 1848) matematyk, astronom, odkrywca grup planetoid „Oppavia” i „Silesia”
24.V.1968 – Henryk Grzondziel (ur. 1897) biskup sufragan gnieźnieński i sufragan opolski
11.V.1971 – Rafał Wojaczek (ur.7.XII.1945) poeta
23.V.1988 – Roman Dwornik (ur. 14.II.1913) organista, kompozytor, autor wielu pieśni religijnych (np. Cóż Ci Jezu damy)
28.V.2003 – Edward Bogusławski (ur. 28.IX.1940) profesor muzyki, kompozytor

ZDARZYŁO SIĘ:

31.V.1642 – bitwa wojsk Habsburgów z Szwedami pod Marcinowicami
27.V.1745 – wojska austriacko-saskie wkraczają na Śląsk
13.V.1779 – pokój w Cieszynie kończy „wojnę kartoflaną”
27.V.1789 – J.P. Blanchard dokonuje przelotu balonem nad Wrocławiem
8.V.1790 – Kamera wrocławska decyduje o przyznaniu specjalnych premii nauczycielom, którzy nauczą niemieckiego dzieci z polskojęzycznych wsi
14.V.1807 – bitwa pod Kątami Wrocławskimi
15.V.1807 – bitwa pod Strugą (koło Szczawienka pod Wałbrzychem)
V.1813 – ponowne wkroczenie na Śląsk wojsk Napoleona
1.V.1842 – próbna jazda parowozu „Silesia” na trasie Wrocław-Św. Katarzyna
21.V.1842 – otwarcie pierwszej linii kolejowej Wrocław-Oława
V.1848 – pierwsze wybory parlamentarne w Prusach, w których udział mogli wziąć wszyscy dorośli 6-7.V.1849 – ostatnie walki „Wiosny Ludów” na Śląsku
12.V.1851 – decyzją władz górniczych właściciele kopalń na kierowanie ich pracom
V.1919 – fala strajków i zamieszek na Górnym Śląsku
V.1920 – pięciotygodniowy strajk górników w Karwinie
3.V.1920 – strajki w powiatach Rybnik, Pszczyna, Katowice i Strzelce Opolskie mające na cele wprowadzenie języka polskiego do szkół,
22.V.1920 – otwarto polski konsulat w Wrocławiu
27.V.1920 – napad niemieckich bojówek na bytomski hotel „Lomnitz”
3.V.1921 – wybuch „III powstania śląskiego”
10.V.1921 – Piłsudski zezwala na przeniesie żołnierzy na Górny Śląsk, zezwala również na transporty broni i amunicji
12.V.1921 – rozejm ogłoszony przez W. Korfantego
21-27.V.1921 – walki o Górę Św. Anny
15.V.1922 – podpisanie w Genewie konwencji w sprawie Górnego Śląska
26.V.1924 – w Wrocławiu uruchomiono pierwszy nadajnik radiowy na Śląsku
11.V.1930 – wybory do Sejmu Śląskiego II kadencji
6.V.1945 – kapitulacja „Festung Breslau”
6.V.1945 – Krajowa Rada Narodowa bezprawnie znosi Statut Organiczny Dla Województwa Śląskiego. Likwidacja autonomii
9.V.1945 – do Wrocławia docierają pierwsi polscy administratorzy
7-10.V.1945 – Armia Czerwona zajęła cały Śląsk
10/11.V.1945 – wielki pożar niszczy część księgozbioru Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego,
24.V.1945 – powstaje Politechnika Śląska,
3.V.1946 – w Bytomiu, Gliwicach i Rybniku dochodzi do antyrządowych demonstracji, w Wiśle „Bartek” organizuje defiladę oddziałów NSZ
19.V.1946 – Hindenburg zostaje Zabrzem
30.V.1947 – na Dolny Śląsk przybywają pierwsze transporty z Łemkami i Ukraińcami wysiedlonymi w ramach akcji „Wisła”
22.V.1953 – powstaje zespół „Śląsk”
9.V.1957 – w Opolu powstaje Instytut Śląski
16.V.1958 – w Opolu powstaje Teatr „13 Rzędów”
V.1964 – pierwszy wrocławski festiwal „Jazz nad Odrą”
9.V.1971 – do użytku zostaje oddany „Spodek”
24.V.1988 – odkrycie skarbu ze Środy Śląskiej
22.V.1995 – beatyfikacja Jana Sarkandara
3.V.1996 – w Katowicach odsłonięto tablicę Pamięci wszystkich ofiar II powstania śląskiego
V.2002 – początek Narodowego Spisu Powszechnego, w którym pytano o narodowość. Ponad 170 tys. ankietowanych podało śląską

Jakeście sam sōm, to mōmy małõ prośbã. Budujymy plac, co mŏ reszpekt do Ślōnska, naszyj mŏwy i naszyj kultury. Chcymy nim prōmować to niymaterialne bogajstwo nŏs i naszyj ziymie, ale to biere czas i siyły.

Mōgliby my zawrzić artykuły i dŏwać płatny dostymp, ale kultura powinna być darmowŏ do wszyjskich. Wierzymy w to, iże nasze wejzdrzynie może być tyż Waszym wejzdrzyniym i niy chcymy kŏzać Wōm za to płacić.

Ale mōgymy poprosić. Wachtyrz je za darmo, ale jak podobajōm Wōm sie nasze teksty, jak chcecie, żeby było ich wiyncyj i wiyncyj, to pōmyślcie ô finansowym spōmożyniu serwisu. Z Waszōm pōmocōm bydymy mōgli bez przikłŏd:

  • pisać wiyncyj tekstōw
  • ôbsztalować teksty u autōrōw
  • rychtować relacyje ze zdarzyń w terynie
  • kupić profesjōnalny sprzynt do nagrowaniŏ wideo

Piyńć złotych, dziesiyńć abo piyńćdziesiōnt, to je jedno. Bydymy tak samo wdziynczni za spiyranie naszego serwisu. Nawet nojmyńszŏ kwota pōmoże, a dyć przekŏzanie jij to ino chwila. Dziynkujymy.

Spōmōż Wachtyrza

Cyntrum Preferyncyji Prywatności

Potrzebne

Zbiory cookies potrzebne do nojbarzij podstawowych funkcyji serwisu: zgoda na politykã prywatności (gdpr) i informacyjŏ ô blokowaniu reklam (anCookie), testowy zbiōr ôd platformy (wordpress_test_cookie)

gdpr, anCookie, wordpress_test_cookie

Ino po zalogowaniu

Zbiory cookies potrzebne do byciŏ zalogowanym w serwisie.

wordpress_logged_in_, wordpress_sec_, wp-settings-time-